به گزارش خبرگزاری ایمنا، علی مطهری امروز _چهارشنبه چهارم شهریور_ در آیین اختتامیه چهاردهمین دوره کشوری مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران به میزبانی جهاد دانشگاهی واحد صنعتی اصفهان اظهار کرد: شهید مطهری از چهرههای برجسته در زمینه آزادی اندیشه، آزادی بیان، گفتوگو و مناظره بود.
وی افزود: شیوه فعالیت ایشان در طول زندگی بهگونهای بود که انجمن اسلامی مهندسان و بهویژه انجمن اسلامی پزشکان تهران با سخنرانی و حضور مؤثر ایشان شکل گرفت و در این انجمنها زمینه برای طرح دیدگاههای مختلف، نقد و گفتوگو فراهم بود.
نماینده اسبق مجلس شورای اسلامی گفت: شهید مطهری بهعنوان یک متفکر و صاحبنظر، تأکید ویژهای بر آزادی بیان داشت و میتوان گفت در میان رهبران انقلاب اسلامی، کمتر شخصیتی به اندازه ایشان بر آزادی تفکر و بیان تأکید کرده است.
مطهری خاطرنشان کرد: ایشان حتی پیشنهاد داده بود در دانشکده الهیات دانشگاه تهران، استادی که به خداوند اعتقاد ندارد نیز امکان تدریس داشته باشد تا دانشجویان بتوانند دیدگاههای مختلف را بشنوند و خود انتخاب کنند. این دیدگاه نشان میدهد شهید مطهری از طرح و بررسی افکار مخالف اسلام هراسی نداشت.
وی ادامه داد: شهید مطهری معتقد بود حتی احزاب غیراسلامی نیز میتوانند در جمهوری اسلامی فعالیت کنند. البته این دیدگاه پیش از تصویب نهایی قانون اساسی مطرح شده بود و ایشان در زمان تصویب نهایی قانون اساسی حضور نداشت، با این حال در سخنرانیهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی بر این موضوع تأکید داشت که احزاب غیراسلامی میتوانند فعالیت کنند، مشروط بر اینکه مواضع خود را بهصورت شفاف اعلام کنند، به این معنا که اگر حزبی غیراسلامی است، نباید در تظاهرات خود تصویر امام خمینی (ره) را استفاده کند و با این اقدام، افکار عمومی را نسبت به ماهیت خود دچار اشتباه کند.
نماینده اسبق مجلس شورای اسلامی با تبیین مبانی فلسفی آزادی بیان گفت: مبنای آزادی تفکر این است که هر استعدادی در انسان منشأ یک حق است؛ انسان استعداد یادگیری دارد، بنابراین از حق تحصیل برخوردار است. انسان دارای حس زیباییشناسی و استعداد هنری است و از حق ابتکار و آفرینش برخوردار است؛ انسان دارای میل به پرستش و عبادت است و از حق انتخاب دین برخوردار است، بر همین اساس، انسان دارای قوه تفکر است و این استعداد باید از آزادی برخوردار باشد، زیرا در صورت نبود آزادی تفکر، این استعداد سرکوب خواهد شد.
مطهری با اشاره به اموری که اجبار در آنها امکانپذیر نیست، خاطرنشان کرد: بعضی امور از جمله محبت و دوستی در ذات خود قابل اجبار نیستند، چرا که نمیتوان فردی را مجبور کرد شخص خاصی را دوست داشته باشد. ایمان نیز از همین جنس است و نمیتوان آن را با اجبار ایجاد کرد.
وی درباره شیوه صحیح دعوت به دین اظهار کرد: دعوت مردم باید ابتدا بر پایه حکمت و استدلال صورت گیرد و در صورت نیاز، از طریق «مجادله احسن» و گفتوگو و مناظره دنبال شود، همچنین باید با زبان نرم و روش مناسب با مردم سخن گفت؛ ایمان باید از طریق گفتوگو و اقناع در دل انسانها شکل گیرد.
نماینده اسبق مجلس شورای اسلامی گفت: البته بعضی امور در جامعه نیازمند الزام و قانون هستند، اما دستیابی به کمال مطلوب از طریق اجبار امکانپذیر نیست. اخلاق از جمله این موارد است؛ نمیتوان فردی را با اجبار به انسان راستگو یا امانتدار تبدیل کرد.
مطهری ادامه داد: در موضوعاتی همچون انتخابات و رشد اجتماعی نیز اگر مردم دچار اشتباه شوند، باید امکان انتخاب و تجربه برای آنان وجود داشته باشد تا زمینه رشد فکری و اجتماعی فراهم شود. در مجموع، نمیتوان همه امور مربوط به انسان را با اجبار مدیریت کرد.
وی با اشاره به سیره پیامبر اکرم (ص) در زمینه ایمان و دستیابی به یقین بیان کرد: انسان باید برای شناخت حقیقت تلاش کند و از لجاجت پرهیز داشته باشد. اگر فردی در جستوجوی حقیقت باشد و بر اساس وجدان و میزان دسترسی خود به حقیقت، به نتیجهای برسد، حتی اگر به دلیل نرسیدن به حقیقت کامل نتوانسته باشد بعضی اعمال اسلامی را انجام دهد، نزد خداوند معذور خواهد بود.
نماینده اسبق مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: خداوند با هر فرد متناسب با میزان تلاش صادقانه او برای جستوجوی حقیقت رفتار خواهد کرد. این مسئله نشاندهنده جایگاه و اهمیت آزادی تفکر و تلاش برای دستیابی به حقیقت است.