به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، فایننشال تایمز نوشت: چین به آمریکا هشدار داد که ممکن است در واکنش به تحریمهای ایران، مقابلهبهمثل کند.
پکن اعلام کرد اگر واشنگتن دامنه فشارها بر شرکتهایی را که با تهران تجارت میکنند گسترش دهد، «تمام اقدامات لازم» را اتخاذ خواهد کرد.
تحریمهای شدیدتر آمریکا علیه چین، که ۹۰ درصد نفت ایران را خریداری میکند، میتواند خطر فروپاشی روابط واشنگتن و پکن را به همراه داشته باشد.
پکن هشدار داده است که اگر شرکتهای چینی در هرگونه گسترش قابلتوجه تحریمهای ثانویه جدید دولت ترامپ مرتبط با ایران قرار گیرند، چین در واکنش به آن اقدام خواهد کرد.
اقداماتی که روز دوشنبه از سوی اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا اعلام شد، شرکتهایی مستقر در هنگکنگ و سرزمین اصلی چین را هدف قرار داد، اما از قرار دادن مؤسسات مالی بزرگ چینی در فهرست تحریمها خودداری کرد.
هرگونه تشدید جدی تحریمهای آمریکا علیه چین ــ کشوری که ۹۰ درصد نفت ایران را خریداری میکند ــ میتواند روابط دو کشور را تنها یک ماه پیش از دیدار برنامهریزیشده دونالد ترامپ و شی جینپینگ در واشنگتن، بهشدت متشنج و حتی منفجر کند.
این نشست برای اقتصاد جهانی بسیار مهم تلقی میشود. انتظار میرود دو رئیسجمهور درباره تمدید آتشبس یکساله در جنگ تجاری میان دو کشور گفتوگو کنند؛ آتشبسی که در ماه اکتبر بر سر آن توافق شد و در ماه مه با سفر دوستانه ترامپ به پکن تثبیت شد.
سخنگوی وزارت خارجه چین روز سهشنبه در پاسخ به پرسشهایی درباره تحریمهای ثانویه آمریکا علیه ایران گفت:
«چین تمام اقدامات لازم را برای دفاع قاطعانه از حقوق و منافع خود اتخاذ خواهد کرد.»
او افزود: «چین بارها مخالفت قاطع خود را با تحریمهای یکجانبه غیرقانونی که مبنایی در حقوق بینالملل یا مجوز شورای امنیت سازمان ملل ندارند، اعلام کرده است.»
این مقام چینی همچنین گفت: «وظیفه فوری، کمک به کاهش تنش در وضعیت کنونی و بازگشت هرچه سریعتر به گفتوگو و مذاکره است.»
اگرچه پالایشگاههای بزرگ دولتی چین عمدتاً تحریمهای مربوط به نفت خام ایران را رعایت میکنند، پکن به پالایشگاههای خصوصی موسوم به «تیپات» (Teapots) اجازه میدهد نفت ایران را وارد و فرآوری کنند.
آمریکا اوایل سال جاری میلادی برخی از این پالایشگاهها را تحریم کرد، اما چین به شرکتهای داخلی خود دستور داد از این تحریمها تبعیت نکنند.
چین همچنین یک نظام فزاینده و سختگیرانه برای مقابله با تحریمها ایجاد کرده است که شامل اقدامات متقابل علیه افراد و سازمانهای خارجی میشود که در اجرای محدودیتهای خارجی علیه شرکتها و زنجیرههای تأمین چینی همکاری میکنند.
هرگونه تلاش آمریکا برای گسترش تهاجمی نظام تحریمهای ثانویه مرتبط با ایران به شرکتهای چینی، میتواند با واکنش تلافیجویانه پکن مواجه شود. چین سال گذشته نشان داد که میتواند با استفاده از کنترل خود بر مواد معدنی حیاتی مورد نیاز تولیدات پیشرفته، بخشهایی از صنعت تولید آمریکا را عملاً متوقف کند.
وانگ دونگ، پژوهشگر ارشد دانشگاه پکن، گفت: «باید منتظر بمانیم و ببینیم آیا این فقط یک بلوف است یا اینکه آمریکا واقعاً در حال بررسی اعمال تحریمهای ثانویه علیه چین است.»
او افزود: «اگر چنین کاری انجام دهند، طبیعتاً چین بهطور قاطع از منافع ملی خود دفاع خواهد کرد... ما در دور اول [سال گذشته] نیز همین کار را انجام دادیم.»
وانگ همچنین گفت واشنگتن تلاش میکند «مسئولیت را به گردن دیگران بیندازد و چین را به خاطر شکست خود مقصر جلوه دهد.»
علاقه چین به پایان درگیری آمریکا و ایران
با این حال، ژو فِنگ، کارشناس روابط بینالملل در دانشگاه نانجینگ، گفت چین در پشت صحنه عمیقاً علاقهمند است که طرفهای درگیر در مناقشه آمریکا و ایران را به یافتن راهحل تشویق کند.
او خاطرنشان کرد که ادامه محدودیتها بر کشتیرانی در تنگه هرمز به دلیل این درگیری، فشار زیادی بر اقتصاد جهانی وارد میکند.
ژو گفت: «از دیدگاه چین، ما نمیخواهیم درگیر جنگ میان آمریکا و ایران شویم. از سوی دیگر، کاملاً آگاه هستیم که اگر مشکل تنگه هرمز ادامه پیدا کند، برای چین نیز خطرناکتر خواهد شد.»
او افزود: «بخش اصلی واردات نفت چین از خاورمیانه تأمین میشود؛ البته نه از ایران، بلکه از عربستان سعودی و عراق.»
در روزهای اخیر، شی جینپینگ با ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن دیدار کرده و وانگ یی، وزیر خارجه چین نیز با همتای کویتی خود دیدار داشته است. موضوع ایران و جنگ غزه در هر دو دیدار مورد بحث قرار گرفته است.
ژو گفت: «بنابراین پیام چین به تهران کاملاً روشن است ــ ما امیدواریم مذاکرات صلح ادامه پیدا کند.»
∎