به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ با استفاده از ابزارهایی که اکنون بهطور باورنکردنی ابتدایی به نظر میرسند، فتوشاپکارانِ اولیه شوروی «شخصیتهای زمانی مشهور را ناپدید میکردند» و عکسهایی میساختند که استالین را «به عنوان تنها دوست، رفیق و جانشین راستین لنین، رهبر انقلاب بلشویکی و بنیانگذار اتحاد جماهیر شوروی» نشان میدادند.
یک روز ممکن بود یک سیاستمدار مورد لطف باشد و روز بعد به عنوان دشمن مردم با جوخه آتش روبهرو شود. در اتحاد جماهیر شوروی، افراد به معنای واقعی کلمه با استفاده از تکنیکهای دستکاری عکس از کتابهای تاریخ حذف میشدند.
استالین پس از رسیدن به قدرت در سال ۱۹۲۹، به شورویانی که آنها را به دلیل ارتباطشان با جنبشهای سیاسیِ پیش از او آلوده میدانست، اعلام جنگ کرد.
نیکلای یژوف، که در سمت راست استالین دیده میشود، بعدها از این عکس در کانال مسکو حذف شد.
او از سال ۱۹۳۴ شروع به نابودی گروهی همواره در حال تغییر از «دشمنان» سیاسی کرد. حدود ۷۵۰٬۰۰۰ نفر در جریان آنچه اکنون به «پاکسازی بزرگ» معروف است جان باختند و بیش از یک میلیون نفر دیگر به مناطق دورافتاده تبعید شدند تا در اردوگاههای کار اجباری (گولاگ) به کار سخت بپردازند.
در طول پاکسازیها، بسیاری از دشمنان استالین بهسادگی از خانههایشان ناپدید شدند. برخی دیگر پس از محاکمات نمایشی در ملأ عام اعدام شدند.
و از آنجا که استالین به ارزش عکسها هم در ثبت وقایع تاریخی و هم در استفاده از رسانههای جمعی برای تأثیرگذاری بر اتحاد جماهیر شوروی واقف بود، این افراد اغلب از عکسها نیز محو میشدند.
این عکس در سال ۱۹۲۶ گرفته شده و استالین را به همراه سران حزب، نیکلای آنتیپوف،
سرگئی کیروف و نیکلای شورنیک (از چپ به راست) نشان میدهد.
یکییکی، همه به جز استالین از عکس ناپدید شدند.
این کار شبهصنعتگرانه، که یکی از لذتبخشترین وظایف بخش هنری انتشاراتیها در آن دوران بود، به مهارت جدی در کار با تیغ جراحی، چسب، رنگ و ایربراش نیاز داشت.
به این ترتیب، استالین میتوانست دستور دهد رفقایی را که درنهایت آنها را نامطمئن (و بیوفا) تشخیص میداد — و معمولاً هم اعدام میشدند — از تاریخ حذف کنند.
پس از تمام دستکاریهای عکسی که در طول سالها انجام شد، استالین تنها میایستد.
گاهی اوقات، دستکاری عکس به معنای بازگشت به گذشته برای تغییر سوابق تاریخی بود، مانند زمانی که استالین دستور داد لئون تروتسکی، که در ایجاد کمونیسم نقش داشت، از تمام عکسها حذف شود.
پس از آنکه تروتسکی به دلیل راهاندازی یک مخالفت ناموفق علیه رهبری استالین توسط او تبعید شد، این انقلابی در عکسهای بیشماری بریده، ایربراش و پنهان شد.
گاهی اوقات، استالین خود را در لحظات کلیدی تاریخ در عکسها جای میداد یا از تکنسینهای عکس میخواست او را بلندقدتر یا خوشتیپتر جلوه دهند. در این مقاله، مجموعهای از عکسها را با چنین نمونههایی گردآوری کردهایم.
این عکس تاریخی، سوسیالیستهای جوان را در سال ۱۸۹۷،
پیش از آنکه برخی از آنها به قدرت برسند، نشان میدهد. ولادیمیر لنین جوان را (در وسط) خواهید شناخت
البته که او جایگاهش را حفظ کرد. الکساندر مالچنکو (ایستاده، سمت چپ)
چندان خوششانس نبود: در سال ۱۹۳۰ او به جاسوسی متهم شد، اعدام گردید و جایش را یک لکه سفید گرفت.
اینجا نمونه دیگری از آراستن یک عکس با جزئیات اضافه است.
لنین در سال ۱۹۲۰ در حال سخنرانی برای جمعیتی بود، اما چهار سال بعد،
پیش از انتشار تصویر، ویراستاران تصمیم گرفتند مخاطبانش را بیشتر جلوه دهند
بنابراین از جمعیتی بزرگتر از عکسی دیگر استفاده کردند.
لنین، که پس از مرگش در سال ۱۹۲۴ به نوعی به قدیس سوسیالیستی تبدیل شد،
در تمام عکسها ثابت ماند. اما کسانی که او را احاطه کرده بودند اغلب چندان خوششانس نبودند.
این عکس گروهی از سال ۱۹۲۰ چنان «دشمنان مردم» زیادی داشت (گریگوری زینوویف،
نیکلای بوخارین، کارل رادک — همگی در دهه ۱۹۳۰ تیرباران شدند)
که مقامات آن را کوتاه کردند تا تنها لنین و ماکسیم گورکی، نویسنده پرولتاریا (پشت لنین، با سبیل)، باقی بمانند.
در این عکس از سال ۱۹۲۰، تروتسکی با کلاه، نزدیک لنین ایستاده است که از یک تریبون سخنرانی میکند.
در نسخه بعدی، از تروتسکی هیچ اثری دیده نمیشود.
تروتسکی در سال ۱۹۲۹ از اتحاد جماهیر شوروی تبعید شد، اما مبارزه سیاسی خود علیه استالین
را از خارج ادامه داد، تا اینکه در سال ۱۹۴۰ توسط مأمور آن گرجی (استالین) ترور شد.
ایربراش کردن تاریخ شوروی گاهی درباره افزودن جنبهها بود، نه فقط حذف آنها.
برای مثال، این عکس از یک تظاهرات در سال ۱۹۱۷
از سوی صاحبان قدرت به اندازه کافی انقلابی تلقی نشد:
تابلوی مغازه در سمت چپ نوشته «ساعت. طلا و نقره»
و متن روی یک پرچم ناخوانا است. اما ناگهان،
با کمی جادوی بلشویکی، تابلو به «آنچه حق توست را از طریق مبارزه به دست خواهی آورد»
و پرچم به «مرگ بر سلطنت!» تبدیل شد.
عکس مشهور سربازان شوروی بر فراز رایشستاگ در جریان نبرد برلین،
که بعدها فاش شد صحنهسازی و دستکاری شده است.
عکس اصلی از سال ۱۹۲۴ در پنهان کردن پوست آبلهگون استالین — که نتیجه ابتلا
به آبله در دوران کودکی بود — چندان موفق عمل نمیکند. جای تعجب نیست که نسخه چاپی این عکس،
که در سال ۱۹۳۹ و در زمانی که استالین رهبری قدرقدرت بود منتشر شد،
بهشدت روتوش شده است — همانطور که میبینید، پوستش صاف و موها و سبیلش لطیف و ابریشمی است.
منبع: rarehistoricalphotos.com
۲۵۹
∎