به گزارش خبرگزاری اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ سید هادی سید افقهی، کارشناس مسائل سیاسی، در گفتوگو با خبرنگار ابنا با اشاره به تحولات سیاسی، اقتصادی و امنیتی عراق طی دو دهه اخیر، اظهار داشت: شرایط عراق از سال ۲۰۰۳ میلادی تاکنون تحت تأثیر تحولات گسترده سیاسی، امنیتی و اقتصادی قرار داشته و بخش قابل توجهی از مسائل این کشور همچنان متأثر از حضور و سیاستهای آمریکا است.
وی افزود: در سال ۲۰۰۳، جورج بوش پسر با این ادعا که صدام در پی ساخت سلاحهای کشتار جمعی است و با سازمان تروریستی القاعده همکاری دارد، بدون صدور مجوز از سوی شورای امنیت به عراق حمله کرد و پس از آن مشخص شد که این ادعاها واقعیت نداشته است. حتی کالین پاول نیز بعدها به نادرست بودن این اطلاعات اذعان کرد.
سید افقهی ادامه داد: از آن زمان نیروهای اشغالگر آمریکایی بر بخش مهمی از مقدرات عراق مسلط شدند. البته پیش از آن نیز جنگ عراق علیه کویت و قطعنامههای متعددی که علیه بغداد صادر شد، از جمله درباره فروش نفت عراق، آثار اقتصادی و سیاسی گستردهای بر این کشور گذاشته بود.
وی با اشاره به سازوکار بازگشت درآمدهای نفتی عراق تصریح کرد: درآمد نفت عراق مستقیماً به بانک مرکزی این کشور بازنمیگردد، بلکه در فدرال رزرو نیویورک قرار میگیرد و آمریکاییها با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی و مواضع دولتهای مختلف عراق، میزان دسترسی بغداد به این درآمدها را مدیریت میکنند. بنابراین بسیاری از امکانات، مسائل مالی، امنیتی و حتی پایگاههای نظامی عراق همچنان تحت تأثیر میراث این دو تحول قرار دارد.
آمریکا به دنبال فشار بر ایران از مسیر عراق است
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به سیاستهای تحریمی آمریکا علیه ایران گفت: در شرایط کنونی، آمریکاییها با تبلیغات گسترده و جنگ رسانهای تلاش میکنند این تصور را ایجاد کنند که با تحریم و محاصره اقتصادی، اقتصاد ایران فرو میپاشد و جمهوری اسلامی ناچار به برافراشتن پرچم سفید و مذاکره با شرایط مورد نظر آمریکا خواهد شد.
وی عراق را یکی از کشورهای مهم پیرامونی ایران دانست و اظهار داشت: عراق شرایط ویژهای دارد؛ جریانهای سیاسی مستقل، فراکسیونهای شیعه، سنی و کرد، نیروهای مقاومت و در کنار همه اینها حضور مستمر نیروهای نظامی آمریکا در این کشور وجود دارد.
سید افقهی افزود: تهدید وزیر خزانهداری آمریکا این است که هر کشوری که در کنار ایران قرار بگیرد، مجازات خواهد شد و هر کشوری که در مقابل سیاستهای واشنگتن بایستد، با شدیدترین تحریمها و فشارها مواجه میشود. از سوی دیگر، کشورهایی که بخواهند در آسایش و رفاه باشند، باید در چارچوب طرح آمریکا حرکت کنند.
وی با اشاره به روابط اقتصادی ایران و عراق گفت: بسیاری از تحریمهایی که علیه عراق اعمال شده، هنوز بهطور کامل برداشته نشده و این کشور همچنان با محدودیتهایی مواجه است؛ بنابراین باید دید ضریب تابآوری عراق در برابر فشارهای آمریکا چقدر است و بغداد چه راهکارها و جایگزینهایی، چه در حوزه زیرساختی و چه در سطح تاکتیکی و عملیاتی، برای مقابله با این فشارها در اختیار دارد.
ایران همچنان تأمینکننده گاز و برق عراق است
این کارشناس مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: در حوزه انرژی نیز ایران همچنان نقش مهمی در عراق دارد. گاز مورد نیاز عراق از سوی ایران تأمین میشود و موضوع برق نیز بهویژه در فصل تابستان اهمیت زیادی دارد؛ چراکه در برخی مناطق عراق دمای هوا به حدود ۵۵ درجه سانتیگراد میرسد.
وی افزود: با وجود وعدههایی که برخی کشورهای عربی مانند عربستان، اردن و مصر برای جبران نیازهای عراق در صورت کاهش روابط بغداد با تهران داده بودند، این وعدهها عملاً محقق نشده است. بنابراین مقامات عراقی با توجه به شرایط خاص کشورشان، در حال مذاکره با آمریکاییها برای دریافت معافیتهای تحریمی هستند.
سید افقهی با بیان اینکه حدود ۹۰ درصد درآمد اقتصاد عراق به نفت وابسته است، گفت: اقتصاد عراق بهشدت تکمحصولی است و مدیریت عایدات نفتی این کشور نیز به دلیل سازوکار موجود، تحت تأثیر آمریکا قرار دارد. واشنگتن تلاش میکند با کنترل این منابع، عراق را همچنان در گرو خود نگه دارد و از این اهرم برای طرحهای آیندهاش استفاده کند.
آمریکا به دنبال کاهش نفوذ ایران در عراق است
وی با اشاره به سیاستهای آمریکا در قبال عراق اظهار داشت: آمریکاییها به دنبال آن هستند که عراق را به سمت عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی و پیوستن به توافق ابراهیم سوق دهند. همزمان تلاش میکنند روابط مستحکم، دیرینه و تمدنی ایران و عراق را کاهش داده و به تعبیر خودشان «بازوهای ایران» را در عراق قطع کنند.
سید افقهی در مقابل تأکید کرد: نگاه جمهوری اسلامی ایران به عراق، نگاهی راهبردی است. ایران خواهان عراقی مقتدر، مستقل و صاحب نفوذ است؛ کشوری که از ظرفیتهای گسترده طبیعی، اقتصادی، تاریخی و انسانی برخوردار باشد.
وی با اشاره به درخواست مقامهای عراقی از ایران برای تسهیل صادرات نفت این کشور گفت: در سفر اخیر هیئت ایرانی به عراق و همچنین گفتوگوهای انجامشده، موضوع تسهیل عبور نفتکشهای عراقی از مسیر تنگه هرمز مطرح شده تا امکان انتقال و فروش نفت عراق و کسب درآمد بیشتر برای این کشور فراهم شود.
سفر الزیدی به تهران؛ تأکید بر روابط راهبردی ایران و عراق
این کارشناس مسائل سیاسی درباره سفر نخستوزیر عراق به تهران پس از سفر به آمریکا نیز گفت: اینکه آقای الزیدی پس از سفر به آمریکا، تهران را به عنوان دومین مقصد خارجی خود انتخاب کرد و با مقامات عالی کشور دیدار داشت، میتواند حامل این پیام باشد که ایران برای عراق یک شریک راهبردی و جایگزینناپذیر است و بغداد تحت هر شرایطی خواهان ادامه روابط خود با تهران است.
وی افزود: سیاست دولت جدید عراق حفظ نوعی توازن میان ایران و آمریکا است. بغداد نمیتواند از روابط دیرینه، همکاریها و نقش ایران در حفظ ثبات و امنیت عراق چشمپوشی کند؛ از سوی دیگر، با توجه به وابستگی اقتصادی، درآمدهای نفتی، حضور نظامی آمریکا در پایگاههای مهم و نفوذ واشنگتن در برخی نهادهای حاکمیتی، عراق نیز نمیتواند بهصورت ناگهانی روابط خود با آمریکا را قطع کند.
سید افقهی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران این شرایط را درک میکند، اما اجازه نخواهد داد آمریکاییها برنامههای خود را بدون مقاومت و مانع در عراق اجرا کنند. در عراق ظرفیتهای گستردهای برای مقابله با این روند وجود دارد؛ از مرجعیت عالیقدر و عشایر گرفته تا جریانهای سیاسی مخالف تداوم حضور نظامی آمریکا و گروههای مقاومت اسلامی.
انحصار سلاح نباید به فتنه میان دولت و مقاومت تبدیل شود
وی در ادامه با اشاره به فشارهای آمریکا برای خلع سلاح گروههای مقاومت و زمزمههای انحلال حشد شعبی اظهار داشت: آمریکاییها قطعاً خواهان خلع سلاح نیروهای مقاومت هستند؛ حتی حشد شعبی که یک نیروی قانونی، مصوب پارلمان و همردیف ارتش عراق است و مطابق قانون اساسی تحت فرماندهی کل قوا، یعنی نخستوزیر، فعالیت میکند.
سید افقهی تأکید کرد: موضع جمهوری اسلامی ایران این است که موضوع انحصار سلاح، مسئلهای داخلی در عراق است و باید در فضایی آرام، عقلانی و مبتنی بر توافق و تفاهم درباره آن تصمیمگیری شود. البته پیش از هر اقدامی باید به وعده آمریکا درباره خروج نیروهای نظامی از عراق توجه کرد.
وی افزود: نباید اجازه داد مسئله انحصار سلاح به فتنهای میان نیروهای مقاومت و دولت عراق تبدیل شود. همچنین باید میان «انحصار سلاح» و «انحلال حشد شعبی» تفکیک قائل شد؛ حتی اگر بحث انحصار سلاح مطرح باشد، این به معنای انحلال حشد شعبی نیست.
این کارشناس مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: حشد شعبی یک سازمان رسمی و قانونی است و بحث اصلی میتواند درباره نحوه مدیریت و فرماندهی سلاح و چگونگی تعامل گروههای مقاومت خارج از ساختار حشد شعبی باشد. برخی گروهها نیز با شرایطی خاص، آمادگی خود را برای بررسی این موضوع اعلام کردهاند، اما گروههای دیگر تأکید دارند ابتدا باید تکلیف حضور نیروهای آمریکایی در عراق مشخص شود.
وی در پایان گفت: حتی در صورت تحقق انحصار سلاح، حشد شعبی همچنان میتواند نقش خود را در تأمین امنیت و حوزه نظامی ایفا کند. هیچکس نمیتواند نقش حشد شعبی در مقابله با داعش و شکست این گروه تروریستی را انکار کند. نیروهای مقاومت عراق در برابر توطئههای تروریستی و طرحهای آمریکا ایستادگی کردهاند و حشد شعبی امروز به عنوان یک سازمان رسمی، نظامی و مؤثر، همچنان یکی از عوامل مهم امنیت و ثبات عراق به شمار میرود.
...........
پایان پیام/ ۲۱۸