به گزارش ایرنا؛ «رئال» عنوان تازهترین اثر "محمد قاسمی"، نویسنده، کارگردان و بازیگر شناختهشده تئاتر است؛ نمایشنامه نویسی که پس از سالها، اینبار به سراغ متنی بیرونی رفته که در آن شرایط خاص، حرفی برای گفتن داشته است.
قاسمی که از سال ۱۳۶۹ تاکنون فعالیت هنری، کارگردانی نمایشنامهنویسی و بازیگری دارد و جز نوشتههای خودش نمایشنامهای را کار نکرده، در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، دلیل انتخاب این متن را نه یک تصمیم هنری صرف، بلکه نزدیکی عاطفی ناگهانی به آن توصیف میکند: پارسال این متن به دستم رسید و در فضایی خاص آن را خواندم و احساس کردم سالهاست منتظر چنین روایتی بودهام.
به گفته قاسمی؛ پس از مشورت با "عاطفه کوشکی" نویسنده اثر، تصمیم به اجرای آن در ملایر گرفتیم؛ شهری که حالا مخاطبانش نشان دادهاند برای تئاتر جدی، تشنه ای فراتر از خنده هستند.
خشونتی که از یک گوشی موبایل شروع شد
«رئال» اگرچه با الهام از یک رویداد تلخ و واقعی چندسال پیش شکل گرفته است؛ حادثهای که در آن دختر جوانی بهخاطر یک گوشی موبایل در خودروی عمومی به قتل رسید و بازتابی گسترده در رسانهها پیدا کرد، اما نویسنده در این اثر از بازگویی سطحی یک جنایت فراتر رفته و با نگاهی روانشناسانه، ریشههای این فاجعه را در کانون خانواده، بهعنوان اولین و کوچکترین نهاد اجتماعی، واکاوی میکند.
قاسمی درباره این رویکرد میگوید: این کار نمایش درد است، نه سرگرمی. شاید نسخهای برای درمان نپیچد، اما تصویری صادقانه از زخمی در جامعه ارائه میدهد که کمتر به آن پرداخته شده است.
این کارگردان هنر نمایش ادامه میدهد: یکی از دیالوگهای کلیدی نمایشنامه، این جمله است: "اتفاق یعنی مشغولیت ذهن یک بچه؛ یعنی چیزهایی که نباید در ذهن یک بچه باشد، اما هست." همین نگاه عمیق و سالم به مقوله جرم، مرا مجاب کرد که پای این اثر بمانم.
آنچه «رئال» را از یک نمایش خطی و کلاسیک متمایز میکند، ساختار پستمدرن و روایت پلان-بههمریختهای است که نهتنها مخاطب را در تعلیق نگه میدارد، بلکه او را وادار به تکمیل ذهنی پازل داستان میکند.
قاسمی با تاکید بر این ویژگی، تمایز «ایهام و ابهام را در این اثر پررنگ میداند و معتقد است: ایهام موجود در نمایش، مخاطب را تا نفسهای پایانی با خود همراه میکند و او را از تماشاگر صرف، به همدلی و همفکری دعوت میکند.
این کارگردان باسابقه که اجرای فعلی را برای مخاطب عام در ملایر طراحی کرده، از برنامههایی برای تغییرات بنیادین در ساختار نمایش در صورت راهیابی به جشنوارههایی مانند فجر خبر میدهد: هشتاد روز تمرین فشرده، مدلهای مختلفی از اجرا را به ما نشان داد. این نسخه برای مردم این شهرستانی طراحی شده که امروز ثابت کردند فهیمتر از آن هستند که فقط به دنبال کارهای مفرح باشند.
بازخوردی که امیدوارکننده بود
قاسمی با اشاره به استقبال بیسابقه مخاطبان ملایر، اذعان میکند: راستش را بخواهید، گمان میکردم مردم این شهر بیشتر به دنبال کمدی و طنز باشند، اما بعد از هر اجرا، تماشاگران در سالن میمانند و ساعتها درباره شخصیتها، انگیزهها و ریشههای رفتار آنها گفتوگو میکنند. این اتفاق، نوید روزهای روشن تری برای تئاتر ملایر است.
در این نمایش که تا پنجشنبه این هفته دو اجرای دیگر در پیش دارد، "حسین عباسپور"، "مریم ترکزبان"، "معصومه عبداللهی" و "محمد قاسمی" به ایفای نقش میپردازند.
کارگردان اثر با تمجید از بازیگران جوان و آیندهدار این گروه، بهویژه از مریم ترکزبان یاد میکند و میگوید: او در تمام طول تمرین با وجود تغییرات مداوم، کاملاً در خدمت کار بود و به نظرم در سالهای آینده، خبرهای درخشانی از این بازیگر خواهید شنید.
«رئال» این روزها در تئاتر شهر ملایر روایتی است از جنایت، خانواده و آنچه در ذهن یک کودک نباید باشد، اما هست؛ نمایشی که شاید نسخه نپیچد، اما بیگمان وادار به تفکر میکند.
نمایش رئال روایتی از خشونت و ریشه در خانواده
گروه کارگردانی این نمایش "امیرعباس غفاری"، "آسایش تیموری" و "هستی چهاردولی" است و این روزها با رویکردی نوین میزبان مخاطبان خاص تئاتر است. این اثر که از ۲۵ مردادماه روی صحنه رفته و تا پنجم شهریورماه ادامه دارد، با عبور از کلیشههای رایج در ژانر جنایی، به کالبدشکافی روانشناختی پدیده بزهکاری پرداخته و پیوند ناگسستنی میان «ترومای کودکی» و «رفتار مجرمانه» را در کانون روایت خود قرار داده است.
اجرای «رئال» را میتوان تلاشی برای بازتعریف کارکرد اجتماعی تئاتر دانست؛ جایی که درام فراتر از سرگرمی، به ابزاری برای آسیبشناسی تأثیرات شوم جرم بر زیستجهان زنان تبدیل میشود.
کارگردان با نگاهی موشکافانه، ریشههای رفتاری شخصیتها را تا سالهای طلایی شکلگیری هویت انسانی پی میگیرد و بر این باور است که غفلت از سلامت روان در دوران خردسالی، پیامدی اجتنابناپذیر در ناهنجاریهای فردی و اجتماعی به دنبال دارد، به همین دلیل، کارگردان با مسئولیتی اخلاقی، به صراحت بر خودداری کودکان زیر ۱۰ سال از تماشای این اثر تاکید کرده و حضور مخاطبان آگاه، بهویژه زوجهای جوان در آستانه فرزندآوری را مغتنم میشمارد.
آنچه بر غنای حسی این اثر میافزاید، طراحی موسیقی متن مبتنی بر قطعات پیانونوازی "سجاد هامان" است که فضایی تاملبرانگیز و درونگرا را بر صحنه حاکم ساخته است، از نکات قابل اعتنا در تولید این نمایش، استقلال کامل مالی آن است؛ کارگردان این نمایش با اعلام اینکه این اثر بدون پشتیبانی هیچ نهاد یا ارگانی تولید شده، بر اتکای به توان گروهی و سرمایه اجتماعی حاصل از استقبال در فضای مجازی تاکید دارد؛ اتفاقی که خود نمادی از حیات پویای تئاتر مستقل در ایران معاصر به شمار میرود.
قاسمی با اشاره به بازخوردهای عمیق مخاطبان، رویکرد خود را چنین تبیین میکند: تئاتر اصیل، هرگز به دنبال اقبال همگانی زودگذر نیست؛ بلکه وظیفه دارد مخاطب اندیشهورز خود را بیابد و با او به گفتوگو بنشیند.
وی افزود: اگر «رئال» در بستر تجاری متداول تهران و با قیمتهای میلیونی به صحنه میرفت، ممکن بود فروش چشمگیری داشته باشد، اما انتخاب ما برگزاری اجرایی با بهای اندک و مردمی، پاسخی به دغدغه کسانی است که زخم این آسیبهای روانی و اجتماعی را بر تن دارند و امیدواریم این اثر نوشدارویی هرچند کوتاه برای التیام این زخمها باشد.