به گزارش ایرنا، فرودگاه شیراز سومین فرودگاه کشور تحت مدیریت وزارت راه و شهرسازی از لحاظ تعداد مسافر در بین ۵۶ فرودگاه کشور است و با هدف افزایش ظرفیت پذیرش مسافران بینالمللی و ارتقای خدمات فرودگاهی، عملیات اجرایی پروژه ترمینال پروازهای خارجی آن از سال ۱۳۹۴ کلید خورد، اما از سال ۱۳۹۷ در خوابی عمیق فرو رفت.
اکنون در دولت چهاردهم، این پروژه از رکود خارج و تعیینتکلیف شده است و بهنوعی این غول آهنی فرودگاه مغلوب و از خواب بیدار شده و حیات یافته است.
این زیرساخت مهم و اساسی در فرودگاه شیراز حدود یک دهه است که بهعنوان اسکلتی بیجان در گوشهای جا خوش کرده و پروژهای فرسایشی از آن یاد میشود.
این در حالی است که فرودگاههای کشور ویترین، دروازه ورود و آبروی نظام جمهوری اسلامی ایران هستند و با توجه به اینکه استان فارس قطب گردشگری کشور است، جایگاه فرودگاه شیراز در کشور باید بهطور ویژه مورد توجه باشد.
بنابراین تکمیل ترمینال پروازهای خارجی فرودگاه شیراز از پروژههای اساسی و مهم این استان به شمار میرود و مورد تاکید استاندار است، بهگونهای که حسینعلی امیری در مراسم رونمایی از سند توسعه پایدار گردشگری استان، ترمینال پروازهای خارجی را یکی از الزامات مهم در مسیر اجراییکردن این سند توصیف کرده بود.
داستان پرغصه تکمیل ترمینال پروازهای خارجی فرودگاه شیراز
استان فارس با دارا بودن میراث فرهنگی بینظیر و جاذبههای تاریخی متعدد، از پتانسیل بسیار بالایی برای جذب گردشگران داخلی و بینالمللی برخوردار است و توسعه این صنعت نیازمند زیرساختهای مناسب و کارآمد است.
زیرساخت فعلی فرودگاه شیراز در زمینه ترمینال خارجی آنگونه که باید پاسخگوی نیاز مسافران و گردشگران نبود و بنابراین تصمیم بر اجرای پروژه ترمینال پروازهای خارجی این فرودگاه گرفته شد.
مناقصه ساخت ترمینال خارجی اواخر سال ۱۳۹۳ برگزار شد و پیمانکار این پروژه با قراردادی به مبلغ ۹۴۷ میلیارد ریال کارگاه آن را تجهیز کرد و بنا بر این قرارداد، پیمانکار موظف شده بود در مدت ۳۰ ماه این پروژه را به بهرهبرداری برساند، اما این امر محقق نشد.
تا سال ۱۳۹۷ پروژه پیشرفت مطلوبی داشت تا اینکه به گفته کارمندان فرودگاه، پنج سال است که عملیات اجرایی آن بهکلی تعطیل و با پیشرفت فیزیکی ۵۷ درصدی نیمهکاره رها مانده است.
اکنون غول آهنی فرودگاه شیراز بعد از گذشت بیش از یک دهه نهتنها به مرحله بهرهبرداری نرسیده، بلکه به پروژهای فرسایشی تبدیل شده است.
بارقههای امید برای مسافران، گردشگران و شهروندان در دولت چهاردهم
اما اکنون اهتمام و پیگیریهای دولت چهاردهم و استاندار فارس برای تکمیل این طرح، بارقههای امید را در دل شهروندان، مسافران و گردشگران روشن کرده است.
در مهرماه ۱۴۰۴ بود که شورای اقتصاد به ریاست معاون اول رئیسجمهور، اختصاص مبلغ ۲۳ هزار و ۸۴۰ میلیارد ریال به این پروژه را تصویب کرد، پروژهای که بیش از ۱۰ سال از آغاز عملیات اجرایی آن میگذرد و هنوز به سرانجام نرسیده است.
تکمیل این پروژه بزرگ عمرانی، گام بلندی برای تحقق سند توسعه پایدار گردشگری فارس است و به دلیل جایگاه گردشگری و اقتصادی شیراز، تکمیل آن از اولویتهای اصلی حوزه عمرانی استان محسوب میشود.
به گفته کارشناسان، با تکمیل ترمینال پروازهای خارجی فرودگاه بینالمللی شیراز، ظرفیت پذیرش مسافر در این ترمینال ارتقا خواهد یافت و تا هشت سال آینده نیز پاسخگو خواهد بود.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار فارس به ایرنا گفت: برای بهرهبرداری کامل از ترمینال خارجی فرودگاه شیراز، بازه زمانی سهساله تعریف شده، اما پروژه بهصورت فازبندی اجرا خواهد شد تا بخشهای مختلف آن متناسب با نیاز فرودگاهی استان بهتدریج وارد مدار بهرهبرداری شود.
محمود رضایی کوچی افزود: با توجه به اینکه استان فارس قطب گردشگری کشور است، تکمیل ترمینال پروازهای خارجی فرودگاه شیراز از پروژههای اساسی و مهم این استان به شمار میرود و مورد تاکید استاندار است.
خیز استان برای نجات ترمینال خارجی فرودگاه شیراز از کجا شروع شد؟
همچنین مدیرکل فرودگاههای استان فارس به ایرنا گفت: یکی از پروژههای ملی که برای استان در دهه ۹۰ عملیات اجرایی آن شروع شد، توسعه یک ترمینال برای پروازهای بینالمللی استان فارس است که در مسیر اجرا، از سال ۱۳۹۶ تاکنون متوقف شده است.
فخرالدین کشاورز افزود: در سال ۱۴۰۱ با بررسی پروژه از لحاظ حقوقی و مدیریتی متوجه شدیم که باید چند کار انجام دهیم تا بتوانیم به سمت عملیات اجرایی برویم، یعنی تا آن کارها انجام نمیشد، عملا نمیتوانستیم بحث عمرانی را ادامه دهیم.
وی ادامه داد: یکی تعیینتکلیف پیمانی بود که روی پروژه وجود داشت، دوم تعیینتکلیف مدل سرمایهگذاری برای انجام پروژه و سوم اخذ مجوز شورای اقتصاد.
کشاورز تاکید کرد: پیششرط همه این مسائل و مهمترین آن، اخذ مجوز شورای اقتصاد بود؛که در راستای سیاستهای دولت ابتدا در سازمان برنامه و بودجه جلساتی را پیگیری کردیم تا مستندات و طرح توجیهی پروژه با هدف اخذ تاییدیه میزان هزینه ها تهیه شوند.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس گفت: بعد از آن باید تاییدیه دولت را در قالب شورای اقتصاد میگرفتیم که این کار را همزمان شروع کردیم و توانستیم پیمان اولیه پروژه را تعیینتکلیف کنیم، یعنی با پیمانکار حاکم بر پروژه توافق برمبنای اصول پیمان صورت پذیرفت.
وی تصریح کرد: قرارداد سرمایهگذاری کمی پیچیدهتر بود، چون مصوبه هیات دولت در اختیار سرمایهگذار بود و بهرغم اینکه عملیات اجرایی در آن قالب اجرا نشده بود، بههمین خاطر چالشهای حقوقی داشت و یکسری ادعاهای سرمایهگذار و یکسری توقعات سرمایهپذیر که در حال انجام بود اما تفاهم نهایی حاصل نشده بود.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس ادامه داد: ما مجوز شورای اقتصاد را نیاز داشتیم و گام اساسی که بحمدالله با حمایت دکتر امیری استاندار و تلاش همکاران در تهیه طرح توجیهی توانستیم در پیش جلسه شورای اقتصاد در سازمان برنامه، تاییدیه اولیه را بگیریم.
کشاورز افزود: بعد از آن در جلسه شورای اقتصاد در سال ۱۴۰۴ به ریاست دکتر عارف، این موضوع بررسی شد، چون تایید پیشجلسه سازمان برنامه را داشتیم، کار تسهیل شده بود؛ استاندار محترم نیز کمک کردند و بحمدالله مجوز شورای اقتصاد را برای عددی بیش از ۲ همت گرفتیم تا شرکت فرودگاه و ناوبری هوایی ایران بتواند این پروژه را احیا کند و این گامی اساسی و بسیار مهم بود.
هفتخوان تکمیل ترمینال پروازهای خارجی فرودگاه شیراز
مدیر فرودگاههای استان فارس گفت: اکنون میتوانیم بگوییم اگر این موضوع هفتخوان داشته باشد، خوان ششم آن انجام شد و خوان هفتم، گرچه پیچیده نیست، اما چالشهای کلامی و حقوقی با سرمایهگذار را شامل میشود که باید تعیینتکلیف شود.
وی افزود: حتی در مجوز شورای اقتصاد هم بهرغم صدور مجوز برای هزینهکرد از منابع داخلی شرکت شرط تعیین تکلیف قرارداد سرمایهگذاری درج شده است که در این راستا جلسات متعددی با سرمایهگذار در شرکت فرودگاهها برگزار شده و مدیرعامل وقت شرکت فرودگاهها بر تسریع آن تاکید دارد.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس گفت: بنده فکر میکنم در نیمه دوم امسال، عملا آن خوان هفتم را هم طی کنیم و قرارداد سرمایهگذاری به سمت تعیینتکلیف برود و انشاءالله حیات این پروژه را شاهد باشیم.
وی ادامه داد: هرچند شرایط فعلی ناشی از تنشهای نظامی در منطقه، ما را در حوزه اقتصادی دچار چالش میکند، اما این پروژه جاذبه خود را برای سرمایهگذاران بخش دولتی و خصوصی دارد تا بتوانیم گامی دیگر برای احیای آن برداریم.
عزم جزم استان برای شروع عملیات اجرایی
کشاورز افزود: بحث تکمیل ۲ ساله این پروژه، به اعتبار مجوز شورای اقتصاد وابسته است؛ یعنی در طی ۲ سال باید به سمت اقدام اجرایی رفته باشیم. همین که مراحل تعیینتکلیف سرمایهگذار را طی میکنیم، عملا یکی از شروط آن مجوز را اجابت میکنیم.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس گفت: وقتی این شرط اجابت شود، خودبهخود وارد بحث پذیرش سرمایه، چه دولتی و چه غیردولتی، میشویم و کار را شروع میکنیم، یعنی مجوزمان به قوت خود باقی میماند.
کشاورز تاکید کرد: اما زمان شروع کار اجرایی و مدت آن، به مسائل فنی و تکنیکالی مدیریت پروژههای عمرانی برمیگردد، هماکنون یک مشاور مطالعاتی و یک مشاور نظارتی روی پروژه داریم و تا این لحظه قرارداد مشاور نظارتی را تمدید کردهایم و هر سال بر اساس فهرست بهای سازمان برنامه و شاخصهای تعدیلی، برآورد هزینه آیتمهای باقی مانده را به روز میکند.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس گفت: از طرفی، مشاور بر اجزای کار مسلط است و اولویتبندی امور را میداند؛ مشاور به ما میگوید ۱۸ ماه طول میکشد تا کار تمام شود و به محض اینکه آن شرط اصلی مجوز شورای اقتصاد یعنی تعیینتکلیف سرمایهگذار را به نقطهای برسانیم که اطمینان داشته باشیم در حین اجرا به دلایل حقوقی متوقف نمیشویم، از آن نقطه، بحث اجرا را شروع میکنیم.
کشاورز افزود: حدود ۱۸ ماه دیگر میتوانیم بگوییم کار تمام میشود و این پروژه بهعنوان یکی از پروژههای مهم زیرساختی و نیازهای توسعه استان، در مدار بهرهبرداری قرار میگیرد، بهویژه که دکتر امیری بر کلیدواژه گردشگری تاکید دارند و فرودگاه بهعنوان دروازه اصلی گردشگری بینالمللی، نقش اساسی ایفا خواهد کرد.
تکمیل ترمینال پروازهای خارجی فرودگاه شیراز؛ محرک توسعه استان
وی ادامه داد: فرودگاه، زیرساختی برای توسعه است، زیرا دسترسی به یک منطقه را تسریع میکند؛ حال تصور کنید وقتی برنامه توسعه استان را بر گردشگری متمرکز کردهایم، بیش از ۹۰ درصد دروازه ورود به استان، فرودگاه خواهد بود.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس بیان کرد: در اقتصاد هوانوردی، بر اساس برنامه هفتم توسعه، بهازای هر مسافری که در مسیر بینالمللی از کشور خارج شود، ۱۰ یورو درآمد داریم و اگر ظرفیت زیرساخت را افزایش دهیم، درآمد بیشتری حاصل میشود که بر اساس برنامه هفتم، صرف خود زیرساختهای فرودگاه خواهد شد.
کشاورز ادامه داد: در راستای توسعه فرودگاه با اهداف بینالمللی، هرچه زودتر این پروژه در مدار بیاید، ظرفیت پذیرش مسافر بیشتر و درآمد اقتصاد هوایی بیشتر میشود و این درآمدها یک چرخه متوالی دارد و باعث توسعه بیشتر و درآمد بیشتر میشود.
وی گفت: موضوع دیگر، شانیت قضیه است، استان فارس بهعنوان یکی از استانهای مهم کشور و دروازه جنوب و جنوبغرب، خاستگاه آثار تمدنی ماست و شان آن نیست که با وضع موجود پذیرای مسافر بینالمللی و گردشگران خارجی باشیم.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس افزود: این موضوع دو ضرورت دارد، اول اینکه محرک اصلی توسعه استان میشود و به افزایش درآمدهای هوانوردی کمک میکند و دوم شانیت استان فارس و جمهوری اسلامی را حفظ میکند که ترمینالی متناسب با استانداردهای بینالمللی داشته باشیم.
کشاورز بیان کرد: گرچه ممکن است نتوانیم با رقبای منطقهای رقابت کنیم، اما در حد وسع خود تلاش کردهایم و کاری ماندگار به یادگار بگذاریم.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس گفت: با توجه به تنشهای سیاسی و نظامی فعلی، ظرفیت فعلی پاسخگوست، اما با نگاه توسعهای و تاکید بر گردشگری، قطعا پاسخگو نخواهد بود و اگر شرایط به ثبات برگردد، یکی از چالشهای اصلی، ظرفیت خواهد بود؛ هرچند در حال حاضر شاید پاسخگو باشد، اما در نگاه توسعهای نه.
کشاورز افزود: پیشینه فرهنگی و جغرافیای فارس نشان میدهد که با کشورهای حوزه خلیجفارس تبادل جمعیتی زیادی داریم، حتی نسبتهای خانوادگی و مسائل شغلی وجود دارد؛ هماکنون مسیر دبی فرودگاه شیراز بهرغم تنشهای نظامی فعال است و مسیر مسقط و عمان در گردشگری سلامت بسیار فعال بود و با آتشبس، دوباره فعال شد.
وی ادامه داد: دوحه قطر از مبدا و مقصدهای پروازی ما بود که مدتی است بهدلیل تنشها تعطیل شده است؛ استانبول نیز از مقاصد پرتردد و پرمسافر ماست و با کشورهای آسیای میانه بهصورت فصلی تردد داریم و پروازهایی به تفلیس و ایروان داریم که بازار آن همچنان جای رشد دارد.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس بیان کرد: مطالعاتی برای برقراری پروازهای نقطهبهنقطه و استفاده از فرودگاههای بینالمللی در مرزهای غربی، مانند عراق، در دست انجام است.
کشاورز تاکید کرد: زنجیره تامین مسافر، عمدتا به دفاتر گردشگری، سیاحتی و آژانسهای فروش بلیت برمیگردد، یعنی تورهایی که برنامهریزی و انگیزه سفر را ایجاد میکنند.
حیات پروژه را دوباره شکل میدهیم
وی گفت: این پروژه بهدلیل مقیاس ملی، مدیریت اصلی آن در ستاد مرکزی شرکت فرودگاه و ناوبری هوایی ایران بود و مجموعه استان فقط بهعنوان بهرهبردار معرفی شده بود، اما ما نمیتوانستیم دست روی دست بگذاریم و معطل بمانیم.
مدیرکل فرودگاههای استان فارس ادامه داد: بههمین خاطر در یکدو سال گذشته تلاش زیادی کردیم تا مسئولین استانی، نمایندگان مجلس و مدیران ستاد شرکت فرودگاهها را به هم متصل کنیم و دغدغه مردم را به مسئولان منتقل کنیم و هماکنون تمام کسانی که دغدغه توسعه دارند، تلاش میکنند هرچه زودتر گره از پروژه گشوده شود.
کشاورز افزود: ما در نیمه دوم امسال موضوع سرمایهگذار را رفع میکنیم تا تزاحمی برای ادامه عملیات اجرایی نباشد و بتوانیم با استفاده از منابع دولتی یا غیردولتی، حیات پروژه را دوباره شکل دهیم.
به گزارش ایرنا، استان فارس دارای هشت فرودگاه است که از این تعداد، فرودگاههای شیراز، جهرم، لار و لامرد عملیاتی هستند و چهار فرودگاه فسا، زرقان، داراب و شمال فارس نیز در مراحل پایانی اجرا قرار دارند و تکمیل ترمینال بینالمللی فرودگاه شیراز، سرمایهگذاری استراتژیک برای آینده اقتصادی و گردشگری جنوب ایران محسوب میشود.
علاوه بر این، پیوند مستقیم این پروژه با سند توسعه پایدار گردشگری فارس، نشاندهنده نگاه یکپارچه و برنامهریزیشده مسئولان استانی و ملی برای توسعه این صنعت است.
حل مشکل تامین مالی این پروژه ۱۰ ساله، ثابت میکند که اراده سیاسی قویای برای رفع موانع زیرساختی در دولت فعلی وجود دارد و در نهایت، بهرهبرداری از این ترمینال طی سه سال آینده، میتواند تحول عظیمی در چهره گردشگری ایران ایجاد کند.
استان فارس با پتانسیلهای بینظیر خود، به کانون اصلی جذب گردشگران خارجی تبدیل خواهد شد و آثار مثبت این رونق، در سایر بخشهای اقتصادی و اشتغالزایی استان و منطقه نیز کاملا مشهود خواهد بود.
این پروژه نمادی از حرکت به سوی توسعه پایدار و استفاده از تمامی ظرفیتهای ملی است.