کوچک‌ترین انحراف، لغزش یا پارگی در این قطعه لاستیکی ساده، فرآیند احتراق را کاملاً مختل کرده و می‌تواند در یک چشم‌به‌هم‌زدن، هزینه‌های سنگین چند ده میلیونی تعمیر کامل سرسیلندر را به مالک خودرو تحمیل کند. با این حال، هنوز بسیاری از رانندگان با معیارهای دقیق انتخاب یک تسمه تایم استاندارد، تفاوت متریال‌های ساخت و زمان صحیح تعویض آن آشنا نیستند.

عملکرد تسمه تایم در موتور و خطرات برهم‌خوردن تایمینگ

موتورهای درون‌سوز بر پایه یک چرخه چهارزمانه (مکش، تراکم، انفجار و تخلیه) کار می‌کنند. در این چرخه، سوپاپ‌های هوا و دود باید در زوایای بسیار مشخصی از چرخش پیستون باز و بسته شوند. انتقال نیرو از میل‌لنگ به میل‌سوپاپ برای باز و بسته‌شدن به‌موقع سوپاپ‌ها، بر عهده تسمه تایم است.

1. باز و بسته شدن دقیق سوپاپ‌ها
   چرخش میل‌سوپاپ
   درگیری با دنده‌های تسمه تایم
   چرخش میل‌لنگ

فاجعه پارگی یا رد کردن دندانه تسمه

در اکثریت قاطع موتورهای امروزی موسوم به موتورهای تداخلی یا (Interference Engines)، فضای داخل محفظه احتراق بسیار فشرده است. زمانی که سوپاپ‌ها کاملاً باز می‌شوند، تا نزدیک‌ترین فاصله از تاج پیستون پایین می‌آیند.
اگر تسمه تایم به دلیل فرسودگی، پارگی یا رد کردن دندانه از تنظیم خارج شود؛

1. میل‌سوپاپ از حرکت می‌افتد اما پیستون‌ها به دلیل اینرسی چرخ‌محور همچنان با سرعت بالا، بالا و پایین می‌روند.
   پیستون با سرعت شدید به سوپاپ‌های باز برخورد می‌کند.

نتیجه این برخوردها:
کج شدن سوپاپ‌ها، ترک خوردن یا سوراخ شدن تاج پیستون، آسیب به دیواره سیلندر و تاب برداشتن سرسیلندر خواهد بود.

متریال‌شناسی تسمه تایم؛ تفاوت HNBR با لاستیک‌های معمولی (CR)

یکی از مهم‌ترین فاکتورهایی که قیمت و عمر مفید تسمه تایم را تعیین می‌کند، جنس پایه لاستیکی و الیاف به‌کاررفته در آن است. محفظه موتور خودروهای جدید به دلیل تراکم بالا و کارکرد در دورهای زیاد، گرمای فوق‌العاده شدیدی تولید می‌کند. تسمه‌های قدیمی در برابر این گرما به سرعت دچار خشکی و ترک‌خوردگی می‌شدند.
هم‌اکنون سه ترکیب اصلی در ساخت تسمه تایم استفاده می‌شود:

نوع متریال	مقاومت حرارتی	مقاومت در برابر تنش و روغن	طول عمر مفید و انعطاف
لاستیک ساده (CR/CSM)	متوسط (تا ۱۰۰ درجه)	ضعیف تا متوسط	کوتاه‌تر (مستعد خشکی و ترک)
پلیمر پیشرفته (HNBR)	بسیار بالا (تا ۱۵۰ درجه)	بسیار بالا در برابر اصطکاک و چربی	بسیار طولانی (پایداری ساختاری بالا)

تسمه‌های ساخته شده از متریال HNBR (هیدروژنه شده نیتریل) به دلیل ساختار مولکولی متراکم، در برابر گرمای شدید موتور، گشتاور ناگهانی و تماس با قطرات احتمالی روغن پایداری بی‌نظیری دارند. الیاف کششی موجود در هسته تسمه‌های HNBR مانع از کش‌آمدن طولی و افت کشش تسمه در طول زمان می‌شود.

اشتباهات رایج؛ تسمه‌ای یا زنجیری بودن موتور؟

یکی از اصلی‌ترین علل ثبت سفارش اشتباه در بازار لوازم یدکی، عدم اطلاع مالکان از نوع سیستم تایمینگ خودروی خود است. خودروسازان گاهی در فیس‌لیفت‌ها یا تغییر سری تولید، سیستم تایمینگ را تغییر می‌دهند، مثلا:
جک J5 با موتور ۱.۸ لیتری (اتوماتیک) دارای تسمه تایم با ۱۵۴ دندانه است؛ در حالی که جک J5 دنده‌ای (موتور ۱.۵ لیتری) دارای سیستم زنجیر تایم بوده و اصلاً تسمه تایم ندارد.
جک S5 جک S5 با موتور ۲۰۰۰ سی‌سی توربو از تسمه تایم با ۱۷۵ دندانه استفاده می‌کند؛ اما جک S5 فیس‌لیفت موتور ۱۵۰۰ سی‌سی (TGDI) مجهز به زنجیر تایم است.
ثبت سفارش تسمه برای خودرویی که موتور آن زنجیری است، ناشی از عدم شفافیت اطلاعات در بستر فروشگاهی است که اتلاف وقت و هزینه مرجوعی را برای خریدار به همراه دارد.

چه زمانی باید تسمه تایم را تعویض کرد؟

تعویض تسمه تایم یک اقدام پیشگیرانه است و نباید تا زمان خرابی یا پارگی آن منتظر ماند. زمان استاندارد تعویض تسمه تایم بر اساس دو فاکتور تعیین می‌شود؛ کیلومتر کارکرد یا طول عمر زمانی تسمه هر کدام زودتر فرا برسد.

• دوره کیلومتری استاندارد:
  عموماً بین 40,000 تا 60,000 کیلومتر متناسب با نوع مصرف (مثلا بیشتر در جاده‌های برون شهری تردد می‌کنید یا در ترافیک شهرهایی مثل تهران هستید؟ و متریال استفاده شده در ساخت تسمه.
  دوره زمانی استاندارد:
  حداکثر 2 تا 3 سال چرا که متریال لاستیکی تسمه حتی اگر خودرو در پارکینگ متوقف باشد، به مرور زمان دچار اکسیداسیون، خشکی و افت الاستیسیته می‌شود.

4 نشانه هشداردهنده برای بررسی سریع تسمه تایم

اگر این نشانه‌ها را مشاهده کردید، پیشنهاد می‌دهیم برای تعویض تسمه تایم اقدام کنید؛

• صدای سوت یا نویز غیرعادی از بخش جلوی موتور (نشان‌دهنده سفت بودن بیش از حد یا فرسودگی بلبرینگ).
  مشاهده ترک‌های عرضی، ریش‌ریش شدن لبه‌ها یا صاف شدن دندانه‌های تسمه.
  روغن‌زدگی سطح تسمه (به دلیل نشتی کاسه‌نمد میل‌لنگ یا میل‌سوپاپ که باعث خورده‌شدن لاستیک می‌شود).
  لرزش یا کارکرد ناهموار موتور در دور آرام به دلیل رد کردن یک دندانه.

توصیه‌های کلیدی زمان تعویض تسمه تایم

برای اینکه تعویض تسمه بهترین نتیجه را داشته باشد و تسمه جدید دچار استهلاک زودرس نشود، توجه به چند نکته تعمیرگاهی ضروری است:

• ارزیابی بلبرینگ‌های هرزگرد و سفت‌کن:
  هنگام تعویض تسمه تایم، حتماً سلامت بلبرینگ‌های سفت‌کن و هرزگرد ارزیابی شود. گیرپاژ یا خرابی بلبرینگ قدیمی می‌تواند تسمه نو را ظرف چند کیلومتر نابود کند.
  تنظیم کشش استاندارد:
  کشش خیلی زیاد باعث ایجاد صدای سوت و فشار به بلبرینگ‌ها می‌شود و کشش کم (شلی تسمه) خطر رد کردن دندانه روی فولی را به همراه دارد.
  رفع نشتی‌های روغن:
  پیش از بستن تسمه جدید، هرگونه نشتی روغن از کاسه‌نمدهای تایم باید کاملاً برطرف شود.

بررسی و خرید تخصصی انواع تسمه تایم

با توجه به حساسیت فوق‌العاده سیستم تایم، انتخاب تسمه‌ای که از نظر تعداد دندانه، گام، پهنا و نوع متریال کاملاً منطبق بر استاندارد سازنده باشد، مهم‌ترین قدم در سرویس دوره‌ای خودرو است. برای اینکه خرید شما بهترین نتیجه را داشته باشد، پیشنهاد می‌کنیم به این موارد دقت داشته باشید؛

• اطلاعات فنی شفاف و جدول انطباق:
  شفاف‌سازی کامل تعداد دندانه‌ها، نوع متریال، کد فنی دقیق شرکتی و مشخص کردن صریح موتورهای سازگار و غیرسازگار (جهت جلوگیری از خرید اشتباه).
  ضمانت اصالت و گارانتی معتبر شرکتی:
  ارائه محصولات اصلی همراه با گارانتی‌های معتبر ۱۲ ماهه شرکتی و ضمانت سلامت فیزیکی.
  تنوع برندهای معتبر:
  اگر فروشگاهی که برای خرید انتخاب می‌کنید، تنوع محصولی خوبی داشته باشد، تصمیم‌گیری برای شما راحت‌تر خواهدبود.
  امکان خرید اعتباری و اقساطی:
  فروشگاهی که امکان خرید قسطی را فراهم کرده، به شما این اجازه را می‌دهد که سرویس قطعات مهم ماشین را به‌دلیل هزینه به تعویق نیندازید.

باتوجه به مطالبی که گفته شد، فروشگاه اتوجانبی با تنوع بالای محصولات، عرضه قطعات و لوازم کاربردی ماشین و همچنین فراهم کردن امکان خرید قسطی، بستری برای خرید آسوده مهیا کرده است. اگر هر سوال دیگری در مورد انتخاب قطعه، شرایط قسطی و... دارید با شماره 02191004543 تماس بگیرید.