به گزارش ایرنا و بر اساس مستندات تاریخی متقن، در شهریور ۱۳۲۰، نیروهای شوروی از چندین نقطه مرزی از جمله جلفا، خداآفرین، بیلهسوار، گرمی، آستارا و نمین وارد خاک کشور شدند و در این میان، شهادت مظلومانه و حماسی مرزداران در دو نقطه «بیلهسوار» و «کَلوَز» نمین، برگی زرین در تاریخ دفاع از میهن به شمار میرود.
در بیلهسوار، سربازان مستقر در مرز با وجود نابرابری قوا، تا ظهر در برابر متجاوزان ایستادگی کردند و به شهادت رسیدند و مردم بیلهسوار سه روز بعد، پیکر مرزداران را در محل فعلی «گلزار شهدای گمنام و مرزدار» به خاک سپردند.
این رویداد بعدها منجر به نامگذاری تاریخ سوم شهریور ماه به نام «روز بیلهسوار» شد و اکنون پس از هشت دهه، اهالی منطقه همچنان یاد آن شهدا را گرامی میدارند.
حماسه حسینعلی صدآفرین در کَلوَز
در پاسگاه «کَلوَز» شهرستان نمین، «حسینعلی صدآفرین»، معاون پاسگاه با ۱۷ سال سابقه خدمت، نمونهای بیبدیل از غیرت ایرانی را به نمایش گذاشت و پس از اطلاع از تجاوز دشمن و با وجود ترک محل توسط سایر نیروها، بعد از وداع با خانواده به پاسگاه بازگشت و به تنهایی با یک قبضه سلاح برنو، از ساعت چهار بامداد تا هشت صبح در برابر ستون اصلی ارتش شوروی ایستادگی کرد.
مقاومت خیرهکننده این سرباز وطن، ستون نظامی دشمن را که انتظار چنین دفاعی را نداشت، زمینگیر کرد و ارتش بیگانه و درمانده در برابر حسینعلی صدآفرین، ناچار پاسگاه را به توپ بست.
پس از ویرانی پاسگاه کلوز توسط توپخانه دشمن و اتمام فشنگهای حسینعلی صدآفرین، وی برای جلوگیری از افتادن سلاح به دست دشمن، اسلحه خود را شکست و در درگیری تنبهتن با نیروهای روس به شهادت رسید.
فرمانده نیروهای روس که از نیروهای مرزی خود و آشنا به زبان ترکی و فارسی به همراه داشته است، هویت این نیروی فداکار و با شهامت را پرس و جو می کند و افراد بومی منطقه نام او "صدآفرین" را بر زبان می آورند و فرمانده روس با پی بردن به معنای نام بلند و با تحسین شجاعت وی، او را «هزار آفرین» نامید.
مزار صدآفرین قبل از بازسازی و توسعه
پس از پایان درگیری، اهالی روستای خواجهبلاغی با پیکر شهید مواجه شده و به همراه ملامرتضی سیدحسینی پیلهرود، بر او نماز گزارده و وی را در همان پاسگاه به خاک سپردند.
آرامگاه وی که سالها پیش توسط فردی بنام طومار جعفری بازسازی شده است، همچنان محل زیارت خانواده و مردم است و همچنین، پاسگاه کلوز نیز به پاس دلاوری وی، به «پاسگاه صدآفرین» تغییر نام یافت.
این وقایع، نمادی از روحیه وطندوستی مردم آذربایجان و مرزداران غیوری است که در سختترین شرایط، امنیت و شرف میهن را بر جان خود مقدم شمردند.
ادای احترام شعرای اردبیل به مزار مرزبان شهید
امسال با همت فرمانداری، مرزبانی و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان نمین و با برنامه ریزی احد پیشگر استاد زبان و ادبیات فارسی و رییس انجمن شعر و ادب نمین کاروانی از شعرای استان اردبیل در آستانه سالروز شهادت حسینعلی صدآفرین با طی مسافتی قابل توجه بر سر مزار صدآفرین حضور یافته و با برگزاری آئین شعرخوانی و اهدای کتاب، یاد و نام آن مرد رشید و دلاور را گرامی داشتند.
ورودی پاسگاه مرزی نمین به طرف مزار شهید صدآفرین با پرچم های رنگین مزین شده بود و صفی از نیروهای نظامی به احترام شهید و برای استقبال از کاروان شعرا و میهمانان، آرایش نظامی گرفته بودند و با ورود فرمانده مرزبانی شهرستان نمین، تشریفات سلام نظامی را بجا آوردند.
به ترتیب داخل ساختمان مزار شهید که محل شهادت صدآفرین بوده، وارد شدیم و دورتادور مزار به احترام شهید ایستادیم و خانواده شهید منقلب شده بودند و برخی از آنها گریه می کردند اما تنی چند از استادان شعر و ادب آنها را به آرامش فرا خوانده و گفتند که امروز روز فخر و مباهات به این شهید است و به جای گریه باید به شهرت و شهامت ان مرد سترگ افتخار بکنیم.
شهاب الدین وطندوست استاد زبان و ادبیات فارسی و شاعری که به اذعان شعرا، قلم خود را وقف دفاع مقدس کرده است، آغاز گر برنامه محفل شعرا در مزار مرزبان شهید بود و با سلام و صلوات و ذکر خیر از شهدا فضای معنوی را برای بخش های متنوع برنامه فراهم کرد.
پیشگر به عنوان مجری یکایک شعرای حاضر را به نوبت به شعرخوانی فراخواند و هر یک از شعرا با تقدیم شعری حماسی و مرتبط، به پیشگاه مرزبان شهید و همه شهدای میهن عزیزمان ادای احترام کردند.
فرانک ایمانی نویسنده نمینی کتابی با عنوان " هزار آفرین بر صدآفرین" را که به همین مناسبت تالیف کرده است، در این برنامه و در حضور شعرا و خانواده مرزبان شهید به مزار و پاسگاه مرزی نمین اهدا کرد و مزار شهید از سوی جمع حاضر چند بار گلباران شد.
سرهنگ ابراهیم نعمتی فرمانده مرزبانی شهرستان نمین از علاقه قلبی سربازان و فرماندهان مرزبانی به شهید صدآفرین گفت و افزود: مزار این شهید شجاع و یلحشور همواره مورد توجه و زیارت فرماندهان و سربازان قرار می گیرد و ما در حقیقت از نام و آوازه این شهید و از مزار وی قوت قلب و انگیزه می گیریم.
وی با تشریح واقعه و محل جانفشانی و شهادت صدآفرین در مقابل قشون روس، صحنه های جالبی را پیش روی حاضران خلق کرد و سر انجام با اهدای سلام و فاتحه به قبر نورانی شهید صدآفرین و در حالی که هزاران آفرین را زیر لب زمزمه می کردیم، این سفر فرهنگی و معنوی به پایان رسید.
استان مرزی اردبیل با ۱۲ شهرستان در شمال غرب ایران ، مرز جمهوری آذربایجان و در همسایگی استان های گیلان، زنجان و آذربایجان شرقی واقع شده است.