سفر سه‌روزه رئیس مجلس شورای اسلامی به عراق، برخلاف بسیاری از سفرهای تشریفاتی، در قامت یک «عملیات دیپلماتیک فشرده» رقم خورد؛ قالیباف با هیأت پارلمانی همراه نه تنها در یک شهر بلکه به همراه هیأت پارلمانی در سه شهر بغداد، کربلا و نجف با مقامات ارشد عراقی دیدار کرد و در هر ایستگاه کوشید تا گره‌ای از روابط راهبردی دو کشور را محکم‌تر کند. رایزنی­ها با رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر، رئیس پارلمان، رئیس شورای عالی قضایی، مشاور امنیت ملی عراق و گفتگو با فعالان افتصادی بیانگر عزم دو کشور برای تعمیق مناسبات در تمامی سطوح بود. حضور قالیباف در مزار شهید ابومهدی المهندس، ادای احترام به شهدای حشدالشعبی و حضور بر مزار رئیسعلی دلواری، روایتی مشترک از مقاومت، استقلال و ایستادگی در برابر سلطه خارجی را میان تاریخ ایران و عراق به تصویر کشید. اما نقطه عطف سفر حضور قالیباف در مراسم چهلمین روز تدفین رهبر شهید انقلاب بود؛ حضوری که بار معنوی و سیاسی سفر را دوچندان کرد.

روز نخست: از شهادت تا سیاست؛ روایت قالیباف از خط‌کشی جدید در منطقه

رئیس مجلس شورای اسلامی در ابتدای ورود به بغداد با حضور در محل شهادت دو فرماند رشید مقاومت؛ حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس در فرودگاه بغداد یک «بیانیه نمادین» بدون کاغذ و امضا خلق کرد؛ او با انتخاب آغاز سفر از «محل شهادت فرماندهان مقاومت»، عملاً به تمام ناظران منطقه پیام داد که کاروان دیپلماسی ایران، زیر پرچم «جبهه حق» و با یاد خون شهدا حرکت می‌کند و روایت سفر را نه از میزهای مذاکره، که از خاکریز حقیقت رقم می‌زند. قالیباف در سخنرانی خود در این مکان با زبانی صریح، ترور سرداران مقاومت را نه یک جنایت عادی، که «نماد تقابل حق و باطل» توصیف کرد و با افشای صریح نقش آمریکا در پرورش داعش و سپس حذف ناجیان منطقه از سوی همان دولت، این تناقض راهبردی را به‌چالش کشید و در نهایت با پرسشی کوبنده که «آیا این ترور جلوی نفوذ مقاومت را گرفت؟» پاسخ را نه در کلام، که به افکار عمومی منطقه و ناظران خارجی سپرد تا خود، میدان‌داری جبهه مقاومت را در معادلات امروز غرب آسیا، قضاوت کنند.

در ادامه مسیر، رایزنی­های دیپلماتیک آغاز شد و رئیس قوه مقننه با الحلبوسی، رئیس پارلمان عراق گفتگو کرد. قالیباف در این دیدار آمریکا و جنگ ایجاد شده توسط این رژیم تروریستی را «عامل بروز ناامنی و اخلال در مسیر عادی تجارت در منطقه» دانست. در واقع از نگاه او جنگ و مداخلات آمریکا فقط میدان امنیتی منطقه را ملتهب نکرده، بلکه مسیر عادی تجارت و همکاری اقتصادی کشورها را نیز مختل کرده است. بنابراین تأکید او بر رفع ناامنی و مداخلات خارجی، در واقع فراتر از یک موضع سیاسی، ناظر بر باز شدن مسیر همکاری‌های منطقه‌ای است؛ مسیری که می‌تواند روابط تهران و بغداد را از پیوندهای سیاسی و امنیتی به سمت منافع ملموس اقتصادی و پروژه‌های مشترک سوق دهد.

رئیس قوه مقننه در ادامه با نزار آمیدی، رئیس­جمهور عراق دیدار کرد و با ترسیم افقی تازه از نظم منطقه‌ای، کلیدواژه «وحدت کشورهای اسلامی و حاشیه خلیج‌فارس» را به‌عنوان راه‌حل جایگزین حضور بیگانگان مطرح کرد و با تأکید بر نقش محوری تهران-بغداد، پیام روشنی فرستاد که ثبات منطقه، برون‌زا نیست و از درون همگرایی همسایگان شکل می‌گیرد. وی با لحنی قاطع، آمریکا را در جنگ رمضان چه در عرصه نظامی و چه سیاسی شکست‌خورده خواند و وضعیت کنونی واشنگتن را «دوره استیصال» توصیف کرد؛ تحلیلی که فراتر از یک مرور تاریخی، بیانگر این باور راهبردی است که جمهوری اسلامی، آمریکا را در افول می‌بیند و اکنون زمان بازتعریف نظم امنیتی منطقه بدون نقش بیگانگان، با محوریت قدرت‌های تأثیرگذار همسایه مانند ایران و عراق، فرا رسیده است.

دیدارهای روز نخست سفر به همین خلاصه نشد، بلکه مهم­ترین حلقه رایزنی­های روز اول در گفتگو با علی فالح‌الزیدی، نخست وزیر عراق رقم خورد. رئیس مجلس شورای اسلامی در این دیدار با اشاره به اشتراکات تاریخی، جغرافیایی و مذهبی ایران و عراق روابط دو کشور را فراتر از یک مناسبات معمول همسایگی تعریف کرد؛ رابطه‌ای که هم ریشه در پیوندهای عمیق میان دو ملت دارد و هم تحت تأثیر تجربه‌های مشترک امنیتی و تهدیدهای مشترک شکل گرفته است. تأکید او بر «فرصت‌های بی‌نظیر» نیز نشان داد که از نگاه تهران، این پیوندها هنوز به ظرفیت واقعی خود در روابط دوجانبه و نقش‌آفرینی منطقه‌ای تبدیل نشده‌اند و می‌توان آنها را به بستری برای توسعه همکاری‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی و افزایش وزن مشترک ایران و عراق در معادلات منطقه تبدیل کرد.

در پایان این برنامه­های فشرده دیپلماتیک، رئیس مجلس به زیارت حرم شریف امام موسی کاظم و امام جواد (علیهما السلام) در شهر کاظمین تشرف یافت.
روز دوم: از رایزنی‌های امنیتی و اقتصادی تا پیام «قدرت ما در برادری ماست»

روز دوم با رایزنی رئیس مجلس با رئیس شورای عالی قضایی عراق و در ادامه گفتگو با مشاور امنیت ملی عراق در بغداد آغاز شد که در این دیدار طرفین در خصوص توسعه همکاری‌های سیاسی و امنیتی و آخرین وضعیت تحولات منطقه‌ای رایزنی کردند.
در ادامه هیئیت پارلمانی راهی کربلا شد و رئیس مجلس شورای اسلامی در بدو ورود به کربلا در دومین روز از سفر هیأت پارلمانی ایران به عراق، به زیارت حرم حضرت اباالفضل العباس(ع) مشرف شد و با تولیت عتبه عباسی دیدار و گفت‌وگو کرد.

پس از این رایزنی‌های امنیتی و سیاسی، قالیباف در جمع فعالان اقتصادی ایران و عراق حضور پیدا کرد؛ نشستی تخصصی که در آن جمعی از رؤسای اتحادیه‌های صنعتی و اقتصادی دو کشو به بیان مسائل فعالان این حوزه از جمله مسائل بانکی، حقوقی و گمرکی بین دو کشور پرداختند. قالیباف در این دیدار با نگاهی راهبردی، امنیت و اقتصاد را پیش‌نیاز و تضمین‌کننده‌ی تداوم یکدیگر معرفی کرد و با صراحت گفت: «اقتصاد برای پرواز به امنیت نیاز دارد و اگر امنیت برقرار نشود، سرمایه نمی‌آید و اگر امنیت برقرار شود اما تداوم آن با اقتصاد پیش نرود، پایدار نخواهد بود.» او در ادامه، با پاسخی کوبنده به اتهام جنگ‌طلبی، دیپلماسی مؤثر را در گرو «آمادگی برای جنگ» دانست و تأکید کرد: «کسی قدر صلح را می‌داند که جنگیده باشد»؛ پیامی روشن به مخاطبان منطقه‌ای که جمهوری اسلامی، به‌دنبال «صلح عزتمندانه‌ای» است که پشتوانه‌اش، بازدارندگی و قدرت میدانی باشد.

در ادامه این سفر فشرده رئیس مجلس برای شرکت در مراسم چهلمین روز تدفین رهبر شهید انقلاب به نمایندگی از رهبر معظم انقلاب وارد کربلا شد. قالیباف در این مراسم، مرزهای یک سخنرانی تشریفاتی را درنوردید و با زبانی حماسی و آینده‌نگر، «قدرت برادری» را به‌عنوان سرمایه راهبردی دو ملت معرفی کرد؛ او گفتمان مقاومت را از مرحله دفاع امنیتی به افق «رفاه اقتصادی و پیشرفت» گشود و با صراحت هدف این سفر را نه «تکرار کلمات بدون پشتوانه» بلکه «دستورکاری روشن برای ارتقای امنیت و ثبات دو کشور و کوتاه کردن دست بیگانگان» اعلام کرد. او در پایان برجسته‌ترین پیام سفر را در یک عبارت کوتاه خلاصه کرد: «قدرت ما در برادری ماست»؛ قاعده‌ای که اگر محقق شود، مرزهای سیاسی را به پل‌هایی برای یک تمدن نوین منطقه‌ای تبدیل خواهد کرد. با پایان این مراسم رئیس مجلس در شب زیارتی سیدالشهدا(ع) با حضور در حرم مطهر حضرت اباعبدالله(ع)، نماز مغرب و عشا را در جوار این حریم نورانی اقامه کرد.

روز سوم: از ابومهدی تا رئیسعلی: یک قرن فاصله، یک روایت از ایستادگی

روز سوم هیئت پارلمانی راهی نجف شدند. نخستین توقفگاهشان حضور در قبرستان وادی­السلام؛ آرامگاه ابدی ابومهدی المهندس و دیگر فرماندهان شهید حشد الشعبی بود. قالیباف با اهدای گل و قرائت فاتحه به مقام شامخ این شهدا، ادای احترام و با اهدای لوح از خانواده‌هایشان قدردانی کرد. اقدامی که به معنای تداوم حمایت و همدلی ایران با عراق در برابر تهدیدهای امنیتی بود. وی در اظهارات خود با اشاره به شکست آمریکا در جنگ رمضان با همکاری ایران و عراق این پیوند را «ناگسستنی، همیشگی و ادامه­دار» توصیف کرد و با این اظهارات به آمریکا و اسرائیل هشدار داد که نه تهدیدهای نظامی و نه ترور فرماندهان، هیچ‌کدام نمی‌توانند اراده دو ملت را برای ایستادگی درهم بشکنند.

از مزار فرمانده مقاومت عراق، مسیر قالیباف به مزار یکی از نمادهای تاریخی مبارزه با استعمار در ایران رسید؛ از ابومهدی المهندس به رئیسعلی دلواری. اگر ابومهدی در حافظه معاصر عراق نماد ایستادگی در برابر تروریسم و دفاع از سرزمینش است، رئیسعلی دلواری نیز در تاریخ ایران با قیام علیه حضور و نفوذ انگلیس و دفاع از استقلال کشور شناخته می‌شود. قالیباف با حضور بر مزار رئیسعلی، اهدای گل و قرائت فاتحه، این دو چهره را در یک روایت مشترک از ایستادگی در برابر سلطه خارجی کنار هم قرار داد؛ گویی فاصله بیش از یک قرن و تفاوت دو میدان مبارزه، نتوانسته مضمون مشترک این دو نام را تغییر دهد: دفاع از استقلال و ایستادگی در برابر بیگانه.

در پایان این سفر دکتر محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی و هیأت پارلمانی همراه، در آخرین روز از سفر خود به عراق، ظهر روز جمعه با استقبال استاندار نجف و نایب تولیت آستان مقدس علوی، به زیارت مرقد و مضجع شریف مولی‌الموحدین حضرت علی بن ابیطالب(ع) در نجف اشرف، مشرف شدند.