به گزارش روز سهشنبه ایرنا، تازهترین نظرسنجی مؤسسه یوگاو که روزنامه گاردین منتشر کرد، نشان میدهد در انگلیس، فرانسه، آلمان، لهستان و اسپانیا بین ۴۱ تا ۴۸ درصد مردم معتقدند کاهش آسیبهای ناشی از موج گرما از طریق توسعه سامانههای تهویه مطبوع باید بر کاهش انتشار دیاکسیدکربن اولویت داشته باشد. تنها ۲۰ تا ۳۳ درصد نظر عکس داشتند و ایتالیا تنها کشور مورد بررسی بود که این برتری آماری در آن مشاهده نشد.
این نظرسنجی تیرماه در فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان و اسپانیا و مردادماه در انگلیس انجام شد.
براساس دادههای آماری، بین ۶۱ تا ۷۳ درصد پاسخدهندگان خواستار نصب سامانه تهویه مطبوع بهعنوان یکی از امکانات استاندارد همه خانههای جدید شدهاند. بین ۳۰ تا ۵۲ درصد شرکتکنندگان گفتهاند در دمای نزدیک یا بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد، نگران سلامت اعضای خانواده خود بودهاند. همچنین ۲۷ درصد پاسخدهندگان در اسپانیا، ۴۱ درصد در فرانسه و ۵۳ درصد در آلمان گفتهاند نتوانستهاند دمای خانه خود را در سطح قابل تحمل نگه دارند.
طبق این نظرسنجی، دسترسی به وسایل سرمایشی در اروپا بسیار نابرابر است. ۶۳ درصد خانوارها در ایتالیا و ۵۸ درصد در اسپانیا از سامانه تهویه مطبوع ثابت یا قابل حمل برخوردارند، اما این نسبت در فرانسه ۳۰ درصد، لهستان ۲۳ درصد، آلمان ۱۶ درصد و انگلیس تنها ۱۱ درصد است.
بررسی نظرسنجی یادشده نشان میدهد که اثر این تفاوت در شرایط موج گرما کاملاً محسوس بوده است. بین ۷۹ تا ۸۵ درصد افرادی که به سامانه تهویه مطبوع دسترسی داشتند، توانستهاند دمای خانه را در سطح مناسب نگه دارند. این نسبت در میان خانوارهای فاقد چنین وسایلی فقط ۳۵ تا ۴۷ درصد گزارش شده است.
با این حال، داشتن دستگاه سرمایشی هم به معنای برخورداری کامل از امکان استفاده از آن نیست. بین ۱۴ تا ۱۷ درصد دارندگان این دستگاهها در ایتالیا، فرانسه و اسپانیا گفتهاند بهدلیل هزینه برق نتوانستهاند به اندازه نیاز از آن استفاده کنند. بین ۲۸ تا ۳۸ درصد نیز اعلام کردهاند استفاده مکرر از دستگاه سرمایشی آنان را ناچار خواهد کرد هزینههای دیگر زندگی را کاهش دهند.
البته هزینه خرید و نصب نیز بزرگترین مانع دسترسی است. بین ۵۱ تا ۷۵ درصد افراد فاقد تهویه مطبوع، قیمت را علت اصلی عنوان کردهاند. نگرانی از آثار اقلیمی این دستگاهها فقط برای ۶ تا ۱۷ درصد مانع اصلی بوده و این رقم در فرانسه به ۲۷ درصد رسیده است.
در این بررسی که بر پاسخ بیش از ۲۷ هزار نفر در ۲۷ کشور اروپایی استوار است، چهار نفر از هر پنج پاسخدهنده گفتهاند طی پنج سال گذشته دستکم یکی از پیامدهای اقلیمی را تجربه کردهاند، اما فقط حدود یکچهارم آنان امکانات لازم برای مقابله با این پیامدها را در اختیار داشتهاند.
بیش از ۳۸ درصد شرکتکنندگان در آن بررسی گفتهاند توان مالی کافی برای خنک نگهداشتن خانه خود در تابستان را ندارند و یک نفر از هر پنج نفر نیز فاقد هرگونه وسیله یا تدبیر حفاظتی مانند سایهبان، تهویه، دستگاه سرمایشی یا عایق مناسب بوده است.
البته فرسودگی ساختمانهای اروپا را هم باید مورد توجه قرار داد. آمار کمیسیون اروپا نشان میدهد حدود ۷۵ درصد ساختمانهای اتحادیه اروپا از عملکرد نامناسب انرژی برخوردارند، اما سالانه فقط حدود یک درصد آنها بازسازی میشوند. عایق نامناسب و نبود سایهبان، تهویه طبیعی و مصالح بازتابدهنده گرما باعث میشود بسیاری از خانهها در تابستان حرارت را در خود نگه دارند.
کمیسیون اروپا تیرماه گذشته اعلام کرد که علیه هر ۲۷ عضو اتحادیه روند رسیدگی به تخلف را آغاز کرده است، چون هیچیک نتوانسته بودند مفاد بازنگریشده دستورالعمل عملکرد انرژی ساختمانها را تا مهلت تعیین شده بهطور کامل وارد قوانین ملی کنند. این دستورالعمل اروپایی افزون بر کاهش مصرف انرژی، کشورهای عضو را به بازسازی ساختمانهای ناکارآمد و افزایش مقاومت آنها در برابر گرما ملزم میکند.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که گرما طی چهار سال گذشته جان بیش از ۲۰۰ هزار نفر را در اتحادیه اروپا و کشورهای مرتبط با آن گرفته و بیشتر این مرگها قابل پیشگیری بوده است.
دادههای سامانه پایش مرگومیر اروپا نیز از ثبت بیش از ۱۰ هزار مورد مرگ بیشتر، در جریان موج گرمای اوایل تیر ماه حکایت دارد که بیش از ۹ هزار نفر از جانباختگان آن بالای ۶۵ سال بودند. لفظ مرگ بیشتر، به تفاوت شمار واقعی جانباختگان با سطح مورد انتظار آماری گفته میشود و لزوماً به معنای ثبت گرما بهعنوان علت پزشکی تکتک موارد نیست.
در انگلیس و ولز نیز پژوهش مشترک اداره هواشناسی، امپریال کالج لندن و دانشکده بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن، شمار مرگهای مرتبط با موجهای گرمای اردیبهشت و خرداد را بیش از دو هزار و ۷۰۰ نفر برآورد کرده است.
براساس اعلام رسمی اداره هواشناسی انگلیس، افزایش دمای ناشی از فعالیتهای انسانی حدود ۴۲ درصد این مرگها را رقم زده است.
در جریان این دو موج گرما، رکورد دمای انگلیس در خردادماه گذشته با ثبت ۳۵.۱ درجه در غرب لندن شکسته شد و دمای بخشهایی از شرق انگلیس در تیرماه از ۳۷ درجه عبور کرد. پژوهشگران برآورد کردهاند که تغییرات اقلیمی حداکثر دمای ثبتشده را بین سه تا چهار درجه افزایش داده است.
کمیته تغییرات اقلیمی انگلیس هشدار داده است که در صورت ادامه روند کنونی، تا سال ۲۰۵۰ حدود ۹۲ درصد خانههای این کشور در معرض گرمای بیش از حد قرار خواهند گرفت.
این نهاد انگلیسی، سرمایهگذاری سالانه حدود ۱۱ میلیارد پوند برای سازگاری با گرما، سیل و خشکسالی را ضروری دانسته و هزینه بیعملی را در سناریوی افزایش دو درجهای دما، معادل یک تا پنج درصد تولید ناخالص داخلی انگلیس برآورد کرده است.
کارشناسان میگویند گسترش بیضابطه دستگاههای سرمایشی نیز راهحل بدون هزینهای نیست. آژانس محیطزیست اروپا هشدار داده است که استفاده گسترده از این دستگاهها، تقاضای برق را در گرمترین ساعات افزایش میدهد، شبکههای برق را تحت فشار قرار میدهد و از طریق مصرف انرژی، انتشار گازهای گلخانهای و گرمترکردن محیط شهری میتواند به تشدید مشکل منجر شود.
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده است تقاضای برق اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۰.۹ درصد افزایش یافت و رشد شدید استفاده از دستگاههای سرمایشی در جریان موجهای رکوردشکن گرما یکی از عوامل اصلی آن بود.
این نهاد پیشبینی کرده است تقاضای برق اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۳۰ بهطور متوسط سالانه ۲.۳ درصد رشد کند و سرمایش ساختمانها یکی از محرکهای مهم این افزایش باشد.
برآیند آمارها نشان میدهد قارهای که خود را پیشگام سیاستهای سبز معرفی میکند، هنوز بخش بزرگی از ساختمانها، خدمات عمومی و شبکه انرژی خود را برای گرمای مکرر آماده نکرده است.
در چنین شرایطی، توان خرید دستگاه سرمایشی و پرداخت هزینه برق آن به مرزی تازه میان امنیت و آسیبپذیری اجتماعی تبدیل میشود و سالمندان، مستأجران و خانوارهای کمدرآمد بیش از دیگران هزینه تأخیر دولتها در سازگارکردن شهرها و خانهها با اقلیم جدید را میپردازند.