به گزارش ایرنا، در این میان بازیهای موبایلی با حدود سه میلیارد کاربر در جهان به صنعتی بزرگ تبدیل شده‌اند، اگرچه این بازیها مزایایی همچون تقویت ذهن، دقت، کاهش زمان واکنش و بهبود مهارت‌های حل مساله را بدنبال دارند، اما استفاده افراطی از آنها، پیامدهای جسمی و روحی جدی به همراه دارد که در این میان گردن بیش از آنچه تصور می‌شود، هنگام استفاده از گوشی‌ آسیب می‌بیند.

مطالعات نشان می‌دهد که خم شدن مداوم سر و نگاه به صفحه‌ گوشی نه تنها عضلات گردن را تحت فشار قرار می‌دهد، بلکه پوست حساس این ناحیه را نیز مستعد چین و چروک می‌کند و نیز موجب بروز اختلالات اسکلتی- عضلانی و سندوم گردن موبایلی (tech neck) با علائمی از جمله درد گردن، کمر و مچ دست می شود.

مقالات علمی نشان می‌دهد ۵۰ تا ۷۵ درصد کاربران بازی‌های موبایلی دچار اختلالات اسکلتی-عضلانی هستند.

همچنین بر طبق همین مطالعات،  استفاده بیشتر از پنج ساعت از گوشی همراه در روز، خطر آسیب به گردن و ستون فقرات را به شدت افزایش می‌دهد، لذا تغییر رفتار و آموزش در پیشگیری از این آسیب ضروری است.

کارشناسان معتقدند: با وجود اجتناب‌ناپذیر بودن استفاده از گوشی‌های هوشمند، آگاهی‌بخشی و اصلاح سبک استفاده از آنها می‌تواند از تبدیل شدن این تکنولوژی به یک بحران سلامت عمومی جلوگیری کند، همچنین تمرکز بر آموزش‌های پیشگیرانه در مدارس و تقویت عضلات گردن و کمر، کلید اصلی کاهش نرخ ابتلا به این اختلالات در نسل جوان است.

در این گزارش نظر پزشکان و اساتید دانشگاه علوم پزشکی مشهد پیرامون تاثیر استفاده از تلفن همراه بر سلامت گردن و ستون فقرات و ارائه راهکارهای پیشگیری از بروز آسیب های آن مرور می‌شود.

بیشتر بخوانید:

جراح مغز و اعصاب: ظهور سونامی دیسک گردن تا ۱۰ سال آینده/ سبک زندگی ایرانی برای کمر مضر است

۵۰ تا ۷۵ درصد کاربران بازی‌های موبایلی دچار اختلالات اسکلتی-عضلانی هستند

رواج گردن‌درد ناشی از کاربرد افراطی موبایل و رایانه

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص تاثیر استفاده از موبایل بر سلامت گردن و ستون فقرات به خبرنگار ایرنا گفت: در سال‌های اخیر و همزمان با گسترش استفاده از تلفن‌های هوشمند، تبلت، کامپیوتر و الکترونیکی شدن بسیاری از فعالیتها، مراجعه بیماران با شکایت از گردن‌درد، درد بین دو کتف و سردردهای ناشی از وضعیت نامناسب گردن افزایش چشمگیری داشته است.

دکتر امیرحسین حقیر افزود: این پدیده که در منابع علمی با عنوان Text Neck pain شناخته می‌شود، به یکی از مشکلات شایع اسکلتی ـ عضلانی در میان نوجوانان، جوانان و حتی افراد میانسال تبدیل شده است.

نحوه استفاده از تلفن همراه در بروز گردن درد نقش دارد نه خود موبایل

وی در پاسخ به این سوال که آیا استفاده از تلفن همراه واقعا باعث گردن‌درد می‌شود؟ بیان کرد: باید به یک نکته مهم توجه کرد؛ عامل اصلی خود تلفن همراه نیست، بلکه نحوه استفاده از آن است. زمانی که سر در وضعیت طبیعی و برافراشته قرار دارد، فشار متعادلی به مهره‌ها، دیسک‌ها و عضلات گردن وارد می‌شود.

این جراح مغز و اعصاب افزود: اما هرچه سر برای نگاه کردن به صفحه تلفن همراه بیشتر به سمت جلو خم شود، نیروی وارد بر ستون فقرات گردنی به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. ادامه این وضعیت در ساعات طولانی می‌تواند باعث خستگی عضلات، درد گردن، درد بین دو کتف، محدودیت حرکتی گردن و حتی سردردهای ناشی از کشش عضلات شود.

بیشتر بخوانید:

«گردن پیامکی»، پیامدِ گوشی‌های همراه

 موبایل و افزایش فشار مکانیکی بر ستون فقرات گردنی

دکتر حقیر در خصوص صحت این موضوع که آیا استفاده زیاد از تلفن همراه باعث دیسک گردن می‌شود یا خیر ؟ عنوان کرد: این موضوع یکی از شایع‌ترین باورهای نادرست است. شواهد علمی نشان می‌دهد که استفاده از تلفن همراه به‌ تنهایی باعث ایجاد فتق دیسک گردن نمی‌شود و در واقع مهم ترین عامل بیرون زندگی دیسک گردن ژنتیک است که البته با رعایت چند اصل ساده می توان از بیماری‌های ستون فقرات که شایعترین آن بیرون زدگی دیسک است، پیشگیری کرد.

وی ادامه داد: استفاده نادرست و طولانی‌مدت از تلفن همراه می‌تواند فشار مکانیکی بر ستون فقرات گردنی را افزایش دهد، دردهای عضلانی را تشدید کند و در افرادی که زمینه فرسایش دیسک، آرتروز یا سایر بیماری‌های گردن را دارند، علائم بیماری را زودتر آشکار یا شدیدتر کند.

فوق‌ تخصص جراحی ستون فقرات دانشگاه علوم پزشکی مشهد عنوان کرد: بنابراین تلفن همراه را نباید علت مستقیم دیسک گردن دانست، اما می‌تواند به‌عنوان یک عامل تشدیدکننده نقش داشته باشد.

سلامت گردن با انجام تمرینات کششی

این جراح مغز و اعصاب در خصوص راهکارهای پیشگیری از آسیب به گردن و ستون فقرات در اثر استفاده از موبایل گفت: رعایت چند اصل ساده می‌تواند تا حد زیادی از بروز این مشکلات جلوگیری کند. توصیه می‌کنم هنگام استفاده از تلفن همراه، دستگاه تا حد امکان هم‌سطح چشم نگه داشته شود و از خم کردن طولانی‌مدت گردن خودداری شود.

توصیه می‌شود هنگام استفاده از تلفن همراه، دستگاه تا حد امکان هم‌سطح چشم نگه داشته شود و از خم کردن طولانی‌مدت گردن خودداری شود

وی افزود: همچنین بهتر است هر ۲۰ تا ۳۰ دقیقه، چند دقیقه به عضلات گردن استراحت داده شود، وضعیت بدن تغییر کند و تمرینات کششی و تقویتی عضلات گردن و شانه به‌ صورت منظم انجام شود. فعالیت بدنی منظم و تقویت عضلات مرکزی بدن نیز در حفظ سلامت ستون فقرات نقش مهمی دارد.

حقیر با بیان اینکه در واقع ۲ اصل در پیشگیری از بیماری‌های ستون فقرات مهم است، بیان کرد: اصل نخست حفظ حالت برافراشته و صاف در ستون فقرات است تا نیروی وزن بدن به راحتی و با اصول فیزیکی مناسب توسط ستون فقرات به زمین منتقل شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: اصل دوم انجام ورزش های کششی و قدرتی برای محافظت از ستون فقرات است.

درد گردن بیش از هشت هفته و لزوم مراجعه به پزشک

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص این که چه زمانی گردن‌درد ناشی از استفاده از تلفن همراه نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟ گفت: بطور کلی در هر درد گردن و با هر علتی اگر بیش از هشت هفته ادامه داشته باشد، یا با علائمی مانند انتشار درد به شانه یا دست، بی‌حسی، ضعف اندام‌ها، اختلال در تعادل، کاهش مهارت حرکتی دست‌ها همراه باشد، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.

وی با بیان این که این علائم ممکن است نشان‌دهنده فشار بر ریشه‌های عصبی یا نخاع باشد و نیاز به بررسی تخصصی و تصویربرداری داشته باشد، افزود: به خصوص اگر فرد احساس عدم تعادل داشته باشد و یا ضعف در دست‌ها بطوریکه کارهای ظریف را نتواند انجام دهد، مثلا در بستن دکمه ها دچار مشکل شود، نشان از تنگی نخاع گردن و فشار بر نخاع است که بسیار جدی است.

رعایت اصول ارگونومی

حقیر گفت: امروزه تلفن همراه بخش جدایی‌ناپذیر زندگی، آموزش و فعالیت‌های حرفه‌ای ماست و هدف، حذف این فناوری نیست بلکه آنچه اهمیت دارد، اصلاح الگوی استفاده و رعایت اصول ارگونومی است، ارگونومی علمی است که با هدف کاهش فشار فیزیکی، خستگی و آسیب‌های ناشی از قرارگیری نامناسب بدن، افزایش بازدهی، راحتی و ایمنی طی انجام فعالیت‌های روزانه به طراحی و تنظیم محیط کار، وسایل و فرایندها می‌پردازد.

فوق‌تخصص جراحی ستون فقرات دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: با آگاهی‌بخشی و آموزش صحیح، و همچنین انجام ورزش کششی و قدرتی روزانه می‌توان از بسیاری از دردهای گردن و مشکلات ستون فقرات پیشگیری کرد و کیفیت زندگی افراد را بهبود بخشید.

بیشتر بخوانید:

کارمندان بیشتر در معرض بیماری اسکلتی عضلانی قرار دارند

سبک زندگی کم‌تحرک، تهدید اصلی سلامت ستون فقرات 

عضو هیات علمی گروه طب فیزیکی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز با اشاره به افزایش استفاده از تلفن همراه، تبلت و سایر ابزارهای دیجیتال گفت: برخلاف تصور رایج، تاکنون شواهد علمی محکمی وجود ندارد که نشان دهد استفاده از تلفن همراه به‌تنهایی موجب تغییر دائمی شکل ستون فقرات یا ایجاد «قوز» در افراد سالم می‌شود.

دکتر محسن ظفرقاسم‌پور افزود: آنچه بیش از همه سلامت ستون فقرات را تهدید می‌کند، سبک زندگی کم‌تحرک، نشستن‌های طولانی‌مدت و کاهش فعالیت بدنی است.

آنچه بیش از همه سلامت ستون فقرات را تهدید می‌کند، سبک زندگی کم‌تحرک، نشستن‌های طولانی‌مدت و کاهش فعالیت بدنی است

وی با اشاره به رواج اصطلاحاتی مانند «گردن موبایلی» (Text Neck) در خصوص این که آیا تلفن همراه باعث تغییر شکل ستون فقرات می‌شود؟ بیان کرد: مطالعات نشان می‌دهد استفاده طولانی‌مدت از تلفن همراه و تبلت، به‌ویژه زمانی که با خم شدن سر، وضعیت نامناسب بدن و نشستن‌های طولانی همراه باشد، احتمال بروز درد در ناحیه گردن، شانه و کمر را افزایش می‌دهد، اما تاکنون ارتباط مستقیمی میان استفاده از موبایل و ایجاد تغییرات دائمی ستون فقرات در افراد سالم به اثبات نرسیده است.

به گفته وی، فناوری مقصر اصلی این مشکلات نیست؛ بلکه سبک زندگی کم‌تحرک، کاهش فعالیت بدنی و ساعت‌های طولانی بی‌حرکتی، مهم‌ترین عواملی هستند که سلامت ستون فقرات را با خطر مواجه می‌کنند.

ستون فقرات برای حرکت ساخته شده است، نه بی‌حرکتی

عضو هیات علمی گروه طب فیزیکی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه بدن انسان برای حرکت مداوم تکامل یافته است، گفت: عضلات، مفاصل، رباط‌ها و دیسک‌های بین‌مهره‌ای زمانی بهترین عملکرد خود را دارند که بدن به‌طور مرتب تغییر وضعیت دهد.

دکتر ظفرقاسم‌پور افزود: هنگامی که فرد ساعت‌ها بدون حرکت می‌نشیند، عضلات نگهدارنده ستون فقرات خسته می‌شوند، انعطاف‌پذیری کاهش می‌یابد و فشار بیشتری به مفاصل و دیسک‌ها وارد می‌شود.

وی ادامه داد: به همین دلیل بسیاری از دردهای گردن و کمر بیش از آنکه ناشی از استفاده از یک وسیله دیجیتال باشند، نتیجه ثابت ماندن طولانی‌مدت بدن در یک وضعیت هستند.

ایجاد دردهای گردنی با استفاده طولانی مدت از تلفن همراه

عضو هیات علمی گروه طب فیزیکی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به سازوکار ایجاد دردهای گردنی هنگام استفاده از تلفن همراه بیان کرد: زمانی که سر برای مدت طولانی به سمت جلو خم می‌شود، عضلات پشت گردن ناچارند به‌طور مداوم وزن سر را تحمل کنند.

ظفرقاسم‌پور افزود: این انقباض مداوم، موجب کاهش خون‌رسانی به عضلات، خستگی، گرفتگی و درد می‌شود و اگر این وضعیت به عادت روزانه تبدیل شود، احتمال کاهش استقامت عضلات، محدودیت حرکتی و دردهای مزمن افزایش می‌یابد.

وی با اشاره به برخی باورهای نادرست درباره سلامت ستون فقرات گفت: یکی از رایج‌ترین باورها این است که استفاده از تلفن همراه باعث ایجاد قوز دائمی می‌شود، در حالی که تاکنون چنین موضوعی به‌طور علمی اثبات نشده است. آنچه بیشتر مشاهده می‌شود، وضعیت نامناسب بدن و دردهای عضلانی است که در بسیاری از موارد با اصلاح عادت‌های روزانه و افزایش تحرک بهبود پیدا می‌کند.

این متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ادامه داد: برخی افراد نیز تصور می‌کنند در صورت بروز گردن‌درد باید به‌طور کامل استراحت کنند، در حالی که شواهد علمی نشان می‌دهد استراحت کوتاه‌مدت ممکن است مفید باشد، اما ادامه فعالیت‌های سبک و انجام تمرینات مناسب معمولاً روند بهبودی را تسریع می‌کند.

دکتر ظفرقاسم‌پور افزود: باور دیگری که میان مردم رواج دارد این است که هرچه صاف‌تر و بدون حرکت بنشینیم، برای ستون فقرات بهتر است؛ اما حقیقت این است که حتی صحیح‌ترین وضعیت نشستن نیز اگر ساعت‌ها ادامه پیدا کند، برای بدن مناسب نیست. بهترین وضعیت، وضعیتی است که به‌طور مرتب تغییر کند.

بیشتر بخوانید:

پیری زودرس؛ گوشی‌تان را کنار بگذارید و جوان بمانید!

کودکان و نوجوانان بیشتر از دیگران در معرض خطر هستند

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه کودکان و نوجوانان از نخستین سال‌های زندگی با تلفن همراه، تبلت و رایانه سر و کار دارند، گفت: اگرچه تاکنون ثابت نشده است که این وسایل موجب تغییر دائمی ستون فقرات شوند، اما کاهش فعالیت بدنی، افزایش زمان استفاده از صفحه‌نمایش، چاقی و ضعف عضلات در این گروه سنی می‌تواند زمینه‌ساز بروز مشکلات اسکلتی ـ عضلانی در سال‌های آینده باشد.

دکتر ظفرقاسم‌پور بر ضرورت ایجاد تعادل میان استفاده از ابزارهای دیجیتال و فعالیت‌های روزانه تاکید کرد و افزود: بازی در فضای باز، ورزش، تحرک روزانه و خواب کافی باید بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه زندگی کودکان و نوجوانان باشد تا از بروز آسیب‌های ناشی از سبک زندگی کم‌تحرک پیشگیری شود.

بیشتر بخوانید:

استفاده نامناسب از گوشی هوشمند تهدیدی برای سلامت دانش‌آموزان

پنج توصیه طلایی برای محافظت از ستون فقرات

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به مهم‌ترین راهکارهای حفظ سلامت ستون فقرات گفت: نخستین توصیه این است که هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه از جای خود بلند شوید، چند قدم راه بروید یا چند حرکت کششی انجام دهید؛ اقدامی ساده که فشار وارد شده به عضلات و مفاصل را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

دکتر ظفرقاسم‌پور افزود: قرار دادن صفحه‌نمایش در راستای سطح چشم، یکی دیگر از راهکارهای مؤثر برای کاهش فشار بر گردن است و می‌تواند از بروز دردهای ناشی از خم شدن مداوم سر جلوگیری کند.

ورزش رکن اساسی سلامت ستون فقرات است و انجام دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در طول هفته، تأثیر قابل توجهی در حفظ سلامت ستون فقرات دارد

وی ورزش را رکن اساسی سلامت ستون فقرات دانست و ادامه داد: انجام دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در طول هفته، تأثیر قابل توجهی در حفظ سلامت ستون فقرات دارد. همچنین تقویت عضلات مرکزی بدن شامل عضلات شکم، کمر و لگن، نقش مهمی در حمایت از ستون فقرات و پیشگیری از دردهای اسکلتی ـ عضلانی ایفا می‌کند.

این متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، خواب کافی و تغذیه مناسب را نیز از دیگر عوامل مؤثر در سلامت ستون فقرات برشمرد و افزود: عضلات و دیسک‌های بین‌مهره‌ای برای ترمیم و بازسازی به خواب باکیفیت و تغذیه مناسب نیاز دارند؛ بنابراین این دو عامل نباید نادیده گرفته شوند.

دکتر ظفرقاسم‌پور با بیان این که فناوری بخش جدایی‌ناپذیر زندگی امروز است و هدف، کنار گذاشتن تلفن همراه یا ابزارهای دیجیتال نیست؛ بلکه باید شیوه استفاده از آن‌ها را اصلاح کنیم، تاکید کرد: اگر در طول روز بیشتر حرکت کنیم، مدت زمان بی‌حرکتی را کاهش دهیم، وضعیت بدن خود را مرتب تغییر دهیم و ورزش را به بخشی از سبک زندگی روزانه تبدیل کنیم، می‌توانیم بدون آسیب به سلامت ستون فقرات، از مزایای فناوری بهره‌مند شویم.