به گزارش ایکنا، آیتالله سیدعلی حسینی آملی، استاد درس خارج حوزه علمیه، شامگاه اول شهریورماه در دومین شب از مراسم اربعین تدفین رهبر شهید در مؤسسه آوای توحید قم، در سخنانی به موضوع تقویت قدرت علمی و تعقل پرداخت.
وی با اشاره به آیات قرآن و روایات در زمینه ترغیب به تقویت قدرت علمی، اظهار کرد: علم زمینهساز قدرت تعقل است. ایشان با استناد به آیه «وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ ۖ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ»، تأکید کرد که عالمان، در حقیقت اهل تعقل هستند.
حسینی آملی با بیان این نکته که بر اساس برخی روایات، آیات قرآن بر مبنای قاعده «ایاک اعنی و اسمعی یا جاره» (به تو میگویم تا دیگران بشنوند) نازل شده است، افزود: مخاطب اولیه قرآن، فطرت انسانی است و خداوند ابزارهای ادراکی چون گوش، چشم و قلب را در وجود انسان قرار داده تا عالم شود؛ چرا که هر اندازه سطح علم انسان ارتقا یابد، قدرت تعقل او نیز بیشتر میشود.
استاد درس خارج حوزه علمیه در تبیین تفاوت میان انواع جهل اظهار کرد: جهل دو نوع است؛ یکی جهل در مقابل علم که امری «عدمی» است و دیگری جهل در مقابل عقل که امری «وجودی» است. به دلیل همین تفاوت، در بهشت هیچ جاهلی وجود ندارد و تمام اهل بهشت عقلا هستند، در حالی که در جهنم هیچ عاقلی یافت نمیشود. ایشان در این راستا به آیه سوره ملک اشاره کردند که میفرماید: «وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ» (اگر میشنیدیم یا تعقل میکردیم، هرگز جزو اصحاب جهنم نبودیم).
وی تصریح کرد: اگر انسان در مسیر علمی چنان حرکت کند که قدرت عقلیاش افزایش یابد، این همان علمی است که در قرآن به «نوری که خداوند در قلب هر کس را بخواهد میافکند» توصیف شده است. این علم که امری وجودی است، باعث تعالی انسان شده و در خدمت عقل او قرار میگیرد. در نگاه فلسفی، عقل همان «اول ما خلق الله» و در عرفان، «صادر اول» است.
حسینی آملی در ادامه با اشاره به اسفار اربعه فرمودند: در سفر چهارم، تأکید بر رویکرد به هدایت امت است؛ بدین معنا که انسان باید بداند صرفاً فرمان و امر الهی بر او حاکم است. در سیر صعودی، نباید از هدایت امت غافل شد و این مسئولیت تنها متقید به خاتمالانبیاء(ص) نیست، زیرا امر به معروف و نهی از منکر تکلیفی عمومی برای تمامی انسانهاست. هر انسانی ملزم است خود را در مسیر «خلیفه اللهی» قرار دهد و این مقام تنها مختص عرفا نیست. آغاز سیر و سلوک الهی وظیفه تمام آحاد امت است، چرا که امر به معروف و نهی از منکر وظیفهای همگانی است و تلاش در این مسیر بر اساس ظرفیت هر فرد، برای همگان لازم است.
استاد درس خارج حوزه علمیه با تأکید بر اهمیت تعلیم و تربیت در نظام آموزشی کشور، اظهار کرد: مقام خلیفه اللهی در مدرسه تقویت میشود و قدرت عقلانیت قرآنی ما از مدرسه آغاز میگردد. لذا باید دقت کنیم تا علومی به کودکان بیاموزیم که زمینهساز تعقل و یادگیری «علم نور» باشد.
وی به آموزههای آیتالله حسنزاده آملی (که توفیق شاگردی ایشان را داشتند)، اشاره کرد که ایشان گاه از تعبیر «اجرای احکام قرآن» استفاده میکردند. به این معنا که ائمه(ع) در تبیین و دریافت احکام قرآنی هیچ دشواری نداشتند و تنها چالش آنها در «اجرای» این احکام در میان مردم بود؛ چرا که حاکمان زمانه مانع بودند و هواهای نفسانی و امیال برخی مردم، مسیر را برای آنان دشوار کرده بود.
دوشخصیت بینظیر در تاریخ بعد از غیبت
حسینی آملی در ادامه سخنان خود با تجلیل از مقام امام خمینی(ره) و رهبر شهید، ایشان را «حصن حصین» دین در تاریخ اسلام توصیف کردند. من با جسارت ادعا میکنم که امام راحل و امام شهید، در جایگاه دژی استوار برای حفاظت از دین، در تاریخ اسلام بینظیر بودند. ایشان با اشاره به ویژگیهای رهبر شهید افزودند که تا جایی که بنده اطلاع دارم، ایشان در جلسات ویژه با قاریان، شعرا، ادبا، نونهالان و اقشار مختلف جامعه، همواره بر اساس متن دین و قرآن، آماده پاسخگویی به ابعاد گوناگون زندگی بشر بودند تا مردم بتوانند علوم الهی را در قامت یک انسان عاقل دریابند و در زندگی خود به کار ببندند.
استاد درس خارج حوزه علمیه در تبیین جایگاه ایشان از منظر حکمت متعالیه اظهار کرد: در اسفار اربعه، سه سفر اول رویکرد صعودی دارند و سفر چهارم معطوف به هدایت جامعه است. رهبری شهید پس از طی مراحل صعودی، نقش خود را در سفر چهارم و در مسیر تربیت تودههای مردم به کمال رساندند و ما باید از خداوند بخواهیم که قدردان این جایگاه باشیم.
حسینی آملی با بیان تجربیات شخصی خود افزود: سالیان سال است میگویم که جهان را بسیار گردیدهام و نیکان بسیاری دیدهام، اما این بزرگوار (رهبر شهید) جایگاه ویژهای داشت؛ از پیام و سخنان ایشان نورانیت میتابید و امید است خداوند وجود نازنین سلف صالح ایشان را برای مردم حفظ کند و ما قدردان این حضور باشیم.
وی با تأکید بر اینکه شهادت رهبر شهید، «ثلمه لا یسدها شیء» (شکافی که هیچ چیز آن را پر نمیکند) و خسارتی جبرانناپذیر برای اسلام و مسلمین در دوران کنونی است، افزود: این شهادت، داغی بر دل ماست که در امتداد داغ کربلا قرار دارد. همانطور که امام (ره) فرمودند شهدا امتداد شهدای کربلا هستند، ما نیز معتقدیم رهبر شهید، سیدالشهدا در دوران غیبت امام زمان(عج) است.
حسینی آملی در پایان تصریح کرد: مسئولان باید در پی انتقامی درخور برای قتل نایب امام زمان(عج) باشند و تأکید کرد: این قتل، یک حادثه خانوادگی نیست که تنها فرزندان ایشان خونخواه باشند، بلکه نایب امام زمان به شهادت رسیده است. لذا مسئولان باید با برنامهریزی دقیق، راه انتقام از قاتلان رهبر شهید و مردم شهید ایران را بیابند.