همیشه هشدار‌های سلامت، اجتماعی نیستند، گاهی هم اقتصادی می‌شوند. مثلا این بار تورم آلزایمر را گرانتر کرده تا بگوید درمان فراموشی آسان نیست. وقتی قیمت داروی فراموشی در آمار جدید بیش از ۵۰۰ درصد رشد پیدا می‌کند، یعنی حتی اگر بخواهیم هم چیزی دیگر از یادمان نمی‌رود.

تورم در مبدأ؛ ریشه جهش‌های قیمتی

به گزارش زومان، شاخص تورم تولیدکننده، یعنی همان میزان افزایش هزینه‌های کارخانه پیش از خروج کالا و رسیدن به دست مصرف‌کننده، اخیرا رکوردزنی کرده است. این شاخص به اعتقاد برخی مسیر آینده قیمت‌ها را ترسیم می‌کند. داده‌های مرکز آمار ایران مشخص می‌کند که تورم نقطه به نقطه تولیدکننده در بخش ساخت محصولات دارویی، مواد شیمیایی و گیاهی روی عدد ۱۱۴ درصد ایستاده است.

این یعنی هزینه ساخت و بسته‌بندی دارو برای کارخانه، بیش از دو برابر سال گذشته تمام می‌شود. برخی فعالان این حوزه، کاهش دسترسی به مواد اولیه را عامل اصلی این فشار می‌دانند؛ کمبودی که مستقیماً هزینه‌های خط تولید را بالا برده و در نهایت، خود را در صورت‌حساب نهایی بیماران نشان می‌دهد.

بازتاب این فشار‌های ساختاری در گزارش‌های مالی شرکت‌های بزرگ نمایان است. اخیراً شرکت داروسازی لقمان، یکی از بازیگران صنعت دارو در بورس تهران، فهرست قیمت‌های خود را به‌روز کرد. اهمیت شرکت لقمان در بازار سلامت به دلیل سهم بالای آن در تولید دارو‌های عمومی و پرمصرفی است که مستقیماً در سبد روزانه اقشار مختلف قرار دارند. بررسی لیست جدید این شرکت که شامل ۵۰ قلم از تولیدات آن است، نشان می‌دهد متوسط حسابی قیمت‌ها در این سبد حدود ۷۰ درصد نسبت به نرخ‌های پیشین افزایش یافته است. با این حال، در این فهرست دارو‌هایی وجود دارند که برچسب قیمت آنها رشد‌های بالای ۱۰۰ درصد و حتی فراتر از ۷۰۰ درصد را نیز ثبت کرده‌اند.

کالبدشکافی یک فهرست؛ از آلزایمر تا عفونت

نگاهی به صدر این فهرست، ابعاد ملموس این تغییرات را روشن می‌کند. قرص ۲۰ میلی‌گرمی «تادالافیل» که احتمالا برای درمان پرفشاری خون شریانی ریوی و اختلالات عروقی کاربرد دارد، با رشد ۷۰۸ درصدی رکورددار است. پس از آن، داروی «دنیزیل» قرار دارد؛ دارویی حیاتی که برای کنترل علائم و کند کردن روند پیشرفت آلزایمر در سالمندان تجویز می‌شود. بسته‌های ۲۸ عددی دوز ۱۰ میلی‌گرمی این دارو ۵۴۳ درصد و دوز ۵ میلی‌گرمی آن ۴۲۷ درصد گران شده‌اند.

در رتبه‌های بعدی، آنتی‌بیوتیک پرکاربرد «کلاریترومایسین» که برای مهار عفونت‌های باکتریایی و تنفسی استفاده می‌شود، جهش ۳۰۸ درصدی را ثبت کرده است. کپسول «اورسوداکسی کولیک اسید» برای درمان سنگ کیسه صفرا و بیماری‌های کبدی، و همچنین «مبرین» که دارویی کلیدی در کنترل سندرم روده تحریک‌پذیر است، به ترتیب با رشد‌های ۱۸۴ و ۱۸۰ درصدی مواجه شده‌اند.

این موج افزایشی به دارو‌های عمومی‌تر نیز رسیده است. شربت سرماخوردگی ترکیبی، کپسول «امپرازول» برای مشکلات معده و قرص «کافو کلد»، همگی افزایش قیمت بالای ۱۲۷ تا ۱۳۵ درصدی داشته‌اند. قرص «کوآموکسی کلاو» با ۱۱۵ درصد و کپسول ضدالتهاب «ایندومتاسین» با ۱۰۰ درصد رشد در همین کانال قرار دارند. در سطوح پایین‌تر نیز، از «آموکسی سیلین» با رشد ۸۷ درصدی تا «سفالکسین» با ۶۸ درصد تغییر قیمت دیده می‌شود. این داده‌ها فراتر از گزارش‌های مالی، نشان می‌دهند که چگونه افزایش هزینه تمام‌شده در کارخانه‌ها، دسترسی به برخی نیاز‌های پایه درمانی را بازتعریف کرده است.