نهم ربیعالاول، سالروز آغاز امامت حضرت ولی عصر(عج)، هنگامهای برای تجدید عهد و میثاق امت با امام عصر(عج) و تداوم خط ولایت و امامت است؛ مقطع و ساعاتی که دلهای منتظران بار دیگر بهسوی قبله امید و نجات بشریت متوجه شده و عهد خویش را با امام زمان(عج) تازه میکنند.
امروز، در جهانی که بیش از هر زمان دیگری تشنه عدالت، معنویت و رهایی از ظلم و سلطه است، فرهنگ انتظار و مهدویت، نه یک باور صرفاً فردی، بلکه مکتبی زنده و الهامبخش برای ساختن جامعهای مؤمن، عدالتخواه، مقاوم و امیدوار به آینده است. نهم ربیعالاول، فرصت بازخوانی این عهد و اعلام آمادگی برای یاری امام عصر(عج) و تحقق آرمانهای مهدوی است.
خبرنگار ایکنا از قم با حجتالاسلام والمسلمین محمد ملکزاده عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی بهمناسبت آغاز امامت حضرت ولی عصر(عج) گفتوگو کرده است که مشروح آنرا در ادامه میخوانیم:
ایکنا - با توجه به آیه «وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ فَحَدِّثْ»، آیا میتوان گفت که آغاز امامت حضرت ولی عصر(عج)، بزرگترین نعمتی است که باید بازگو شود؟
آیه ۱۱ سوره مبارکه «ضحی» «وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ فَحَدِّثْ» بهطور اجمال، انسان را به بازگویی و معرفی نعمتهای پروردگار فرامیخواند و او را به بهرهگیری صحیح از آنها ترغیب میکند. هرچند این خطاب در ابتدا به پیامبر اکرم(ص) نازل شده، اما محتوای آن برای همه مؤمنان الگوست. در روایتی از رسول مکرم اسلام(ص) آمده است: «کسی که آثار نعمتهای الهی در زندگیاش دیده نشود، در حقیقت شکرگزار آن نعمتها نبوده و به نوعی کفران ورزیده است.»
در مکتب حق شیعه، وجود امام معصوم و حجت الهی، از بزرگترین نعمتهای خداوند شمرده میشود، چراکه امام، راهنمای انسان بهسوی خدا، حافظ دین و واسطه هدایت الهی است.
قرآن کریم نیز از ولایت بهعنوان نعمتی یاد میکند که دین را کامل میکند؛ آنجا که در آیه سوم سوره مبارکه «مائده» میفرماید: «اَلْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی»؛ بر این اساس، آغاز امامت حضرت ولی عصر(عج)، به ویژه از آنرو که استمرار حجت الهی در زمین است، یکی از عظیمترین نعمتها بهشمار میرود که باید با معرفت، زبان و عمل، شکرگزار آن بود. البته به بیان دقیقتر، بزرگترین نعمتهای مطلق، هدایت، ایمان، اسلام، معرفت و قرب الهی هستند و امامت، راه کامل و امن برای دستیابی به این نعمتهاست.
ایکنا - چگونه میتوانیم شکر نعمت امامت امام زمان(عج) را به جای آوریم؟
شکر فقط به گفتن الحمدلله خلاصه نمیشود. علمای دین، شکر حقیقی را دارای سه بُعد میدانند. نخست شکر قلبی با شناخت جایگاه امام، درک محبت ایشان، باور به حضور و حجت بودن امام معصوم و احساس مسئولیت در برابر امام است، دوم شکر زبانی با یاد کردن از امام، دعا برای فرج، تبیین فرهنگ مهدویت با زبان و شکرگزاری نعمت ولایت و سوم شکر عملی با اطاعت از خدا، ترک گناه، انجام واجبات، رعایت حق مردم، اصلاح اخلاق و آمادگی برای یاری حکومت حق است.
بنابراین، انتظار به معنای نشستن و چشم دوختن به رویداد آینده نیست؛ بلکه انتظاری سازنده است که انسان را بهگونهای زندگی میدهد که اگر ندای یاری امام را شنید، از همه جهت آماده باشد. حدیث نعمت نیز تنها به زبان نیست؛ بلکه باید با رفتار، نشان دهیم که پیرو واقعی امام هستیم؛ در غیر این صورت، اگر تنها با زبان از امام بگوییم و در عمل ظلم، بیانصافی یا حقالناس داشته باشیم، شکر این نعمت را به جای نیاوردهایم.
ایکنا - شکرگزاری از نعمت امامت و ولایت چه ارتباطی با معرفت و شناخت خداوند دارد؟
قدردانی از نعمتها، چرخهای پایانناپذیر است؛ هرچه معرفت و توفیق بیشتر شود، فروتنی، مسئولیتپذیری و شکرگزاری نیز باید افزون باشد. نعمتهایی مانند عدالت، امنیت، رفاه، علم و گسترش دانش، از آثار مهم حکومت مهدوی هستند و انسانها در سایه آن حکومت، از ظلم، ترس، فقر، جهل و تحقیر رهایی مییابند؛ اما هدف نهایی در منطق توحیدی، تنها برخورداری از این مواهب مادی نیست، بلکه شناخت منعم(خداوند)، بندگی و قرب الهی است.
قرآن کریم غایت آفرینش را عبادت خدا میداند و در آیه ۵۶ سوره مبارکه «ذاریات» میفرماید: «وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ» و عبادت حقیقی نیز بر پایه معرفت الهی شکل میگیرد. پس ظهور امام زمان(عج) صرفاً برای رفاه دنیوی نیست؛ بلکه ایشان میآیند تا جامعهای بسازند که در آن انسانها خدا را بهتر بشناسند، عدالت را جلوهای از اسمای الهی ببینند و نعمت را پلی برای بندگی بدانند، نه مقصد نهایی.
برای اینکه این نگاه توحیدی به جامعه منتقل شود، شامل مواردی است از جمله پیوند مهدویت با خداشناسی که در سخنرانیها، تبلیغات، مراسم و محتواهای فرهنگی، به جای پرداختن صرف به نشانهها و رویدادهای ظهور، از هدف ظهور مانند توحید، کرامت انسان و بندگی خدا باید سخن گفت. همچنین تبیین عقلانی و اخلاقی مورد دیگر است یعنی باید مهدویت را با مفاهیمی مانند عدالت، مبارزه با ظلم، امانتداری، راستگویی، خانواده سالم، خدمت به محرومان و مسئولیتپذیری اجتماعی پیوند زد تا برای همگان جذاب و قابل درک باشد.
دیگری تربیت منتظران واقعی از کودکی است یعنی باید دوستی امام را در دل کودکان و نوجوانان نهادینه کرد و با اصلاح خود و رعایت حقوق مردم، آنان را به منتظرانی فعال تبدیل کرد. مورد دیگر عدم تقلیل مهدویت به رفاه مادی است؛ زیرا اگرچه رفاه و امنیت مهم هستند، اما جدایی از معنویت، غفلتآفرین است.
باید تأکید کرد که نعمت زمانی کامل است که انسان را به یاد منعم اندازد و شکرگزار او باشد. مورد دیگر الگوسازی عملی است یعنی مبلغان مهدویت باید خود در عمل، مهربانتر، صادقتر، عادلتر، مسئولتر و پایبندتر به حقالناس باشند؛ زیرا اثرگذارترین تبلیغ، رفتار عملی است.
آغاز امامت حضرت ولی عصر(عج) نعمتی بزرگ و استمرار هدایت الهی است. شکر این نعمت، با معرفت، محبت، دعا، بندگی، خودسازی و خدمت به مردم محقق میشود. انتظار واقعی، انتظاری فعال و مسئولانه است و حدیث نعمت، فقط ذکر زبانی نیست؛ بلکه معرفی درست امام و نشان دادن آثار ولایت در سبک زندگی اسلامی است. در نهایت، نعمتهای ظهور مانند عدالت، امنیت و رفاه مقدمهای برای شناخت بهتر منعم حقیقی و درک راه بندگی او هستند.
انتهای پیام