خبرگزاری مهر - گروه استانها، محدثه میرجلیلی؛ مسجد از دیرباز تنها یک مکان عبادی صرف نبوده، بلکه قلب تپنده جامعه اسلامی به شمار میرفته است؛ کانونی که در آن علاوه بر عبادت، تعلیم و تربیت، قضاوت، سیاستگذاری و رسیدگی به امور مردم نیز انجام میشده است.
امروز و با تغییرات گستردهای که در ساختار شهرها و سبک زندگی انسانها پدید آمده، ضرورت بازتعریف نقش مسجد بهعنوان محور وحدت و پناهگاه معنوی و اجتماعی جامعه بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. تقویت جایگاه مسجد در اجتماع، مستلزم حضور فعال ائمه جماعات و برنامهریزی فرهنگی هدفمند است.
مسجد تنها عبادتگاه نیست؛ دانشگاه، دادگاه و مرکز خدمات اجتماعی است
مدیر ستاد اقامه نماز و مجمع خیرین مسجدساز استان یزد، در گفتوگو با خبرنگار مهر به تبیین جایگاه مسجد در اسلام، کارکردهای آن در دنیای امروز و آسیبشناسی مساجد پرداخت.
حجتالاسلام والمسلمین سید اکبر موسوی با اشاره به نامگذاری ۲۱ تا ۳۰ مردادماه بهعنوان دهه فرهنگی مساجد و توسعه و ترویج فرهنگ نماز، اظهار داشت: ۳۰ مردادماه بهعنوان روز جهانی مسجد نامگذاری شده است.
وی در ادامه به کارکردهای چندگانه مسجد اشاره کرد و افزود: مسجد تنها عبادتگاه نیست؛ بلکه محل آموزش احکام و قرآن، مرکز تصمیمگیریهای سیاسی و قضاوت در صدر اسلام، محل برابری و برادری میان اقشار مختلف جامعه و همچنین مرکز خدمات اجتماعی و رسیدگی به نیازمندان بوده است. پیامبر اکرم (ص) در مسجدالنبی حکومت اسلامی را پایهگذاری کردند، قضاوت میکردند، مشورت میگرفتند و امور مسلمانان را سامان میدادند.
وی با طرح این پرسش که نقش مساجد در دنیای امروز چیست، تأکید کرد: مسجد باید محل آرامش روح و روان مردم در برابر اضطرابهای ناشی از فضای مجازی باشد، باید با ایجاد گروههای مشاوره، مشکلات جوانان، خانوادهها و مسائل ازدواج را حل کند و پلی میان نسل قدیم و نسل جدید باشد. همچنین مسجد باید مرکز سواد رسانهای باشد و از ابزارهای نوین عقب نماند.
شکاف نسلی و مدیریت سنتی، آفت مساجد امروز است
مدیر مجمع خیرین مسجدساز استان یزد در بخش دیگری از سخنان خود به آسیبشناسی مساجد امروز پرداخت و گفت: متأسفانه برخی مساجد از نظر محتوای آموزشی بهروز نیستند و به مسائل روز مانند اقتصاد، روانشناسی، جامعهشناسی و مشکلات جوانان توجه کافی ندارند. شکاف نسلی در مساجد مشهود است و پاسخگویی به شبهات دینی نسل جوان که از طریق شبکههای ماهوارهای و فضای مجازی تزریق میشود، بهدرستی انجام نمیشود.
گذار از ساختوساز صرف به کنشگری فرهنگی
وی ضعف ساختار مدیریتی را از دیگر مشکلات مساجد دانست و خاطرنشان کرد: مدیریت اغلب مساجد سنتی و در اختیار افرادی است که تنها به دلیل سن بالا یا جایگاه دینی انتخاب شدهاند؛ در حالی که جذب جوانان نیازمند تخصص و برنامهریزی نوین است. همچنین تمرکز بیش از حد بر ساختوساز و غفلت از فعالیتهای فرهنگی، گاه به قیمت از دست رفتن یک نسل تمام میشود.
وی همچنین بر ضرورت توجه به جوانان و بانوان در برنامههای مسجد تأکید کرد و افزود: اجرای اذان توسط یک جوان خوشصدا و از تلاوت قرآن صدای قاریان نوجوان و جوان دارای رتبه کشوری در برنامههای مسجد استفاده شود.
مدیر ستاد اقامه نماز استان یزد در پایان با قدردانی از ائمه جماعات باسابقه، پیشنهاد کرد: ضمن حفظ احترام این عزیزان، از طلاب جوان برای پیگیری امور فرهنگی مسجد استفاده شود. همچنین تشکیل هیئتامنای فرهنگی در کنار هیئتامنای فعلی، توجه به آسیبهای اجتماعی محله، ارتباط مستمر با مدارس و حضور هفتگی دانشآموزان در مسجد از جمله راهکارهای پویایی مساجد است.
وی با اشاره به وضعیت مساجد استان یزد گفت: از نظر فیزیکی تقریباً هیچ روستا یا محلهای بدون مسجد نیست؛ اما در برخی شهرکهای جدید، مساجد متناسب با جمعیت ساخته نشده است. از خیرین و مؤمنان دعوت میشود در ساخت مساجد در شهرکهای جدید و نمازخانههای مدارس مشارکت کنند.
امام جماعت؛ محور وحدت و انسجام محله
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان یزد در گفتوگو با خبرنگار مهر از برپایی نشست تخصصی با ائمه جماعات شهرستان یزد خبر داد.
حجتالاسلام مجتبی صداقت، امام جماعت را فقط یک روحانی نمازگزار ندانست و تصریح کرد: نقش او در هدایت فرهنگی، مراقبت از مسائل اجتماعی و پیوند دادن اهالی یک محله به یکدیگر، اثری غیرقابلانکار و تعیینکننده است.
توانمندسازی ائمه جماعات؛ گامی به سوی تحول
وی بر جایگاه محوری مسجد و روحانیت در انسجامبخشی به محلات و پاسخگویی به نیازهای فرهنگی جامعه تأکید کرد.
مدیر ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد استان یزد در گفتوگو با خبرنگار مهر از اجرای دوره آموزشی ویژه برای امامان جماعت استان یزد با شرکت بیش از ۳۵۰ نفر خبر داد.
حجتالاسلام سیدیحیی نجمالهدی با تأکید بر ضرورت تحول و حرکتی تازه در کارکرد مساجد گفت: باید این اماکن مقدس بار دیگر به کانون اصلی فعالیتهای خیر و اثرگذار در سطح جامعه بدل شوند.
به گفته وی، هدف از برگزاری این رویداد، تقویت مهارتهای ائمه جماعات، به اشتراکگذاری تجربههای موفق میان آنان و افزایش تأثیرگذاری مساجد در حوزههای فرهنگی و اجتماعی عنوان شده است.
مدیر ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد یزد تأکید کرد که مساجد میتوانند نقش محوری در ساماندهی فعالیتهای مردمی و خیرخواهانه ایفا کنند و برگزاری چنین دورههایی به تحقق این رسالت کمک شایانی خواهد کرد.
افق پیش رو؛ مسجد تراز اسلامی
بیتردید، هرچه مساجد از حالت تککارکردی فاصله بگیرند و به پایگاههای پاسخگویی به نیازهای دینی، فرهنگی و اجتماعی مردم تبدیل شوند، انسجام محلهای و سلامت معنوی جامعه نیز ارتقا خواهد یافت. تداوم برگزاری دورههای توانمندسازی ائمه جماعات و جلسات هماندیشی با مجموعههای فرهنگی، زمینهساز تحقق مسجدی پویا، بانشاط و اثرگذار در متن اجتماع است؛ مسجدی که همچون صدر اسلام، پناهگاه مردم در بحرانها و مرکز رشد و تعالی فردی و جمعی باشد.