به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بر اساس دادههای منتشر شده از سوی پایگاه توزیع درآمد سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) مربوط به سال ۲۰۲۳، شکاف عمیق و نگرانکنندهای در وضعیت معیشتی سالمندان در میان اقتصادهای پیشرفته جهان مشاهده میشود. این گزارش که بر پایه تعریف «نصف درآمد میانه خانوار» تنظیم شده است، نشان میدهد که چگونگی رویارویی سالمندان با فقر، بیش از آنکه به سطح ثروت مطلق یک کشور وابسته باشد، به ساختار توزیع درآمد و کارآمدی سیستمهای حمایتی در هر جامعه بستگی دارد. در حالی که میانگین نرخ فقر سالمندان در ۳۲ کشور مورد مطالعه ۱۴.۸ درصد است، این رقم در بعضی از اقتصادها به زیر ۵ درصد رسیده و در بعضی دیگر، از مرز ۳۰ درصد نیز فراتر رفته است.
در رأس این فهرست، کره جنوبی با نرخ فقر خیرهکننده ۳۹.۸ درصدی میان سالمندان، بهعنوان یک استثنای آشکار در میان کشورهای عضو OECD شناخته میشود. این وضعیت زمانی بحرانیتر جلوه میکند در مقایسه با نرخ فقر کلی در این کشور (۱۴.۹ درصد) و نرخ فقر کودکان (۸.۵ درصد) قرار گیرد؛ این نبود توازن نشاندهنده آسیبپذیری شدید قشر سالمند در جامعه کرهای است. کارشناسان این وضعیت را به تاریخچه نوپای سیستم بازنشستگی این کشور نسبت میدهند که از سال ۱۹۸۸ ایجاد شده و بخش بزرگی از جمعیت سالمند کنونی را که پیش از استقرار این نظام به سن بازنشستگی رسیدهاند، فاقد پوشش حمایتی کافی و اندوختههای مالی لازم میکند.
این الگوی فقر در منطقه بالتیک نیز با شدت بالایی دیده میشود، بهطوری که کشورهای لتونی، استونی و لیتوانی در ردههای بسیار بالای این فهرست قرار گرفتهاند. بهطور میانگین، ۳۰ درصد از سالمندان در این سه کشور با فقر دستوپنجه نرم میکنند که این رقم بهمراتب بالاتر از میانگین جهانی کشورهای بررسیشده است. در این میان، لتونی با نرخ ۳۴.۳ درصد، پس از کرهجنوبی در جایگاه دوم قرار دارد و استونی و لیتوانی نیز با نرخهای نزدیک به ۳۰ درصد، در ردههای چهارم و پنجم قرار گرفتهاند.
در سوی دیگر، وضعیت ایالات متحده آمریکا نیز با وجود برخورداری از ثروت ملی بسیار بالا، چالشهای معیشتی جدی را در میان سالمندان خود نشان میدهد. با نرخ فقر ۲۲.۹ درصدی، این کشور در رتبه هفتم قرار دارد که نشان میدهد بیش از یک نفر از هر پنج سالمند آمریکایی در خانوارهایی زندگی میکنند که درآمدشان کمتر از نصف میانگین درآمد ملی است. نکته قابلتوجه در تحلیل وضعیت ایالات متحده آمریکا، برتری نرخ فقر سالمندان در این کشور نسبت به سایر اعضای گروه هفت (G7) همچون بریتانیا، آلمان و ایتالیاست که نشاندهنده خلأهای ساختاری در تأمین امنیت معیشتی سالمندان آمریکایی است.
در مقابل، تجربه کشورهای حوزه اسکاندیناوا و شمال اروپا، الگویی موفق از مدیریت فقر سالمندی ارائه میدهد. کشورهایی همچون نروژ، جمهوری چک، هلند و اسلواکی توانستهاند نرخ فقر سالمندان خود را به زیر ۵ درصد برسانند. بهویژه نروژ با۸ ثبت کمترین نرخ فقر (۳.۲ درصد)، تضاد فاحشی با کرهجنوبی دارد، بهگونهای که نرخ فقر در کرهجنوبی بیش از ۱۲ برابر نروژ است. این تفاوتهای فاحش میان کشورهای دارای نرخ بالای ۲۰ درصد و کشورهای دارای نرخ زیر ۸ درصد، بر اهمیت حیاتی سیاستهای بازتوزیع درآمد و طراحی سیستمهای بازنشستگی جامع برای تضمین کرامت انسانی در دوران پیری تأکید میکند.