به گزارش ایرنا، جهان از دریچه ویزور (چشمی) دوربین، تنها بازتابی از واقعیتهای فیزیکی نیست؛ بلکه تجلی روح، اندیشه و جهانبینی عکاس است که در یک کسر کوچک از ثانیه برای همیشه جاودانه میشود.
تقلیل دادن هنر عکاسی به فشردن یک دکمه شاتر، نادیده انگاشتن ساعتها انتظار، مرارت، مکاشفه و زیست هنرمندانه در دل طبیعت یا در بطن رویدادهای پرالتهاب اجتماعی است.
در حقیقت، هر عکسی که خلق میشود، تکهای از وجود عکاس را در خود به یادگار دارد؛ خواه این قاب، ثبت غروبی سحرانگیز در کرانههای ارس باشد، خواه انعکاس رنجهای یک دریاچه خشکیده، و خواه سندی از تاریخ پرفراز و نشیب یک ملت.
در این میان، تشکلهای هنری و تخصصی بستری حیاتی برای پرورش این نگاه عمیق و تبادل اندیشه میان هنرمندان به شمار میروند و «انجمن فیلم و عکس ارس» نمونهای موفق از این جریانسازی فرهنگی در شمالغرب کشور است.
انجمن فیلم و عکس ارس؛ شبکهای متشکل از ۱۵۰ هنرمند دغدغهمند
مدیرعامل انجمن فیلم و عکس ارس، در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به تاریخچه این نهاد اظهار کرد: هسته اولیه و هیات موسس این انجمن در مرداد سال ۱۳۹۵ شکل گرفت و پس از تدوین اساسنامه و برگزاری انتخابات هیاتمدیره، فعالیت رسمی آن آغاز شد و هماکنون با بیش از ۱۵۰ نفر عضو، به عنوان یکی از کانونهای پویای هنری منطقه فعالیت میکند.
«صابر سلیمی» با بیان برنامه این انجمن گفت: برگزاری مسابقات عکس، دورههای آموزشی عکاسی و فیلمسازی، آموزش ویرایش عکس و فیلم، تورهای منظم عکاسی، نشستهای نقد و بررسی آثار، نمایشگاههای عکس و اجرای برنامههای فرهنگی و هنری از جمله فعالیتهای مستمر این انجمن است.
سلیمی با تاکید بر رویکرد منطقهای و ملی این مجموعه تصریح کرد: تلاش میکنیم در کنار آموزش هنرجویان و علاقهمندان، ظرفیتهای طبیعی، فرهنگی، گردشگری و زیستمحیطی منطقه آزاد ارس را نیز از طریق تولید آثار تصویری و برگزاری رویدادهای هنری معرفی کنیم.
وی افزود:در همین راستا، دومین دوره مسابقه عکس ژئوپارک ارس در حال برگزاری است و آثار منتخب پس از پایان مهلت ارسال و داوری، در آیین اختتامیه معرفی خواهند شد.
وی جشنواره ملی عکس ارس را از دیگر برنامههای کلان این انجمن برشمرد و گفت: این جشنواره در قالب اردوی عکاسی و ماراتن چندروزه برگزار میشود و حضور عکاسانی از سراسر کشور و بازخوردهای ملی این رویدادها، نشاندهنده ظرفیت بینظیر منطقه ارس در حوزههای عکاسی طبیعت، ژئوپارک، حیاتوحش و گردشگری است.
مدیرعامل انجمن فیلم و عکس ارس، هزینه بالای تجهیزات را مهمترین چالش ورود جوانان به این عرصه دانست، اما خاطرنشان کرد: با وجود این محدودیت، توسعه تلفنهای هوشمند و شبکههای اجتماعی، اشتیاق نسل جوان به تولید محتوا را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
سلیمی با اشاره به بخشی از کارنامه حرفهای خود افزود: از سال ۱۳۹۰ در حوزه حیاتوحش فعالیت دارم و علاوه بر مشارکت در تهیه اطلس جانوری ژئوپارک ارس، در تولید فیلمهای مستند نیز موفقیتهای چشمگیری کسب کردهام؛کسب مدال طلا جشنواره بینالمللی خیام و عنوان برگزیده در مسابقه عکاسی مالاگای اسپانیا در نیز از افتخارات من و انجمن به شمار میرود.
تجهیزات به تنهایی خالق اثر نیستند؛نگاه هنرمند اصالت دارد
در ادامه این گزارش، «بیوک راعی شجاعی» ، عکاس طبیعت و منظره با یک دهه سابقه فعالیت حرفهای، در گفتوگو با ایرنا به بیان فلسفه شخصی خود از عکاسی پرداخت و گفت: عکس فقط یک تصویر ثبتشده نیست؛ بلکه فراتر از یک قاب ساده، دربردارنده احساس، خاطره، مفهوم و بخشی از روح عکاس است که بدون نیاز به کلام، داستانی را روایت میکند.
وی با اشاره به اهمیت نگاه عکاس بیان کرد: در عکاسی طبیعت و منظره تجهیزاتی چون دوربین، لنزهای متنوع و فیلترها نقش مهمی دارند، اما داشتن گرانترین ابزارها الزاماً تضمینکننده ثبت یک عکس خوب نیست.
وی افزود: دوربین تنها یک ابزار است و این تجربه، خلاقیت و توانایی هنرمند در درک نور و زمان است که به تصویر هویت میبخشد.
عکاسی منظره و حیاتوحش؛ پیوند تخصص و دغدغههای زیستمحیطی
در نقطه مقابلِ عکاسی مستند، برخی ژانرها وابستگی شدیدی به فناوری دارند؛ «سعید احمدزاده» عکاس و مدرس عکاسی که تمرکز اصلیاش بر عکاسی شب است، در این باره اظهار کرد: نمیتوان برای همه ژانرها نسخه واحدی پیچید؛در عکاسی مستند، نگاه و محتوا اولویت دارد و حتی با تلفن همراه میتوان شاهکار خلق کرد، اما در عکاسی حیاتوحش و نجوم، به دلیل محدودیتهای نوری و فاصله سوژه، ابزار مناسب نقش تعیینکنندهای ایفا میکند.
این هنرمند با اشاره به جنبههای زیستمحیطی هنر خود گفت: ثبت عکسی از یک کشتی به گل نشسته در بندر شرفخانه با پسزمینه کهکشان راه شیری، بازتاب گستردهای داشت؛ اما تلخترین تجربه من، عکاسی از لاشه پرندگان در بخشهای خشکشده دریاچه ارومیه بود.
احمدزاده همچنین یادآور شد که عکاسی منظره در ایران به دلیل هزینههای بالای تجهیزات و سفر، عمدتاً بر پایه عشق شخصی استوار است و به ندرت توجیه اقتصادی مستقیمی دارد.
عکاسی خبری؛ از ثبت روزمره تا مطالبهگری شهری
«رضا امانی»عکاس خبری پیشکسوت که سابقه فعالیت در روابط عمومی شرکت واحد اتوبوسرانی تهران در دهههای ۶۰ و ۷۰ را در کارنامه دارد، به ایرنا گفت: عکاسی خبری تنها ثبت یک رویداد نیست، بلکه ابزاری برای انعکاس مشکلات مردم به مسئولان و حفظ حافظه تاریخی شهر است.
وی با مرور خاطرات خود افزود: در آن سالها، وظیفه ما رصد مستمر مشکلات ناوگان، ایستگاهها و خیابانها بود تا با ثبت تصاویر و ارائه آنها به مدیران، در کمتر از ۴۸ ساعت پاسخی برای مطالبات شهروندان فراهم شود.
امانی ثبت تصاویر آسیب دیدن اموال عمومی (مانند اتوبوسها) در برخی حوادث را از تلخترین لحظات کاری خود دانست و تأکید کرد: دیدن خسارت به اموالی که مستقیماً بر زندگی روزمره مردم تأثیر میگذارد، برای یک عکاس خبری تجربهای سنگین و دردناک است.
پنج دهه روایت تاریخ با زبان تصویر
«خدایار قاسمی»، عکاس پیشکسوت با نزدیک به نیمقرن تجربه، با اشاره به رسالت تاریخی عکاسی اظهار کرد: از پیش از انقلاب اسلامی تا دوران دفاع مقدس و مناسبتهای ملی، حضور فعالی در عرصه عکاسی داشتهام.
وی افزود: عکاسی برای من هرگز صرفاً یک حرفه نبوده است، بلکه ابزاری برای روایت واقعیتها و ثبت رخدادهایی است که حافظه تاریخی و هویت یک ملت را شکل میدهند.
این هنرمند و پیشکسوت که علاوه بر عکاسی، در حوزههای خوشنویسی و نقاشی دیواری نیز فعالیت دارد، در حالی که هماکنون مدیریت یک طرح بومگردی را بر عهده دارد، بر ضرورت تقویت زیرساختهای فرهنگی تأکید کرد.
وی افزود: اتاق هنرمندان، بخشی از پروژه بومگردی من است که بهعنوان پایگاهی برای هماندیشی و شکوفایی استعدادهای جوان عمل میکند.
قاسمی با اشاره به عضویت خود در انجمن عکس و فیلم ارس و حضور در جشنوارههای ملی، خاطرنشان کرد: انتقال تجربه به نسل جوان و تشویق آنان به ثبت مسئولانه رویدادهای اجتماعی، ضرورتی انکارناپذیر است تا خاطرات و تجربیات این نسل به درستی به آیندگان منتقل شود.