گروه بین الملل: پس از تغییر قدرت سیاسی در سوریه، دولت آلمان شرایط زندگی در این کشور را بهبودیافته ارزیابی میکند. طبق آمار جدید، اداره مهاجرت و پناهندگان آلمان "وضعیت حمایتی" شمار فزایندهای از سوریها را در این کشور لغو کرده است.
شمار آن دسته از شهروندان سوری که اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان آلمان (Bamf) "وضعیت حمایتی" آنها را لغو کرده و میکند، رو به افزایش است.
بر اساس پاسخ دولت آلمان به پرسش پارلمانی فراکسیون حزب چپ، در نیمه نخست سال جاری میلادی، ۲۳٫۲ درصد از مجموع ۸۳۲۰ مورد بازبینی، به لغو یا پس گرفتن "وضعیت حمایتی" از مهاجران سوری انجامیده است.
در بیشتر موارد، موضوع لغو وضعیت حمایتی یا آنچه "حمایت تکمیلی" خوانده میشود، مطرح بوده است. جهت مقایسه، در سال ۲۰۲۵ تنها ۳٫۷ درصد از پناهجویان دارای تابعیت سوریه پس از چنین بازبینیهایی وضعیت حمایتی خود را از دست داده بودند؛ این رقم در سال ۲۰۲۴، تنها ۳٫۱ درصد بود.
لغو وضعیت حمایتی زمانی صورت میگیرد که شرایط لازم برای برخورداری از حمایت دولتی، پس از اعطای آن از میان برود. این امر بهویژه زمانی رخ میدهد که وضعیت در کشور مبدأ به شکلی اساسی تغییر کند.
در مقابل، پس گرفتن "وضعیت پناهندگی" کمتر اتفاق میافتد و زمانی صورت میگیرد که بعداً مشخص شود فرد در جریان روند پناهندگی، درباره مبدأ خود یا دلایل فرارش، اطلاعات نادرست ارائه کرده است.
پس از پیشروی ائتلافی از مخالفان به رهبری اسلامگرایان به سوی دمشق، پایتخت سوریه، بشار اسد، رئیس جمهور وقت این کشور، در دسامبر ۲۰۲۴ سوریه را ترک کرد. پس از سرنگونی اسد، صدها هزار پناهجوی سوری، عمدتاً از ترکیه، لبنان و اردن، به کشور خود بازگشتند.
وضعیت امنیتی در برخی مناطق سوریه همچنان پرتنش است و در مواردی نیز میان گروههای مختلف مذهبی درگیریهایی حتی خونین رخ داده است.
اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان آلمان در ابتدا بررسی لغو وضعیت حمایتی را تنها در مورد مجرمان و افرادی که "تهدیدی برای امنیت" تلقی میشوند و نیز زمانی که مقامهای مسئول از سفر آن فرد به سوریه مطلع میشدند، آغاز میکرد.
دولت آلمان در پاسخ خود اعلام کرده است که اداره مهاجرت و پناهندگان از اواسط ماه ژوئن این روند را آغاز کرده است که «بهتدریج فعالیتهای مربوط به لغو وضعیت حمایتی را به گروههایی از افراد گسترش دهد که رسیدگی و تصمیمگیری درباره پرونده پناهندگی آنها پیشتر، به دلیل بهبود وضعیت انسانی در سوریه، از سر گرفته و گسترش داده شده بود.»
به گفته این نهاد، روند مزبور شامل افرادی میشود که رسیدگی به پرونده پناهندگی آنها بیش از ۲۱ ماه به طول انجامیده یا پروندههایی که در آنها، دادگاه اداری در پی موفقیت در شکایت به دلیل تعلل در اقدام، اداره مهاجرت را موظف به تصمیمگیری کرده است.
افزون بر این، افرادی نیز مشمول این روند میشوند که از نظر اداره مهاجرت، نیاز ویژهای به حمایت ندارند و فرض بر این است که میتوانند در سوریه به شکل مستقل هزینه زندگی خود را تأمین کنند، یا کسانی که شبکه خانوادگی یا محیط اجتماعی آنها، تأمین نیازهایشان را تضمین میکند.
∎
شمار آن دسته از شهروندان سوری که اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان آلمان (Bamf) "وضعیت حمایتی" آنها را لغو کرده و میکند، رو به افزایش است.
بر اساس پاسخ دولت آلمان به پرسش پارلمانی فراکسیون حزب چپ، در نیمه نخست سال جاری میلادی، ۲۳٫۲ درصد از مجموع ۸۳۲۰ مورد بازبینی، به لغو یا پس گرفتن "وضعیت حمایتی" از مهاجران سوری انجامیده است.
در بیشتر موارد، موضوع لغو وضعیت حمایتی یا آنچه "حمایت تکمیلی" خوانده میشود، مطرح بوده است. جهت مقایسه، در سال ۲۰۲۵ تنها ۳٫۷ درصد از پناهجویان دارای تابعیت سوریه پس از چنین بازبینیهایی وضعیت حمایتی خود را از دست داده بودند؛ این رقم در سال ۲۰۲۴، تنها ۳٫۱ درصد بود.
لغو وضعیت حمایتی زمانی صورت میگیرد که شرایط لازم برای برخورداری از حمایت دولتی، پس از اعطای آن از میان برود. این امر بهویژه زمانی رخ میدهد که وضعیت در کشور مبدأ به شکلی اساسی تغییر کند.
در مقابل، پس گرفتن "وضعیت پناهندگی" کمتر اتفاق میافتد و زمانی صورت میگیرد که بعداً مشخص شود فرد در جریان روند پناهندگی، درباره مبدأ خود یا دلایل فرارش، اطلاعات نادرست ارائه کرده است.
پس از پیشروی ائتلافی از مخالفان به رهبری اسلامگرایان به سوی دمشق، پایتخت سوریه، بشار اسد، رئیس جمهور وقت این کشور، در دسامبر ۲۰۲۴ سوریه را ترک کرد. پس از سرنگونی اسد، صدها هزار پناهجوی سوری، عمدتاً از ترکیه، لبنان و اردن، به کشور خود بازگشتند.
وضعیت امنیتی در برخی مناطق سوریه همچنان پرتنش است و در مواردی نیز میان گروههای مختلف مذهبی درگیریهایی حتی خونین رخ داده است.
اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان آلمان در ابتدا بررسی لغو وضعیت حمایتی را تنها در مورد مجرمان و افرادی که "تهدیدی برای امنیت" تلقی میشوند و نیز زمانی که مقامهای مسئول از سفر آن فرد به سوریه مطلع میشدند، آغاز میکرد.
دولت آلمان در پاسخ خود اعلام کرده است که اداره مهاجرت و پناهندگان از اواسط ماه ژوئن این روند را آغاز کرده است که «بهتدریج فعالیتهای مربوط به لغو وضعیت حمایتی را به گروههایی از افراد گسترش دهد که رسیدگی و تصمیمگیری درباره پرونده پناهندگی آنها پیشتر، به دلیل بهبود وضعیت انسانی در سوریه، از سر گرفته و گسترش داده شده بود.»
به گفته این نهاد، روند مزبور شامل افرادی میشود که رسیدگی به پرونده پناهندگی آنها بیش از ۲۱ ماه به طول انجامیده یا پروندههایی که در آنها، دادگاه اداری در پی موفقیت در شکایت به دلیل تعلل در اقدام، اداره مهاجرت را موظف به تصمیمگیری کرده است.
افزون بر این، افرادی نیز مشمول این روند میشوند که از نظر اداره مهاجرت، نیاز ویژهای به حمایت ندارند و فرض بر این است که میتوانند در سوریه به شکل مستقل هزینه زندگی خود را تأمین کنند، یا کسانی که شبکه خانوادگی یا محیط اجتماعی آنها، تأمین نیازهایشان را تضمین میکند.