به گزارش «راهبرد معاصر»؛ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مدعی شد پس از «شکست دادن ایران» قصد دارد تنگه هرمز را قلمرو آمریکا اعلام کند؛ اظهاراتی که با واکنش سریع و تند تهران مواجه شد. معاون وزیر امور خارجه ایران در پاسخ گفت، هرمز را «نمیتوان با یک توییت» یا ناو هواپیمابر تصرف کرد.
با این طرز فکر، به نظر میآید جغرافیا به موضوعی وابسته به دیدگاه افراد مستکبر تبدیل شود
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین در واکنش به اظهارات عجیب ترامپ درباره اعلام تنگه هرمز بهعنوان «قلمرو آمریکا»، با لحنی طعنهآمیز در شبکه های اجتماعی پرسید: آیا این حرف شوخی بود؟
کاخ سفید نیز سخنان ترامپ درباره «آمریکایی کردنِ» تنگه هرمز را شوخی توصیف و اعلام کرد، «این سخنان را جدی نگیرید». یک مقام ارشد کاخ سفید گفت، ترامپ تاکنون با مشاوران خود درباره اعلام تنگه هرمز بهعنوان «قلمرو آمریکا» گفتوگویی نداشته است و اظهاراتش در اینباره بیشتر جنبه شوخی داشت.
وقتی رئیس جمهور آمریکا ادعا میکند به زودی تنگه هرمز را «قلمرو آمریکا» اعلام خواهد کرد، نمیدانیم آیا با بیانیهای از سوی رئیس جمهور یک ملت روبرو هستیم یا با دلال املاک که تصمیم گرفته با بیانیه ای مطبوعاتی مرزهای کشورش را گسترش دهد. واقعاً این بیانیه توهم آلود از زبان وی منتشر شد.
با این طرز فکر، به نظر میآید جغرافیا به موضوعی وابسته به دیدگاه افراد مستکبر تبدیل شود، حاکمیت ملی صرفاً موضوعی جزئی و حقوق بینالملل سندی باشد که فقط زمانی به آن رجوع میشود که در خدمت منافع قدرتمندان باشد. آیا تنگههای بینالمللی اکنون صرفاً با اعلامیهها الحاق شدهاند؟ یا کافی است رئیس یک دولت به نقطهای روی نقشه اشاره و اعلام کند، «اینجا مال ماست»؟
شاید باید منتظر اعلامیه های توهم آلود بعدی باشیم؛ خلیج فارس یک ایالت آمریکا، دریای سرخ حیاط خلوت کاخ سفید، کانال سوئز گذرگاهی داخلی و اقیانوس هند پارکینگ ناوگان آمریکایی است!
مشکل فقط عجیب بودن خودِ این گزاره نیست، بلکه ذهنیت پشت آن است؛ ذهنیت قدرت که طوری عمل میکند گویی بالاتر از قانون، منطق و جغرافیا قرار دارد، انگار نظام بینالملل شرکت خصوصی است که قویترینِ شخص آن، اکثریت سهام را در اختیار دارد.
میتوان اساساً با سیاستها و برنامه هستهای ایران مخالف بود، اما این به هیچ کشوری حق نمیدهد نقشه جهان را بازترسیم کند یا با تصمیمات یکجانبه ادعای حاکمیت بر نقاط مختلف داشته باشد.
اگر قانون بینالملل فقط برای ضعیفان معتبر شود، در حالی که قویها قانون دیگری برای خودشان مینویسند، پس دیگر با ما درباره «نظم بینالمللی مبتنی بر قانون» صحبت نکنید؛ آن را با نام واقعیاش صدا بزنید، «نظام بتنی بر قدرت» و هر کسی که ناوگان در اختیار دارد، قلمی برمی دارد و با آن نقشه ها را به میل خود بازترسیم میکند.
∎