خبرگزاری اهلبیت(ع) ابنا:
رهبر شهید انقلاب اسلامی در اولین روز سال گذشته در دیدار با هزاران نفر از قشرهای مختلف مردم، با اشاره به شکست دشمنان در دور کردن مردم از معنویات، ایام نخست امسال را متعلق به امیرالمؤمنین یعنی قله رفیع عدالت، تقوا و گذشت خواندند و گفتند: ملت ایران و ملت های مسلمان برای استفاده از درسهای حضرت علی(ع) به عنوان برترین انسانها بعد از پیامبر(ص)، به نهجالبلاغه مراجعه کنند و فعالان عرصه فرهنگی به مطالعه و آموزش این کتاب عظیم توجه ویژه داشته باشند.
توصیه شهید حضرت آیتالله خامنهای به توجه و استفاده بیشتر از نهجالبلاغه در حالی صورت میگیرد که ایران و جهان اسلام خصوصا جوامع پیرو اهلبیت(ع) شرایط خطیر و حساسی را پشت سر میگذارنند.
با توجه به تأکیدات رهبر شهید، خبرگزاری ابنا اهتمام ویژهای به نشر آموزههای نهج البلاغه دارد. از این رو حجت الاسلام و المسلمین «محمد نمازی» استاد حوزه و پژوهشگر نهجالبلاغه در سلسله ویدیوهایی به تشریح جایگاه و معارف نهج البلاغه میپردازد.
بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین.
ادامهی حکمت بسیار مهم 147 خطاب به کمیل بن زیاد.
یکی از موضوعات انشای ما در گذشته که ظاهراً برای بقیه هم همین بود این بود که علم بهتر است یا ثروت؟ هر کسی یک چیزی میگفت، اما به ما که نگفتند آقا امیرالمؤمنین(ع) چه فرموده است؟ جوابش در همین حکمت است. «یَا کُمَیْلُ الْعِلْمُ خَیْرٌ مِنَ الْمَالِ» علم از مال بهتر است، «الْعِلْمُ یَحْرُسُکَ وَ أَنْتَ تَحْرُسُ الْمَالَ» علم تو را حفظ میکند ولی تو باید مال را حفظ کنی، دغدغه داشته باشی و آن را نگه داری. «وَ الْمَالُ تَنْقُصُهُ النَّفَقَةُ وَ الْعِلْمُ یَزْکُوا عَلَی الْإِنْفَاقِ» وقتی مال را به کسی میدهی، از آن کم میشود، ولی علم را هر قدر به بقیه بدهی رشد میکند، تعالی دارد و بیشتر میشود. «وَ صَنِیعُ الْمَالِ یَزُولُ بِزَوَالِهِ» کسی که دستپرورده و ساخته شده با مال است و صرفاً با داراییهای دنیا ساخته شده است، وقتی مال برود شخصیت او هم میرود و دیگر کسی به او توجهی ندارد.
«یَا کُمَیْلَ بْنَ زِیَادٍ مَعْرِفَةُ الْعِلْمِ دِینٌ یُدَانُ بِهِ» گفتیم که علم حقیقی همین چیزهایی است که داریم میخوانیم؛ خداشناسی، خودشناسی، مبدأ و معاد و فضایل و رذایل انسان. «دِینٌ یُدَانُ بِهِ» دینی است که به آن پاداش داده میشود یا «یُدَانُ بِهِ»، در واقع خدا با آن دینداری و اطاعت میشود.
«بِهِ یَکْسِبُ الْإِنْسَانُ الطَّاعَةَ فِی حَیَاتِهِ» در جلسات گذشته گفتیم که تعظیم مقام امامت به طاعت است. جملهی آخر حکمت 252 بود. کسی که میخواهد مقام امامت را واقعاً بزرگ بدارد باید طاعت کنید. زیارت خوب است، جشن خوب است، مراسم خوب است، پیادهروی خوب است، ولی بزرگداشت و تعظیم واقعی در اطاعت است. اطاعت بدون علم نمیشود. چرا؟ برای اینکه حضرت در اینجا میفرماید: «یَکْسِبُ الْإِنْسَانُ الطَّاعَةَ فِی حَیَاتِهِ»، با چه؟ همان «بِهِ»، یعنی به علم «بِهِ یَکْسِبُ الْإِنْسَانُ الطَّاعَةَ فِی حَیَاتِهِ وَ جَمِیلَ الْأُحْدُوثَةِ بَعْدَ وَفَاتِهِ» نام نیکش هم بعد از وفاتش با علم باقی میماند. «وَ الْعِلْمُ حَاکِمٌ وَ الْمَالُ مَحْکُومٌ عَلَیْهِ» علم حاکم است، او مسیر را به انسان نشان میدهد که چه کار کن و چه کار نکن و مسیر درست را برو، ولی برای مال ما باید تصمیم بگیریم که کجا خرج شود و کجا خرج نشود.
«یَا کُمَیْلُ هَلَکَ خُزَّانُ الْأَمْوَالِ وَ هُمْ أَحْیَاءٌ» ای کمیل، کسانی که مال جمع و انبار میکنند، مُردهاند، اگرچه زنده هستند. «وَ الْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِیَ الدَّهْرُ» اما تا روزگار باقی است، علما باقی هستند. «أَعْیَانُهُمْ مَفْقُودَةٌ» ممکن است که جسم و ظاهرشان مفقود شود و از دنیا برود، ولی «أَمْثَالُهُمْ فِی الْقُلُوبِ مَوْجُودَةٌ» نام و یادشان در قلبها موجود است.
بعد حضرت به سینهی مبارکشان اشاره میکنند «هَا إِنَّ هَاهُنَا لَعِلْماً جَمّاً» بدان که اینجا، اینجا یعنی کجا؟ «أَشَارَ بِیَدِهِ إِلَی صَدْرِهِ» با دستشان به سینهشان اشاره میکنند و میفرمایند که علم انباشتهای است «لَعِلْماً جَمّاً»؛ «لَوْ أَصَبْتُ لَهُ حَمَلَةً» اگر برای آن حاملانی پیدا کنم که بتوانند این علم را با خودشان حمل کنند.
بعد حضرت برای اینکه این علم را به بقیه انتقال بدهند، میگویند که بعضیها هستند، اما موانعی دارد، باید آن موانع را بشناسیم و الّا از همین نهج البلاغه هم نمیتوانیم بهره ببریم و به بقیه یاد دهیم. علم حضرت روزیِ کسانی که این موانع را برطرف نکردهاند نمیشود. اینکه موانع چیست انشاءالله در جلسهی بعد تقدیم خواهد شد.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
.............................
پایان پیام/ 167