به گزارش روز چهارشنبه ایرنا، شهرستان مرزی پاوه به همت تعدادی جوان فعال و باانگیزه، از رسانههای محلی، قومی و سالمی برخوردار است که بخشی از مطالبات مردم را منعکس میکنند؛ با این حال، بسیاری از مسائل، ظرفیتها و روایتهای این شهرستان برای دیدهشدن در سطح ملی، همچنان به پشتیبانی و همراهی رسانههای ملی نیاز دارد.
نشست صمیمانه فرماندار پاوه با خبرنگاران و فعالان رسانهای شهرستان که با همت فرمانداری و مشارکت شهرداران و بخشداران برگزار شد، از جنس بسیاری از آیینهای مناسبتی روز خبرنگار نبود؛ جلسهای که در آن قرار نبود تنها از خبرنگاران تقدیر شود و چند جمله درباره اهمیت رسانه گفته شود.
این بار بخش مهمی از گفتوگوها به یک پرسش جدیتر اختصاص داشت؛ رسانه در نسبت با مدیریت شهرستان چه نقشی باید داشته باشد؟
آیا خبرنگار باید منتظر بماند تا مدیران خبر تولید کنند، آن را دریافت و منتشر کند؟ یا باید از اتاق مدیران بیرون بیاید، به محلهها، روستاها و شهرهای کوچک برود، پای صحبت مردم بنشیند، ضعفها را ببیند و حتی اگر لازم شد، تصمیمهای مدیریتی را به چالش بکشد؟
پاسخ مدیران حاضر در این نشست، اگرچه با ادبیات متفاوت بیان شد، تقریباً یکسان بود: خبرنگار روابط عمومی مدیران نیست.
خبرنگار؛ چشم مدیر برای دیدن آنچه از نگاهش پنهان میماند
بخشدار باینگان خبرنگاران را بخشی از نظام دیدهبانی جامعه دانست و گفت: خبرنگار صرفاً انتقالدهنده خبر نیست، بلکه «چشم مدیریت» است؛ چرا که ممکن است واقعیتهایی را ببیند و از زبان مردم بشنود که از نگاه مدیران پنهان مانده باشد.
«مسلم فخری» با بیان اینکه یک مدیر هر اندازه در میدان حضور داشته باشد، باز هم نمیتواند همه واقعیتهای جامعه را ببیند، افزود: آنچه خبرنگار در سطح جامعه میبیند و آنچه از مردم میشنود، میتواند اطلاعاتی در اختیار مدیر قرار دهد که در تصمیمگیریها اثرگذار باشد.
این نگاه، در واقع تعریف دیگری از کارکرد رسانه ارائه میکند؛ رسانه نه در کنار مدیر برای تعریف و تمجید، بلکه در کنار جامعه برای دیدن آن چیزی که ممکن است در گزارشهای رسمی دیده نشود.
فخری تأکید کرد: رسانه تهدیدی برای مدیریت نیست، بلکه یک ظرفیت نظارتی، اصلاحی و تصمیمساز است و میتواند در کنار معرفی نقاط قوت، نقاط ضعف را نیز بدون تعارف به مدیر منتقل کند.
او یک مرز مهم را نیز یادآور شد؛ اینکه خبرنگار روابط عمومی دستگاه اجرایی نیست و وظیفه ندارد صرفاً عملکرد مدیر را منتشر کند.
به گفته وی، خبرنگار باید واقعیت را ببیند، آن را دقیق و منصفانه روایت کند و صدای جامعه باشد.
نقدی که میتواند قبل از بحران به مدیر هشدار بدهد
همین نگاه در سخنان شهردار پاوه نیز دیده شد؛ جایی که «سالم مرادی» خبرنگاران را حلقه واسط میان مردم و مسئولان دانست و گفت: همانگونه که انعکاس فعالیت مدیران موجب دلگرمی است، انتقادها و ایرادهایی که خبرنگاران مطرح میکنند نیز میتواند مدیران را هوشیارتر کند تا نقاط ضعف خود را بهتر ببینند.
این سخن را میتوان یکی از مهمترین گزارههای نشست دانست؛ چرا که کارکرد نقد رسانهای، الزاماً تخریب مدیریت نیست، بلکه میتواند نوعی هشدار زودهنگام باشد.
مدیری که مسالهای را از زبان خبرنگار میشنود، پیش از آنکه یک مشکل کوچک به بحران اجتماعی تبدیل شود، فرصت دارد آن را ببیند و اصلاح کند.
مرادی حتی پیشنهاد کرد خبرنگاران و مدیران شهری از فضای جلسه و نشست فاصله گرفته و در سطح شهر به شکل میدانی نقاط قوت، ضعف، ایرادها و فعالیتهای انجامشده را بررسی کنند.
پیشنهاد ساده بود اما معنای مهمی داشت: رسانه و مدیریت اگر قرار است درباره مسائل شهر حرف بزنند، بهتر است از پشت میزها فاصله بگیرند و خود مساله را ببینند.
او گفت پس از این بازدید میتوان گزارشی از مسائل تهیه کرد و در نشستی مشترک، درباره موارد مطرحشده گفتوگو و پاسخگویی کرد.
خبرنگاری در پاوه؛ شغل یا تعهد؟
پشت این مطالبهها اما واقعیتی قرار دارد که کمتر در مناسبتهای رسانهای دیده میشود؛ دشواری کار خبرنگاران در شهرستانهای کوچک.
فخری گفت خبرنگاری در پاوه صرفاً یک شغل نیست، بلکه عشق و تعهد است؛ چرا که درآمد خبرنگاری در این شهرستان به تنهایی نمیتواند کفاف زندگی یک خانواده را بدهد، اما خبرنگاران با وجود اشتغال در حوزههای دیگر همچنان به فعالیت رسانهای خود ادامه میدهند.
این بخش از سخنان او، تصویری متفاوت از خبرنگاری در شهرستان ارائه کرد؛ خبرنگاری که گاهی نه از پشتوانه اقتصادی یک رسانه بزرگ برخوردار است، نه دسترسی او به منابع خبری مانند خبرنگاران مراکز استانهاست و نه بازار رسانهای گستردهای برای فعالیت دارد.
با این حال، همچنان باید خبر تولید کند، مطالبه مردم را دنبال کند، پاسخ مدیران را بگیرد و گاهی برای انتشار یک گزارش چندین بار مسیرهای اداری را طی کند.
بخشدار باینگان تأکید کرد جامعه رسانهای پاوه به حمایت بیشتری نیاز دارد؛ از تقویت زیرساختهای رسانهای و دسترسی به اطلاعات گرفته تا تعامل مستمر با مدیران و ایجاد امنیت حرفهای و استقلال بیشتر برای خبرنگاران.
وقتی شهرهای کوچک میگویند «ما را هم ببینید»
شاید یکی از ملموسترین مطالبات مطرحشده در این نشست از سوی سرپرست شهرداری نودشه بیان شد؛ مطالبهای که نگاه رسانهای را از مرکز شهرستان به شهرها و مناطق کوچکتر کشاند.
«سوسن ناصری» گفت آنچه در رسانههای شهرستان دنبال میکند، بیشتر اخبار و رویدادهای مرکز پاوه است و فعالیتها، اقدامات و مسائل شهرهای کوچک و تابعه کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
این سخن در ظاهر یک درخواست رسانهای است، اما در لایه عمیقتر، مسئلهای درباره عدالت در دیدهشدن است.
پاوه فقط مرکز شهرستان نیست
شهرهایی مانند نودشه و باینگان، روستاها و مناطق پیرامونی نیز بخشی از واقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهرستان هستند و مسائل آنها نیز باید در رسانه دیده شود.
ناصری از خبرنگاران خواست در کنار پوشش اخبار مرکز شهرستان، به شهرهای کوچک نیز سر بزنند و با حضور میدانی، عملکرد شهرداریها و سایر دستگاهها را بررسی کنند.
او تأکید کرد خبرنگاران میتوانند هم نقاط قوت و خدمات انجامشده را به مردم معرفی کنند و هم مشکلات و نقاط ضعف را به مسئولان منتقل و مطالبهگری کنند.
در واقع، رسانهای که فقط مرکز را ببیند، بخش مهمی از جغرافیای واقعی شهرستان را از دست داده است.
پاوه فقط خبر ندارد؛ روایت دارد
در بخش دیگری از نشست، صحبتها از خبرهای روزمره فراتر رفت و به تصویری رسید که پاوه میتواند از خودش به کشور ارائه کند.
بخشدار باینگان گفت خبرنگاران فقط اخبار پاوه را منتشر نمیکنند، بلکه تصویری از این شهرستان را به خارج از منطقه ارائه میدهند؛ تصویری که میتواند گردشگری، فرهنگ، ورزش، اقتصاد محلی، تولیدات روستایی و ظرفیتهای منطقه را شامل شود و در کنار آنها، مشکلات و مطالبات مردم نیز روایت شود.
پاوه شهرستانی مرزی با ظرفیتهای متنوع است؛ اما ظرفیت تا زمانی که روایت نشود، لزوماً دیده نمیشود.
یک روستای گردشگری، یک محصول محلی، یک ورزشکار، یک کارآفرین، یک هنرمند یا حتی یک مسئله اجتماعی، زمانی میتواند در سطح استان و کشور به موضوع تبدیل شود که رسانهای آن را درست پیدا، بررسی و روایت کند.
از این منظر، خبرنگار فقط گزارشگر رویداد نیست؛ راوی یک جغرافیا و سازنده تصویری است که دیگران از آن منطقه خواهند داشت.
از مراسم مناسبتی تا رابطه حرفهای
در پایان نشست، یک مطالبه مشترک میان مدیران و خبرنگاران شکل گرفت؛ اینکه ارتباط رسانه و مدیریت نباید به روز خبرنگار، نشستهای خبری و ارسال چند خبر روابط عمومی محدود شود.
فخری بر شکلگیری رابطهای مبتنی بر اعتماد، شفافیت، مسئولیتپذیری و نقشپذیری تأکید کرد و خواستار تبدیل ارتباط مناسبتی مدیریت و رسانه به تعاملی مستمر و حرفهای شد.
اما رابطه حرفهای زمانی شکل میگیرد که خبرنگار حق پرسیدن داشته باشد، مدیر ظرفیت شنیدن نقد را داشته باشد و هر دو طرف بدانند که هدف نهایی، نه پیروزی یکی بر دیگری، بلکه حل مسئله مردم است.
در چنین رابطهای، خبرنگار قرار نیست بلندگوی مدیر باشد و مدیر نیز قرار نیست از هر نقدی احساس تهدید کند.
خبرنگار باید بتواند سؤال سخت بپرسد؛ مدیر هم باید بتواند پاسخ روشن بدهد.
پایان یک مراسم، آغاز یک مطالبه
نشست تجلیل از خبرنگاران پاوه شاید در تقویم، یک مراسم مناسبتی برای گرامیداشت روز خبرنگار بود، اما محتوای آن میتواند فراتر از یک مراسم باقی بماند.
اگر پیشنهاد حضور میدانی خبرنگاران و مدیران در سطح شهر عملی شود، اگر شهرهای کوچک سهم بیشتری از پوشش رسانهای پیدا کنند، اگر نقد رسانهای به عنوان بخشی از فرآیند تصمیمسازی پذیرفته شود و اگر ارتباط مدیران و خبرنگاران از رابطه مناسبتی به تعامل حرفهای تبدیل شود، آن وقت رسانه میتواند نقشی فراتر از انتشار خبر ایفا کند.
رسانه میتواند قبل از آنکه یک مشکل بزرگ شود، آن را نشان دهد؛ قبل از آنکه یک تصمیم اشتباه هزینه سنگینی ایجاد کند، درباره آن سؤال بپرسد؛ و پیش از آنکه یک ظرفیت محلی فراموش شود، آن را به چشم مردم و مسئولان بیاورد.
شاید مهمترین پیام این نشست همین باشد:
مدیری که فقط تعریف میشنود، بخشی از واقعیت را از دست میدهد و خبرنگاری که فقط خبر منتشر میکند، بخشی از رسالت خود را.
در پاوه، حالا مدیران میگویند به چشمهای خبرنگاران، نقد آنها و روایتشان از جامعه نیاز دارند؛ مطالبهای که اگر از یک نشست مناسبتی به یک رویه دائمی تبدیل شود، میتواند رسانه را از یک حلقه صرفاً اطلاعرسان به یکی از ابزارهای واقعی حل مسائل، افزایش اعتماد عمومی و توسعه شهرستان تبدیل کند.
فرماندار پاوه نیز با تبریک روز خبرنگار و تجلیل از نقش خبرنگاران و اصحاب رسانه در آگاهیبخشی و مطالبهگری اجتماعی گفت: خبرنگاری دیگر یک شغل با ساعت کاری مشخص نیست، بلکه مسئولیتی اجتماعی است که شب و روز، تعطیل و غیرتعطیل نمیشناسد و خبرنگاران در کنار انعکاس مطالبات مردم، باید پل ارتباطی میان جامعه و مسئولان باشند.
«فرزاد الماسی» با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، بهویژه شهدای شهرستان پاوه، اظهار کرد: امروز کوچکترین اتفاق در هر نقطهای از جهان ظرف چند ثانیه بازتاب پیدا میکند و همین مسئله، فعالیت در عرصه رسانه را هم مهمتر و هم پیچیدهتر کرده است.
وی افزود: ظهور رسانههای نوین و هوش مصنوعی در کنار فرصتهایی که ایجاد کرده، حساسیت و پیچیدگی کار رسانه را نیز افزایش داده و ضرورت برخورداری خبرنگاران از دانش و آگاهی روز و توانایی راستیآزمایی اخبار را دوچندان کرده است.
الماسی ادامه داد: خبرنگاران از یک سو با مطالبات بهحق مردم و از سوی دیگر با مسئولان، سیاستها و برنامههایی مواجه هستند که گاهی خود مدیران را نیز در تنگنا قرار میدهد؛ بنابراین رسانه باید در کنار مطالبهگری، نقش یک پل ارتباطی و در مواردی نقش بالانسکننده میان مردم و مسئولان را ایفا کند.
وی تأکید کرد: نباید اجازه داد از یک سو دولت و مجموعه مدیریتی تخریب شود و از سوی دیگر حقوق مردم و مطالبات بهحق آنان نادیده گرفته شود؛رسانه باید مطالبهگر باشد، اما مطالبه گری منصفانه و مبتنی بر واقعیت.
فرماندار پاوه با اشاره به فلسفه برگزاری آیین تجلیل از خبرنگاران گفت: به اعتقاد من باید نام این مراسم را تجلیل از علم، دانش، آگاهی و مطالبهگری گذاشت؛ چرا که بخش مهمی از فعالیت خبرنگاران، افزایش آگاهی عمومی و حرکت دادن جامعه به سمت مطالبهگری صحیح است.
وی افزود: وقتی رسانه یک مساله را مطرح و مطالبهای را پیگیری میکند، از یک سو از مسئول پاسخ میخواهد و از سوی دیگر مردم را نسبت به حقوق و مطالبات خود آگاه میکند و همین روند میتواند جامعه را به سمت مطالبهگری منطقی و قانونی سوق دهد.
الماسی در پایان پیشنهاد کرد: خبرنگاران و اصحاب رسانه شهرستان سه نفر را بهعنوان نماینده انتخاب کنند تا مسائل و مشکلات حوزه رسانه را جمعبندی کرده و این نمایندگان در جلسات شورای اداری، مطالبات و دغدغههای اصحاب رسانه را مطرح کنند.
فرماندار پاوه در پایان ضمن تبریک مجدد روز خبرنگار، از تلاش خبرنگاران و اصحاب رسانه شهرستان در انعکاس مسائل، مشکلات، ظرفیتها و رویدادهای پاوه قدردانی کرد و گفت: رسانه باید هم مطالبهگر مردم باشد و هم با روایت دقیق، منصفانه و مسئولانه، واقعیتهای جامعه را برای افکار عمومی بازگو کند.
شهرستان مرزی پاوه با بیش از ۶۷ هزار نفر جمعیت در ۱۲۵ کیلومتری شمال غربی کرمانشاه واقع شده است.