در این ایام، حال و هوای جادههای منتهی به مشهد تغییر میکند و هر خودرو یا کاروانی که وارد محدوده شهر میشود، با هدف زیارت در آستان مقدس امام رضا (ع) است. آمارهای جاری نشان میدهد که آمادگی برای میزبانی از این زائران از روزها پیش آغاز شده است؛ بهگونهای که تنها در استان خراسان رضوی و به ویژه در محورهای اصلی منتهی به مشهد، بیش از ۳۰۰۰ موکب خدمترسانی برپا شده است تا نیازهای رفاهی و تغذیهای زائران را تأمین کنند.
یکی از ویژگیهای برجسته این آئین، تنوع جغرافیایی زائران است. در کنار ساکنان شهرهای دور و نزدیک ایران، زائران بسیاری از شهرهای مرزی و کشورهای همسایه، به ویژه افغانستان، با کولهباری از ارادت به سمت مشهد مقدس روانه شدهاند. این حضور گسترده، نشان دهنده جایگاه بینالمللی حرم امام رضا (ع) و پیوند عمیق زائران مختلف ملیتها با این مکان مقدس است.
در این مسیر، تابلوی زائران پیاده، ترکیبی از تمام اقشار جامعه است؛ از پیران سالخورده و جوانان گرفته تا زنان و مردانی که با وجود خستگی مسیر، با اشتیاق به سوی مقصد گام برمیدارند. حضور این گروههای مختلف در کنار یکدیگر، فضای اجتماعی خاصی را ایجاد کرده است که در آن، همه در مسیر یک هدف مشترک هممسیر شدهاند.
همزمان با این ایام موجی از زائران پیاده از گوشه و کنار خراسان رضوی به سمت حرم مطهر سرازیر میشوند. مسئولان استانی و شهرستانی نیز با بسیج امکانات، تلاش دارند تا با برپایی موکبهای متعدد و ارائه خدمات رفاهی و معنوی، سفری آرام و ایمن را برای این زائران رقم بزنند.
در منطقه غرب استان، شهرستان سبزوار به دلیل قرارگیری در مسیر اصلی تهران-مشهد، نقش مهمی در پذیرایی از زائران ایفا میکند.
حرکت ۳۵۰۰ زائر پیاده از غرب خراسان
معاون استاندار و فرماندار ویژه سبزوار، از حرکت ۳۵۰۰ زائر پیاده از این منطقه خبر داد و توضیح داد: این زائران در قالب ۱۵ کاروان از خود شهر سبزوار و ۱۲ کاروان دیگر از شهرستانهای ششتمد و داورزن عازم مشهد شدهاند.
حامد قربانی، در گفت و گو با ایسنا افزود: این کاروانها مسیر پیادهروی را از روزهای گذشته آغاز کردهاند و تا پیش از سالروز شهادت حضرت رضا (ع) به مقصد خواهند رسید. ما تمام ظرفیتهای شهرستان را برای ارائه خدمات مطلوب به زائران بسیج کردهایم.
قربانی با اشاره به برپایی ۱۷ موکب در مسیرهای ارتباطی سبزوار خاطرنشان کرد: پشتیبانی از موکبها شامل تأمین برنج، آرد و گندم است تا کیفیت خدمات افزایش یابد.
نیشابور؛ میزبانی ۷۰ هزار زائر با تکیهبر ظرفیت مردمی
در شهرستان نیشابور که همواره یکی از مقاصد اصلی زائران پیاده است، فرماندار این شهر از پذیرایی از ۷۰ هزار زائر پیاده امام هشتم (ع) خبر داد.

مهدی دونده در گفت و گو با ایسنا با بیان اینکه این پذیرایی با بهرهگیری از ظرفیت عظیم نیروهای مردمی و هیأتهای مذهبی انجام میشود، اظهار کرد: حدود ۱۵ هزار نفر از مردم مؤمن نیشابور نیز به صورت پیاده راهی مشهد شدهاند.
در مجموع ۱۰۰ ایستگاه پذیرایی در سطح شهرستان فعال است که ۳۵ مورد از این ایستگاهها در محدوده شهر نیشابور قرار دارند. یکی از نقاط مهم خدماترسانی در این شهرستان، بزرگترین ایستگاه و درمانگاه امداد و نجات هلال احمر است که شبانهروزی در ۲۰ کیلومتری جاده قدیم مشهد به نیشابور (محدوده تپه سلام) فعال است و خدمات درمانی و امدادی را به زائران ارائه میدهد.
چناران؛ نظارت میدانی بر کیفیت خدمات در ۱۶ موکب
در شهرستان چناران که بخشی از زائران پیاده از مسیر این منطقه به مشهد میروند، دبیر ستاد ساماندهی خدمات سفر، از برپایی ۱۶ موکب در مسیر تردد زائران خبر داد.
محمد طاهریان مقدم، با اشاره به افزایش حضور زائران در دهه آخر صفر گفت: بخش زیادی از زائران پیاده از مسیر چناران عبور میکنند.
وی افزود: برای میزبانی از این تعداد، تدارکات ویژهای برای پذیرایی و اسکان موقت صورت گرفته است. نظارت دقیق ستاد خدمات سفر چناران نشان از حساسیت مدیریت شهری بر آرامش و رضایت زائران در مسیرهای منتهی به مشهد است.
مسیرهای شمالی مشهد و خیل عظیم زائران
در منطقه شمال مشهد، یک شبکه گسترده از موکبها برای خدمترسانی به زائران راهاندازی شده است. مجموعاً ۱۰۰ موکب بین راهی و برونشهری در مسیر زائران پیاده از شهرهای شمالی شامل گلبهار، چناران، طرقبه شاندیز، قوچان و روستاهای مسیر فعال شدهاند. این موکبها تا پایان ماه صفر در زمینه اسکان و پذیرایی سه وعده غذایی خدمترسانی میکنند.
فرماندار گلبهار، از برپایی ۱۴ موکب در سطح شهرستان خبر داد و گفت: خدمات این موکبها شامل اسکان، پذیرایی صبحانه، ناهار و شام است.
امانالله خدمتگزار، گفت: تأمین روشنایی مسیر در ساعات شب، جلوگیری از قطعی برق حاشیه جادهها، تأمین آب آشامیدنی و جمعآوری پسماند توسط شهرداریها در دستور کار است. همچنین تأمین آرد برای پخت نان نیز انجام میشود.
خدمتگزار هشدار داد: زائران محترم لطفاً نکات ایمنی را رعایت کنند و از پذیرش نذورات یا مواد غذایی از افراد ناشناس خودداری کنند تا سلامت زائران در خطر قرار نگیرد.

فرماندار چناران هم از فعالیت ۱۸ موکب در ورودی شهرستان خبر داد و توضیح داد: این موکبها با مشارکت خیرین و نهادهای عمومی راهاندازی شده و خدمات اسکان و پذیرایی سه وعده را ارائه میدهند.
حسین غریب، افزود: موکبها به گونهای جانمایی شدهاند که در دسترسترین مکان برای زائران باشند تا خستگی مسیر کاهش یابد.
قوچان و میزبانی از بیش از ۲۰ هزار زائر پیاده رضوی
شهرستان قوچان، به عنوان یکی از مسیرهای مهم تردد زائران پیاده، میزبان بیش از ۲۰ هزار زائر است که مسیر مواصلاتی این شهرستان را به سوی مشهد طی میکنند. در راستای خدمترسانی به این کاروانهای عظیم، ۳۹ موکب مردمی در قوچان برپا شده و به زائران خدمات ارائه میدهند. این موکبها در ایام پایانی ماه صفر، نقشی مهمی در تأمین نیازهای زائران دارند.
فرماندار شهرستان قوچان، نیز از برپایی ۳۹ موکب برای ارائه خدمات رفاهی، پذیرایی و اسکان خبر داد و گفت: مردم این شهرستان با تکیهبر فرهنگ غنی میزبانی و با همراهی هیأتهای مذهبی و بسیج، بخشی از نیازهای زائران را تأمین میکنند.
رسول فرزادفر، بیان کرد: خدماتی مانند توزیع غذای گرم، میان وعده، نوشیدنی، شربت، صبحانه و شام در این موکبها به زائران داده میشود.
۲۰ موکب طرقبه شاندیز در مسیر زائران
فرماندار طرقبه شاندیز، نیز از پذیرایی و اسکان کاروانهای پیادهای که از شهرهای نیشابور، قدمگاه، زشک و دهبار وارد مسیر طرقبه میشوند، در ۲۰ موکب خبر داد و افزود: در برپایی این موکبها، شهرداریها، بخشداریها، دهیاریها، شوراهای اسلامی و خیرین نیکوکار مشارکت فعال دارند. تمرکز در این منطقه بر اسکان مناسب زائران پس از طی مسافتهای طولانی از شرق و مرکز استان است.
همدلی شیعه و سنی در مسیر عشق حسینی
در ایام پایانی ماه صفر، عشق به ثامنالحجج (ع) شیعیان و اهل سنت را در قالب کاروانهای پیاده به سوی حرم رضوی رهنمون میسازد. این حرکت عظیم مردمی، جلوهای از وحدت و همبستگی در ایران اسلامی است که در مسیر خود، شاهد برپایی موکبهای خدمترسانی و تلاش بیوقفه خادمان زائران است.
فرماندار سرخس در گفت و گو با ایسنا خاطرنشان کرد: همزمان با آغاز حرکت کاروانهای پیاده به سمت حرم مطهر رضوی، شهرستان سرخس نیز شاهد اعزام ۶۳۰۰ زائر بود.

مجید بیکی بیان کرد: این زائران در قالب ۴۰ کاروان، شامل یک کاروان اهل سنت و ۳۹ کاروان اهل تشیع، با بدرقه مسئولان محلی راهی مشهد مقدس شدند.
فرماندار سرخس از بدرقه کاروان اهل سنت روستای چالهزرد خبر داد و بر اهمیت وحدت و همدلی میان پیروان مذاهب اسلامی تأکید کرد.
وی یادآور شد: علاوه بر این، ۱۱ موکب از شهرستان سرخس در مسیر حرکت زائران مستقر شده و خدمات رفاهی و پذیرایی را به کاروانهای پیاده ارائه میدهند.
فریمان: پیشبینی عبور ۳۵ هزار زائر پیاده رضوی
شهرستان فریمان در شرق خراسان رضوی، شاهد آمادگی ۴۰ موکب مردمی برای استقبال از زائران پیاده حضرت رضا (ع) است.
این موکبها که در مسیر این شهرستان برپا شدهاند، آماده ارائه خدمات متنوعی از جمله پذیرایی، خدمات درمانی، اسکان، مشاوره و آموزشی به زائران هستند. پیشبینی میشود بیش از ۳۵ هزار زائر پیاده در مسیر فریمان به سمت مشهد مقدس عبور کنند و روزانه حدود ۳۰۰۰ زائر از خدمات این مواکب بهرهمند خواهند شد. این اقدامات با همت گروههای مردمی و با هدف خدمترسانی به زائران دهه پایانی ماه صفر صورت میگیرد.
اعزام بیش از ۲۰۰۰ زائر پیاده از کاشمر به مشهد
در شهرستان کاشمر نیز موج سفر معنوی زائران به حرم رضوی مشهود است. فرماندار این شهرستان از اعزام بیش از ۲۰۰۰ زائر در قالب ۱۱ کاروان پیاده به مشهد مقدس در دهه پایانی ماه صفر خبر داد.
محمد قربانی در گفت و گو با ایسنا گفت: با توجه به ماهیت مسیر کاشمر-مشهد که بخشی از آن شامل جادههای کوهستانی و سختگذر مانند کوهسرخ میشود، دغدغه اصلی مسئولان کاشمر، امنیت جانی زائران در کنار خدمات معنوی است.
وی بر ضرورت برنامهریزی و اتخاذ تمهیدات لازم برای برگزاری شایسته مراسم این ایام و خدمترسانی مطلوب به زائران تأکید کرد و از دستگاههای عضو ستاد خواست تا تمامی پیشبینیهای لازم را برای ارائه خدمات مناسب انجام دهند. همچنین، حضور رابطان بهداشت در کاروانها برای تأمین سلامت و رفاه زائران را ضروری دانست.
قربانی بیان کرد: با توجه به عبور زائران پیاده از مسیر کوهسرخ به کاشمر و از سویی شرایط جادهای، خواستار تدابیر لازم توسط پلیس راهور و نیروی انتظامی شد. مسئولان موکبها و هیئت مذهبی نیز مکلف شدند تا نسبت به دریافت مجوزهای لازم برای برپایی موکبها اقدام کنند.
گسترش حرکت زائران پیاده به مشهد مقدس؛ از جلگه رخ تا مرزهای تایباد
جلگه رخ، منطقهای با بافت روستایی و عشایری و مردمی ولایتمدار، همواره یکی از پایگاههای فعال در امور مذهبی استان بوده است. مردم این بخش با پای پیاده و با ارادهای فولادین، سالهاست که در مراسم اربعین حسینی و اکنون در ایام سوگواری رحلت پیامبر اکرم (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع) و سالروز شهادت امام رضا(ع)، مسیر طولانی تا مشهد را طی میکنند.
بخشدار بخش رخ، از اعزام بیش از ۳۲۴۰ نفر به صورت پیاده به مشهد مقدس خبر داد و گفت: این تعداد زائر در قالب ۲۴ کاروان مشخص، به سمت مشهد مقدس حرکت کردهاند.
محمد ابراهیم شیبانی، تأکید کرد: این زائران طیف وسیعی از جامعه را شامل میشوند؛ از مردان و زنان گرفته تا نوجوانان و جوانانی که نشان دهنده انتقال نسلی فرهنگ زیارت در این منطقه است.
وی اظهار کرد: دستگاههای اجرایی و نهادهای مربوطه با هماهنگیهای انجام شده، تمهیدات لازم را برای تسهیل تردد و ایجاد امنیت جانی برای زائران پیشبینی کردهاند.
علاوه بر اعزام زائران، میزبانی و خدمترسانی به سایر زائرانی که از مسیرهای دیگر به این منطقه میآیند، در اولویت کارگزاران بخش رخ قرار دارد. چهار موکب فعال در شهر رباط سنگ و روستاهای سرهنگ، حشمتآباد و اسدآباد از قبل آغاز به کار کردهاند. این موکبها با ارائه خدمات رفاهی و پذیرایی، تلاش دارند تا چهرهای گرم و مهماننواز از مردم جلگه رخ به نمایش بگذارند.
تایباد، دیپلماسی زیارت و وحدت در مرزهای شرقی
در شرق استان خراسان رضوی و در نزدیکی مرزهای افغانستان، شهرستان تایباد قرار دارد که نقش استراتژیک و منحصر به فردی در زنجیره زیارتی کشور ایفا میکند. تایباد به دلیل موقعیت مرزی و تنوع قومی و مذهبی خود، همواره محل تلاقی فرهنگهای مختلف بوده است. در ایام پایانی صفر، این شهرستان با برپایی ۱۲ کاروان پیاده به مقصد مشهد، تلاش دارد تا پیامهای فرهنگی و اجتماعی عمیقی را به جهان مخابره کند.

رئیس اداره تبلیغات اسلامی تایباد، در تشریح ابعاد این حرکت معنوی، اشاره کرد: اعزام کاروانهای پیاده از تایباد، فراتر از یک برنامه زیارتی صرف، دارای ابعاد فرهنگی و اجتماعی ارزشمندی است.
حجتالاسلام محمد زنگنه، معتقد است: این سفرها میتوانند در تقویت همدلی، انسجام اجتماعی و ترویج فرهنگ دینی نقش آواری کنند.
وی خاطرنشان کرد: تایباد به عنوان یک شهرستان مرزی، با استقبال از زائرانی که از کشور همسایه افغانستان و از طریق مرز رسمی دوغارون وارد ایران میشوند، به نقطهای برای نمایش اسلام رحمانی و فرهنگ کریمانه تبدیل شده است.
یکی از جنبههای قابل توجه در گزارشهای تایباد، حضور مشترک زائران شیعه و اهلسنت در کنار یکدیگر در کاروانهای پیاده است. این همراهی، جلوهای روشن از وحدت اسلامی است و نشان میدهد که اشتراکات دینی و هویت مشترک ایرانی-اسلامی، قدرت بیشتری نسبت به تفاوتهای مذهبی در نزدیکی دلها دارد.
در حالی که تقویم مذهبی کشور وارد ایام دهه پایانی ماه صفر شده است، شور و شوق معنوی زائران اهلبیت(ع) به اوج خود رسیده است. امسال بیش از گذشته جریان پیادهرویهای زیارتی به مقصد حرم مطهر حضرت ثامنالائمه (ع) در مشهد، ابعاد جدیدی از مشارکت مردمی، وحدتسازی و دیپلماسی فرهنگی به خود گرفته است. این حرکت گسترده که از شهرهای مختلف خراسان رضوی آغاز شده، نشان از انسجام عمیق اجتماعی و دینی در منطقه است.

معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار مشهد در گفت وگو با ایسنا، با بیان اینکه تا ظهر امروز ۳ میلیون زائر وارد مشهد مقدس شدهاند، گفت: تمامی تمهیدات لازم برای پذیرایی هر چه بهتر از زائران عزیز اندیشیده شده و تمامی سازمانها، ارگانها و نهادهای مختلف نیز در آمادهباش کامل هستند.
سیدحسن حسینی، در خصوص آخرین اقدامات و تدابیر اندیشیده شده برای زائرانی که در دهه پایانی صفر به مشهد مقدس مشرف میشوند، افزود: مشهد مقدس به لحاظ ویژگی منحصر به فردی که دارد و آن بارگاه منور رضوی است. از قدیمالایام در فراهم کردن امکانات و لوازم زیارت برای زائران تجربیات بسیار ارزشمندی را تمامی ارکان حاکمیتی دارند که آن تجربیات را در مواقعی مانند دهه پایانی صفر باید متجلی کنند و به منصه ظهور بگذارند.
وی اظهار کرد: امسال هم با توجه به اینکه مراسم تشییع رهبر شهید ماه گذشته در مشهد برگزار شد و بلافاصله حضور زائران در دهه آخر صفر را داشتیم در یک هماهنگی بسیار خوبی همه ارکان شهرستان مشهد در کنار یکدیگر فضایی را ایجاد کردند که ضمن مدیریت مناسب فضای تشییع رهبر شهید مراسم دهه پایانی صفر بدون هیچ مشکلی انجام شود.
حسینی خاطرنشان کرد: در دهه آخر صفر مطابق معمول همه ساله در مباحث مختلف امور زیربنایی از جمله موضوعات حمل و نقل جادهها و داخل شهر، اتوبوس به تعداد لازم پیشبینی شده و همچنین چندین رام قطار و پروازهای مختلف نیز پیشبینی و اضافه شده و مسافران به شکل مناسبی به مشهد مقدس هدایت میشوند.
وی بیان کرد: برای بازگشت زائران هم تمهیدات خوبی اندیشیده شده است، به طوری که برای بازگشت مسافران در آخرین روز ماه صفر اتوبوس به تعداد کافی نیز پیشبینی شده تا بتوانیم مدیریت کنیم و زائران با خیال راحت به موطن خود بازگردند.
معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار مشهد در خصوص خدمات رسانی نیروهای هلال احمر و امداد و نجات در محورهای مواصلاتی به مشهد و داخل شهر افزود: هلال احمر مشهد و استان در مسیرهای منتهی به مشهد مستقر شده و اقدامات بسیار خوبی را داشتهاند و بسیار فعال در مسیرها حضور و رسیدگی خوبی به زائران دارند.
حسینی، تصریح کرد: در شهر مشهد در حوزه سلامت، مراکز بهداشت و درمان و همه بیمارستانها در حالت آمادهباش هستند و به تعداد کافی پزشک و پرستار برای خدمات رسانی فعال هستند.
وی با بیان اینکه شهرداری مشهد بخشی عمدهای از بار خدمات رسانی به زائران را بردوش دارد؛ خاطرنشان کرد: شهرداری مشهد هم با حوزه گستردهای که دارد ایستگاه استقبال از زائران در ورودی و راهنمای زائر را در سطح شهر فعال کرده است.
فرماندار مشهد بیان کرد: در زمینه نظافت و رفت و روب شهری هم شهرداری مشهد اقدامات خوبی انجام داده و در زمینه سیمای شهری و منظر بصری متناسب با ایام سوگواری دهه آخر صفر، فضای بسیار مناسبی توسط شهرداری ایجاد شده است. سایر خدمات زیرمجموعه شهرداری توسط نیروهای آتشنشانی و مدیریت پسماند هم به خوبی در حال انجام است.
وی ادامه داد: در راستای تنظیم و کنترل بازار نیز در استای خدمات رسانی به زائران اقدامات خوبی انجام شده به طوری که اقلام اساسی به میزان کافی و به وفور در بازار و واحدهای صنفی وجود دارد و وضعیت ذخیره کالا در انبارها مشکلی ندارند.
حسینی گفت: در زمینه تأمین نان مورد نیاز زائران، به میزان کافی هم آرد تأمین شده و در این زمینه مشکلی نداریم. همچنین تلاش شده تا جای ممکن، نان مورد نیاز زائران به موکبها تخصیص یابد؛ البته آرد هم به ضرورت تأمین میشود علاوه براین نظارت بر بازار به صورت شبانهروزی انجام میشود.
وی از استقرار پنج پایگاه بازرسی در شهر خبر داد و خاطرنشان کرد: در این پنج پایگاه ۵۴۰ نفر بازرس و مأمور به صورت اکیپی در فعال هستند و اگر با موردی از تخلف مواجه شوند در محل امکان پیگیری و برخورد وجود دارد.
معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار مشهد بیان کرد: همچنین امسال برای خدمات رسانی مطلوبتر به زائران، نانوایان یک سامانهای را طراحی کردهاند به نام nazar.ir که اگر کسی از زائران خواست در محل اسکان نزدیکترین نانوایی را پیدا کند میتواند از طریق این سایت بهترین نانوایی را شناسایی و به آن دسترسی پیدا کند.
وی در خصوص وضعیت اسکان زائران اظهار کرد: علاوه براینکه روحانیون مشهد مکانی را در قرارگاههای مختلف اطعام، اسکان و ... مدیریت میکنند برای خدمت به زائران بیش از ۴۰۰ هزار محل اسکان پیشبینی شده است. اگرچه مدیریت اسکان با میراث فرهنگی است ولی همه دستگاهها در این زمینه همکاری دارند.
حسینی ادامه داد: اسکان در مشهد در سه سطح رسمی، موقت و اضطراری پیش بینی شده و تاکنون ۹۰ درصد اقامتگاههای رسمی پر شده و این خود نقطه قوتی برای مشهد هست که بخشی از چرخه اقتصاد این شهر از حضور زائران است.
وی با اشاره به اینکه ظرفیت اسکان مناسب در مشهد همچنان وجود دارد، گفت: در مباحث امنیتی و انتظامی با طرحهای خوبی که داریم رفت و آمدها به خوبی مدیریت میشود و اشراف امنیتی و اطلاعاتی خوبی در سطح شهرستان وجود دارد.
حسینی با اشاره به اینکه در مباحث فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و شورای هماهنگی تبلیغات اقداماتی را در سطح شهر و مواکب دارند؛ بیان کرد: امیدواریم در استقبال و میزبانی و بدرقه زائران اقدامات خوبی ارائه شود.
وی گفت: تا ظهر امروز ۳ میلیون نفرزائر وارد مشهد شدهاند و پیشبینی میشود تا ۷ میلیون نفر وارد مشهد مقدس شوند که پیشبینیهای لازم برای خدمات رسانی به آنان صورت گرفته است.
فرماندار مشهد با بیان اینکه زائران از هشت مسیر وارد مشهد مقدس میشوند، افزود: هرگونه اسکان غیرمجاز بدون هماهنگی با ستاد اسکان پلمب و برخورد قانونی خواهد شد.
وی در پایان از تمامی زائران حضرت رضا(ع) دعوت کرد با توجه به اینکه در مشهد زیرساختهای بسیار خوبی برای میزبانی و اسکان زائران پیشبینی و فراهم شده است، در این ایام به مشهد مقدس مشرف شوند.
انتهای پیام