به گزارش روز یکشنبه ایرنا از مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور، همزمان با فرارسیدن روز خبرنگار، مجموعهای از آموزههای روایی و دیدگاههای امام راحل و رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره جایگاه و مسوولیت خبرنگار و رسانه، با استفاده از قابلیتهای هوش مصنوعی نور در جستوجو، بازیابی و دستهبندی اطلاعات گردآوری و تدوین شدهاست.
در این بررسی، رسانه در نگاه حضرت امام راحل از منظر ماهیت و جهتگیری کلی و نقش آن در تربیت یا انحراف جامعه مورد توجه قرار گرفته و در دیدگاه رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز علاوه بر اصول کلی، بر وظایف عملی و حرفهای رسانه در شرایط جنگ روایتها و جهاد تبیین تاکید شدهاست.
خبرنگار، امین پیام است
بررسی روایتهای بازیابی شده با کمک سامانه گفتوگوی هوشمند با احادیث، مفاهیمی همچون مسوولیت انتقال پیام، امانتداری و صداقت را از اصول مهم خبررسانی معرفی میکند.
بر اساس این آموزهها، خبرنگار پیش از آنکه منتشرکننده خبر باشد، امین پیام است و تغییر، حذف یا تحریف سخن میتواند مخاطب را از حقیقت دور کند.
در این بررسی همچنین بر پرهیز از جعل و نسبت دادن سخنان نادرست به دیگران تاکید شده و با توجه به گسترش سریع اخبار در فضای رسانهای امروز، ضرورت توجه به صحت و دقت خبر مورد توجه قرار گرفتهاست.
صداقت نیز از دیگر محورهای برجسته این بررسی است و بر اساس آن، اعتماد مخاطب به رسانه بدون صداقت پایدار نخواهد بود.
رسانه بر فرهنگ و اخلاق جامعه تاثیر دارد
در بخش مربوط به دیدگاه حضرت امام، رسانه دارای تاثیری عمیق بر فرهنگ و اخلاق جامعه، بهویژه نسل جوان، دانسته شدهاست.
هدایت و تربیت جامعه، ترویج اخلاق، سوق دادن جوانان به سوی علم و ادب، کسب دانش، کار و تولید و ایجاد تاثیر مثبت بر روحیه مخاطب از جمله کارکردهای مورد تاکید رسانه در این دیدگاه عنوان شده است.
در مقابل، تحریف حقایق، ترویج فرهنگ استعماری، مصرفگرایی و تجملگرایی، تحریک شهوتها، ایجاد غفلت، بدبینی و ناامیدی از جمله مواردی است که رسانه باید از آن پرهیز کند.
در بررسی دیدگاههای رهبر معظم انقلاب نیز محورهایی همچون امیدآفرینی، صداقت و شفافیت، نقد و نظارت سازنده، جهاد تبیین، مدیریت افکار عمومی، رعایت زبان فارسی، حمایت از تولید ملی و موثقسازی خبر مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس این بررسی، خبرنگار باید واقعیتها را دقیق، بههنگام و فراگیر به مخاطب منتقل کند و دستآوردها و پیشرفتها را برای مردم تبیین کند تا فضای رسانهای جامعه تحت تاثیر روایتهای نادرست قرار نگیرد.
یاسپراکنی، تفرقهافکنی، تشویش اذهان عمومی، بزرگنمایی مسائل کوچک، تیترهای جنجالی و تحریفکننده واقعیت، القای احساس عقبماندگی و انتشار مطالب بیمحتوا نیز از جمله مواردی عنوان شده که رسانه باید از آنها پرهیز کند.
در جمعبندی این بررسی، صداقت، امیدآفرینی و مسوولیت از مفاهیم مشترک مورد تاکید در دیدگاههای امام(ره) و رهبر معظم انقلاب درباره رسانه معرفی شده است.
جستوجوی مفاهیم و دستهبندی اطلاعات
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور در این بررسی از قابلیتهای هوش مصنوعی نور برای جستوجو، بازیابی و دستهبندی اطلاعات و از منابع روایی و آثار مرتبط با بیانهای امام(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی استفاده کردهاست.
بر اساس این مجموعه، این فنآوری میتواند در جستوجوی مفاهیم، یافتن ارتباط میان منابع، دستهبندی موضوعها، استخراج کلید واژهها و ساماندهی اطلاعات به پژوهشگر و فعال رسانهای کمک کند، اما استفاده از آن نیازمند بررسی منابع، صحتسنجی، تشخیص درست از نادرست و نظارت انسانی بر محتوای تولیدشده است.
در این چارچوب، ابزارهای هوشمند میتوانند سرعت خبرنگار در یافتن و ساماندهی اطلاعات را افزایش دهند، اما امانتداری، صداقت و مسوولیتپذیری همچنان بر عهده خبرنگار است.
۱۷ مرداد سالروز شهادت محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی و مسوول دفتر این خبرگزاری در مزارشریف افغانستان، به عنوان روز خبرنگار نامگذاری شده است.