به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در مشهد، آیت الله احمد مروی در آیین رونمایی از کتاب «گاه گمشدگان» که شنبه در تالار شیخ طبرسی سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی برگزار شد، با اشاره به نقش پررنگ «داستان» در قرآن گفت: فضای حرم مطهر رضوی سرشار از کرامات امام مهربانیها است و برای به ثبت رسیدن و ماندگاری این کرامات نیازمند توجه اهالیقلم و نویسندگان به این کرامات هستیم. اگر با حوصله در قرآن تامل کنیم، در بسیاری از سورههای این کتاب آسمانی غیر از «قصص» و «یوسف»، به الخصوص در سوره حضرت موسی و فرعون با داستان انبیا مواجه هستیم.
وی افزود: قرآن کتاب داستان نیست اما خداوند خودش انسان را خلق کرده و ذائقه بشر را بهتر از هر کسی می شناسد، درک مفاهیم صحیح در قالب داستان اگر صورت بگیرد، بهتر در حافظه میماند.
آیت الله احمد مروی بیان کرد: شعر قابل حفظ شدن است اما متن این ویژگی را ندارد، هرچقدر هم متن فاخر و برجسته باشد باز هم حفظ آن کار مشکلی است و مدام از خاطر میرود، ما متون ادبی بسیار زیبایی داریم اما قابل حفظ شدن نیستند. پرویز خرسند کتابی دارد با نام «برزیگران دشت خون» بسیار زیباست اما نمیتوان آن را حفظ کرد، یا کتابهای محمدرضا حکیمی که بسیار فاخر هستند اما حفظ آن سخت هست، برعکس، حفظ شعر راحت است. لذا اگر مفهومی به زبان شعر گفته شود بسیار اثرگذار خواهد بود.
وی عنوان کرد: ائمه اطهار (ع)به شعرا هدایای بسیاری میدادند، چراکه مفاهیم در قالب شعر ماندگار میشوند و در حافظه باقی میماند، لذا یکی از مسائلی که رهبرشهید در آن اهتمام جدی داشتند، دیدار با شعرا، نویسندگان و اهالی ذوق و هنر بود. برخی گمان میکردند ایشان برای تفنن حالِ خودشان، این جلسات را برگزار میکنند اما اینطور نبود چراکه اگر این گونه بود نهایتا 4 یا 5 دیدار برگزار میکردند، اما دیدارها مستمر بود.
تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه رهبرشهید از ظرفیت شعر و ادبیات شناختی کامل داشتند، گفت: رهبر شهید شعر و ادبیات را بال و پر میدادند و قدرشناس بودند، البته ایشان جهت هم میدادند. تفریظ هایشان در کتابهای خاطرات رزمندگان و شهدا برای این بود که فرهنگ از طریق کتاب و رمان زنده بماند و به نسلهای بعد منتقل شود لذا دیدار با نویسندگان و تفریظ بر کتابها جزو برنامههای ایشان بود.
وی با اشاره به کتاب «گاه گم شدگان» گفت: نویسندگانِ کتاب «گاه گمشدگان» داستانهایی را درباره زائران در این مکان قدسی نوشتهاند و این گوهر را از دل انسان بیرون کشیده و روی کاغذ به زیور طبع آراستهاند، این کار بسیار ارزشمند است. از این کرامات در حرم مطهر بسیار است، در حرم مطهر رضوی کرامات مدام در حالِ بارش است پس باید نویسندگان بیشتری دست به کار شوند و کرامات امام رضا(ع) را نقل کنند.
مروی اظهار کرد: خود کسی که این گوهر را کشف می کند هم باید طلاشناس باشد، اگر خود ما معرفت درستی نسبت به مقام امامت نداشته باشیم مانند یک معدن چی هستیم که میخواهد از زیر خروارها سنگ و خاک، طلا را کشف کند، اگر خودمان طلاشناس نباشیم ممکن است طلایی که جلوی چشممان است را نشناسیم و آن را دور بیندازیم.
تولیت آستان قدس رضوی خطاب به نویسندگان تاکید کرد: در این مسیر باید به گونهای عمل کنید که به مردم آگاهی، معرف و شناخت منتقل کنید و کتابهایتان تنها بیان احساس نباشد، بلکه عمق هم داشته باشد.
وی بیان کرد: رهبر شهید و عظیم الشان توصیه میکردند که سعی کنید در بیان مطالب به نسل جوان، معرفت شان را بالا ببرید و به آنها قدرت تحلیل بدهید، نه اینکه تحلیل را در دهانشان بگذارید تا خودشان بتوانند جهت صحیح را پیدا کنند.
آیت الله احمد مروی بیان کرد: حالا که سیل دلدادگان قائد شهید مستمرا به مشهد مشرف میشوند امیدوارم نویسندگان با زائران رهبر شهید نیز گفتوگو کنند و حالِ این عزیزان را نیز در قالب روایت و کتاب به جامعه منتقل کنند. این مسیر امتداد همین جریان مقدسی است که به واسطه چاپ این کتاب آغاز شده است.
روایت بخشی از تجربه شخصی نویسندگان در این کتاب
مسعود فرزانه مدیرعامل انتشارات به نشر در بخش دیگری از این نشست گفت: «گاهِ گمشدگان» به دبیری و کوشش مهدی قزلی و با مشارکت جمعی از نویسندگان شناختهشده کشور از جمله سیدمهدی شجاعی، داوود امیریان، خسرو باباخانی، مهدی قزلی، مرتضی سرهنگی، علیرضا محمودی ایرانمهر، مجید قیصری، مهدی زارع، نصرالله قادری، فاطمه سلیمانی، جواد قائمی زاده، مهدیه آهویی و منصوره رضایی منتشر شده است که هر یک از نویسندگان با نگاهی متفاوت، بخشی از تجربه شخصی و درونی خود از نسبت با امام رضا (ع) را روایت کردهاند.
وی با اشاره به اینکه اولین روایت از تشییع رهبر شهید به این کتاب رسیده است، گفت: تولید کتابهای مرتبط با روایات امام رضایی و مواجهه با امام رضا(ع) مدیون و مرهونِ اشاره، پشتیبانی و دلگرمی تولیت آستان قدس است. ایشان در چند نشست تخصصی که طی سالهای اخیر با نویسندگان داشتند از آنان خواستند بیان حس و حال زائران را با قلم خود به زیور طبع آراسته کنند.
وی افزود: بر این اساس کتاب «قرار با خورشید» سال گذشته با 21 روایت، سال گذشته به رشته تحریر در آمد، «قرار با خورشید» اولین تجربه ما بود که اثر درخور اعتنایی شد و با استقبال بسیاری هم مواجه شد و اتفاقا عنوان پرفروش ترین کتاب کل انتشارات های آستان قدس رضوی در نمایشگاه کتاب سال گذشته را کسب کرد و در کمترین از یک سال به 20 تجدید چاپ رسید.
کتاب «گاه گمشدگان» شامل 19 روایت از در مواجهه با امام مهربانیها
مسعود فرزانه بیان کرد: پس از آن کتاب «گاه گمشدگان» به کوشش مهدی قزلی به چاپ رسید که شامل 19 روایت از نویسندگان در مواجهه با امام مهربانیهاست.
فرزانه ادامه داد: ما هرسال در دهه کرامت و ایام ولادت امام رضا (ع) شاهد یک نشست با نویسندگان و اهالی قلم هستیم اما امسال نتوانتسیم به دلیل جنگ نتوانتسیم این رویداد را برگزار کنیم. انگار کتاب «گاه گمشدگان» منتظر آیین بزرگ تشییع رهبرشهید انقلاب بود چراکه این اثر شامل یک روایت هم از تشییع رهبر شهید انقلاب است.
مدیرعامل انتشارات به نشر بیان کرد: جریانِ دیدار و گفتگو با نویسندگان و اهالی قلم در سالهای آینده نیز امتداد خواهد داشت زیرا ایران امام رضا(ع) برای اینکه خوب روایت شود نیاز به این چنین روایت هایی دارد و امیدوارم این کتاب که تقدیم امام رئوف شده، مورد قبول ایشان باشد.
معرفی امام رضا (ع) یک جاذبه جهانی است
پس از آن عبدالحمید طالبی، رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با اشاره به فراتر رفتن عشق و ارادت به امام رضا (ع) از مرزهای مذهبی و ملی، این موضوع را یک جاذبه جهانی و انسانی دانست و تاکید کرد که این موج عظیم علاقه، که حتی شامل پیروان ادیان دیگر نیز میشود، باید از سوی نویسندگان و اهالی قلم برای تبیین و هدایت فرهنگی رضوی مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: نویسندگان میتوانند با قلم روان و مطابق با اقتضا امروز و فهم مخاطب، کلام نورانی امام رضا (ع) را به مردم منتقل کنند. رهبر شهید در کنگره پنجم حضرت رضا (ع) بر تنویر، روشنگری روایات، احادیث و چهره تابناک ائمه تاکید کردند و گفتند وظیفه ما معرفی ائمه به دنیا است.
طالبی عنوان کرد: بر اساس تاکید رهبر شهید باید روی بعد معنوی و الهی، بیان کلمات و درس های ائمه در زمینه های مختلف و سیاست و هدفِ بیشتر ائمه کار کنیم.
رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی بیان کرد: این مسائل باید با شیوه درست به دنیا منتقل شود. مجموع روایاتی که از ائمه باقی مانده را باید به شیوه های مختلف نقل کرد، اساتید و اهالی قلم نیز باید از توصیه های رهبرشهید بهره ببرند و روی معرفی آن سه بعد کار کنند.
طالبی افزود: تولیت معزز سال گذشته در دیدار با جمعی از نویسندگان که آثارشان دارای تقریظ رهبر معظم انقلاب است، گفتند: «در کتابهایتان جلوهای از امام رضا (ع) داشته باشید، امروز عشق به امام رضا (ع) مقولهای صرفاً مذهبی نیست، بلکه ملی، بینالمللی و بین ادیانی است و در میان مردم مسلمان و حتی غیرمسلمان موج میزند. از زائران زرتشتی تا مسیحیان که با آن حضرت ارتباط روحی برقرار میکنند. باید از این عشق برای هدایت و تبیین فرهنگ رضوی استفاده کنیم. زیارت امام رضا (ع) از مرز دین فراتر رفته و به جاذبهای انسانی و جهانی تبدیل شده است».
طالبی ادامه داد: باید کرامات حضرت رضا (ع) را در نسخههای خطی پیدا کنیم، خرده روایت های زائران را جمع کنیم، سالانه این شهر 30 میلیون زائر دارد و هر زائری یک روایت دارد. نویسندگان باید این روایات را بنویسند تا کمتر با آسیب اجتماعی مواجه شویم. امیدوارم این قدم خیر که در ایستگاه دوم است به رشد و بالندگی برسد.
روایتهای نگاشته شده در این اثر هرکدام تجربه ایمان هستند
علیرضا محمودی ایرانمهر، نویسنده و منتقد ادبی نیز در این رویداد گفت: اینجا کانون نور است و در این کانون صحبت از نور بی فایده است، نور را باید در تاریکی جست، نیت کاری که در این اثر اتفاق افتاد همین است یافتن جرقههایی از نور در دل تاریکی یا جستجوی ایمان در جهانی تکه تکه شده، پلاسیده و افسرده و آن چه انسان را شجاع می کند، شاید ایمان باشد.
وی افزود: روایتهای نگاشته شده در این اثر هرکدام تجربه ایمان هستند. ایمان در برابر چیزی که موجود است، بیفایده است، ایمان وقتی در برابر چیزی باشد که نمی بینی اما جلوه ای از آن را در خود احساس کنی آن وقت ارزش دیگری دارد.
امام رضا(ع) بخشی از هویت جمعی و ملی ما ایرانیها هستند
مهدی قزلی، نویسنده این کتاب نیز در بخش دیگری از این نشست گفت: نسبت مردم با امام رضا (ع) شخصی است اما انتشار عمومی آن ایرادی ندارد، امام رضا(ع) بخشی از هویت جمعی و ملی ما ایرانیها هستند پس هر گفتوگویی در خصوص ایشان بازنمایی آن هویت جمعی هم هست. گفتن از امام رضا(ع) مشابهتهای ما را بروز میدهد. همیشه برای من در حرم امام رضا (ع) یک چیزی بود که همان چیز باعث شد ذهن من درگیر جمع آوری روایتهای امام رضایی شود و آن چیز، حال خوبی که در حرم به انسان دست می دهد، بود و جالب است که این حال خوب همیشه در این مکان جاری است. یعنی هرکسی قبل و بعد از حضورش در حرم یک شعف غریزی دارد که در کرانه وجود انسان حرکت میکند، مهم هم نیست میزان حضور فرد چقدر و در چه سطح باشد.
وی افزود: کسانی بودند که نسبتِ معرفتی زیادی نداشتهاند اما با حضور در حرم امام رئوف، حال بهتری پیدا کردهاند. از یک جایی به بعد متوجه شدم این حال خوب، مانند اثر انگشت متعلق به هر فرد است و من دوست داشتم وارد این حال و هوای مردم شوم.
این نویسنده گفت: از مردم نمیتوانستم انتظار داشته باشم بتوانند این حس را بیان کنند اما احساس کردم نویسندگان می توانند این حال خوب را بیان کنند و کلمات را برای بیان این حال استخدام کنند.
قزلی عنوان کرد: در جلسهای در تهران که با تولیت معزز داشتیم، همین موضوع محل گفتوگو بود و ایشان با دل و روی باز از این موضوع استقبال کردند و ما را تشویق کردند و در نهایت همین تشویق، به نگارش کتاب «قرار با خورشید» منجر شد. آن موقع میخواستم کتاب دیگری چاپ نشود تا این مسیر شبیه به کاسبی و کسب درآمد نشود. اما بعد از گپوگفتهای متعدد در نهایت به این نتیجه رسیدیم که این مسیر را ادامه دهیم. اگر امام رضا نوکری ما را قبول کند انشالله در ایام ولادت امام رئوف در سال آینده، شماره سوم این اثر نیز چاپ میشود.
مهدی قزلی بیان کرد: روایتهای این اثر اجتماعی هستند. این کتاب یک زیارت نامه دسته جمعی است چراکه هر کس با خوانشِ هر روایت این کتاب میتواند یکبار زیارت کند و در هر روایت یکبار خود را در آن داستان ببیند. ما کلان روایت رضوی نداریم، این کلان روایت با خرده روایت درست می شود و باید به این سمت حرکت کنیم.