گروه سلامت: قطع داروهای کاهش وزن جیالپیــ۱ مانند اوزمپیک، ویگووی یا مونجارو میتواند با بازگشت اشتها و افزایش وزن و همچنین بالا رفتن قند خون، فشارخون و کلسترول همراه باشد، به همین دلیل پزشکان تاکید میکنند که این داروها نباید بدون مشورت با متخصص و برنامهریزی برای اصلاح سبک زندگی کنار گذاشته شوند.
شایعترین دلایلی که افراد مصرف داروهای جیالپیــ۱ را متوقف میکنند، عوارض جانبی رایجی مانند تهوع، اسهال، استفراغ، یبوست و درد شکم است. بهخصوص هنگامی که عوارض دارو از فواید آن پیشی بگیرد و به مشکلات جدیتر مثل التهاب لوزالمعده، کاهش شدید توده عضلانی، کاهش وزن بیشازحد یا سوءتغذیه منجر شود. البته برخی نیز به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه دارو، یا بارداری مصرف آن را قطع میکنند. گروهی هم با موانع بیمهای مواجهاند یا نمیخواهند خود را به مصرف طولانیمدت دارو متعهد کنند.
پس از قطع دارو چه اتفاقی در بدن رخ میدهد؟
تغییرات بهسرعت آغاز میشوند و اندکی پس از قطع داروهای جیالپیــ۱، میل شدید به غذا، گرسنگی و فکر کردن مداوم به غذا دوباره بازمیگردد. دلیلش این است که بدن بهتدریج پیامهای مهارکننده اشتها را از دست میدهد. از طرفی حرکت غذا از معده دیگر کند نمیشود و در نتیجه، احساس سیری دوام نمیآورد. البته تغییرات جسمانی فقط به گرسنگی محدود نمیشوند و دامنه آنها بیش از چیزی است که بیشتر افراد انتظار دارند. آنها اغلب متوجه افزایش قند خونــ در صورت ابتلا به دیابتــ افزایش فشارخون و کلسترول و تشدید میل به غذا و کاهش توانایی احساس سیری پس از خوردن میشوند. مطالعات هم نشان دادهاند ظرف ۱۶ هفته پس از قطع تیرزپاتاید، قند خون افزایش مییابد و دیابت تشدید میشود. آثار مثبت این داروها بر قلب و عروق نیز بهتدریج از بین میرود. از حدود هفته شانزدهم، افزایش فشار خون دوباره آغاز میشود و سایر شاخصهای قلبیمتابولیک نیز ظرف ۱۲ ماه پس از قطع دارو به سطح اولیه بازمیگردند. اگر تغییر اساسی در سبک زندگی داده نشود، احتمال دارد این آثار مثبت تا ۱۸ ماه بعد، کاملا از بین بروند.
قطع ناگهانی یا کاهش تدریجی دوز؟
قطع ناگهانی داروهای جیالپیــ۱ از نظر پزشکی بیخطر است، زیرا این داروها اعتیادآور نیستند. با این حال، پزشکان به دلایل عملی، کاهش تدریجی دوز را ترجیح میدهند تا افراد برای بهینهسازی تغییرات سبک زندگی خود فرصت کافی داشته باشند. این کار به پیشگیری از افزایش سریع وزن، که ممکن است پس از قطع ناگهانی رخ دهد، کمک میکند. مهمترین نکته این است که قطع داروهای جیالپیــ۱ بدون داشتن برنامه، اشتباه است. تا جایی که برخی متخصصان آن را به باز کردن گچ پیش از جوش خوردن استخوان تشبیه میکنند. به همین دلیل اکیدا توصیه میشود که افراد پیش از قطع دارو، رژیم غذایی سرشار از پروتئین و فیبر را در زندگی خود تثبیت کرده باشند، بهطور منظم ورزش کنند و دستکم هفتهای دو جلسه ورزش مقاومتی انجام دهند و همچنان تحت نظر پزشک یا متخصص درمان چاقی باشند. در واقع افراد باید سعی کنند از مدتی که دارو مصرف میکنند، برای شکل دادن به عادتهایی در سبک زندگی که به حفظ وزن سالم کمک میکند، مثل ورزش منظم و مصرف غذاهای سرشار از فیبر و پروتئین و کمتر حاوی کربوهیدراتهای تصفیهشده، بهره ببرند.
بزرگترین اشتباه این است که تصور کنیم وقتی با داروهای جیالپیــ۱ وزن کم کردیم، پس از قطع دارو دیگر امکان بازگشت وزن از دسترفته وجود ندارد. افرادی پس از قطع دارو بهترین نتیجه را میگیرند که از قبل آمادگی زیادی پیدا کردهاند. آنها برای ایجاد عادتهای سالم و متناسب با شرایط خود، که به حفظ وزن سالم کمک میکنند، وقت گذاشتهاند و به دارو تنها به چشم یک ابزار نگاه کردهاند، نه یک ناجی افسانهای. همچنین با کمک گرفتن از متخصصان تغذیه، رواندرمانگر و پزشک، کاهش وزن را نهفقط از بعد جسمانی، بلکه از جنبه ذهنی نیز کنترل کردهاند.
توصیه میشود افراد ظرف چهار تا شش هفته پس از قطع دارو به پزشک خود مراجعه کنند، زیرا تغییرات اشتها از این زمان شروع به آشکار شدن میکنند. قطع یک داروی جیالپیــ۱ لزوما به معنای از بین رفتن تمام دستاوردهایی نیست که برای آنها تلاش کردهاید. تنها کافی است که قطع دارو زیر نظر متخصص انجام گیرد و فرد ناچار نباشد بهتنهایی برای مراحل پس از آن برنامهریزی کند
∎
شایعترین دلایلی که افراد مصرف داروهای جیالپیــ۱ را متوقف میکنند، عوارض جانبی رایجی مانند تهوع، اسهال، استفراغ، یبوست و درد شکم است. بهخصوص هنگامی که عوارض دارو از فواید آن پیشی بگیرد و به مشکلات جدیتر مثل التهاب لوزالمعده، کاهش شدید توده عضلانی، کاهش وزن بیشازحد یا سوءتغذیه منجر شود. البته برخی نیز به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه دارو، یا بارداری مصرف آن را قطع میکنند. گروهی هم با موانع بیمهای مواجهاند یا نمیخواهند خود را به مصرف طولانیمدت دارو متعهد کنند.
پس از قطع دارو چه اتفاقی در بدن رخ میدهد؟
تغییرات بهسرعت آغاز میشوند و اندکی پس از قطع داروهای جیالپیــ۱، میل شدید به غذا، گرسنگی و فکر کردن مداوم به غذا دوباره بازمیگردد. دلیلش این است که بدن بهتدریج پیامهای مهارکننده اشتها را از دست میدهد. از طرفی حرکت غذا از معده دیگر کند نمیشود و در نتیجه، احساس سیری دوام نمیآورد. البته تغییرات جسمانی فقط به گرسنگی محدود نمیشوند و دامنه آنها بیش از چیزی است که بیشتر افراد انتظار دارند. آنها اغلب متوجه افزایش قند خونــ در صورت ابتلا به دیابتــ افزایش فشارخون و کلسترول و تشدید میل به غذا و کاهش توانایی احساس سیری پس از خوردن میشوند. مطالعات هم نشان دادهاند ظرف ۱۶ هفته پس از قطع تیرزپاتاید، قند خون افزایش مییابد و دیابت تشدید میشود. آثار مثبت این داروها بر قلب و عروق نیز بهتدریج از بین میرود. از حدود هفته شانزدهم، افزایش فشار خون دوباره آغاز میشود و سایر شاخصهای قلبیمتابولیک نیز ظرف ۱۲ ماه پس از قطع دارو به سطح اولیه بازمیگردند. اگر تغییر اساسی در سبک زندگی داده نشود، احتمال دارد این آثار مثبت تا ۱۸ ماه بعد، کاملا از بین بروند.
قطع ناگهانی یا کاهش تدریجی دوز؟
قطع ناگهانی داروهای جیالپیــ۱ از نظر پزشکی بیخطر است، زیرا این داروها اعتیادآور نیستند. با این حال، پزشکان به دلایل عملی، کاهش تدریجی دوز را ترجیح میدهند تا افراد برای بهینهسازی تغییرات سبک زندگی خود فرصت کافی داشته باشند. این کار به پیشگیری از افزایش سریع وزن، که ممکن است پس از قطع ناگهانی رخ دهد، کمک میکند. مهمترین نکته این است که قطع داروهای جیالپیــ۱ بدون داشتن برنامه، اشتباه است. تا جایی که برخی متخصصان آن را به باز کردن گچ پیش از جوش خوردن استخوان تشبیه میکنند. به همین دلیل اکیدا توصیه میشود که افراد پیش از قطع دارو، رژیم غذایی سرشار از پروتئین و فیبر را در زندگی خود تثبیت کرده باشند، بهطور منظم ورزش کنند و دستکم هفتهای دو جلسه ورزش مقاومتی انجام دهند و همچنان تحت نظر پزشک یا متخصص درمان چاقی باشند. در واقع افراد باید سعی کنند از مدتی که دارو مصرف میکنند، برای شکل دادن به عادتهایی در سبک زندگی که به حفظ وزن سالم کمک میکند، مثل ورزش منظم و مصرف غذاهای سرشار از فیبر و پروتئین و کمتر حاوی کربوهیدراتهای تصفیهشده، بهره ببرند.
بزرگترین اشتباه این است که تصور کنیم وقتی با داروهای جیالپیــ۱ وزن کم کردیم، پس از قطع دارو دیگر امکان بازگشت وزن از دسترفته وجود ندارد. افرادی پس از قطع دارو بهترین نتیجه را میگیرند که از قبل آمادگی زیادی پیدا کردهاند. آنها برای ایجاد عادتهای سالم و متناسب با شرایط خود، که به حفظ وزن سالم کمک میکنند، وقت گذاشتهاند و به دارو تنها به چشم یک ابزار نگاه کردهاند، نه یک ناجی افسانهای. همچنین با کمک گرفتن از متخصصان تغذیه، رواندرمانگر و پزشک، کاهش وزن را نهفقط از بعد جسمانی، بلکه از جنبه ذهنی نیز کنترل کردهاند.
توصیه میشود افراد ظرف چهار تا شش هفته پس از قطع دارو به پزشک خود مراجعه کنند، زیرا تغییرات اشتها از این زمان شروع به آشکار شدن میکنند. قطع یک داروی جیالپیــ۱ لزوما به معنای از بین رفتن تمام دستاوردهایی نیست که برای آنها تلاش کردهاید. تنها کافی است که قطع دارو زیر نظر متخصص انجام گیرد و فرد ناچار نباشد بهتنهایی برای مراحل پس از آن برنامهریزی کند