محمدرضا نوروزپور
روز خبرنگار امسال در حالي فرا ميرسد كه جامعه رسانهاي ايران، يكي از دشوارترين و در عين حال پرافتخارترين دورههاي فعاليت حرفهاي خود را پشت سر گذاشته است؛ از جنگ دوازده روزه تا جنگ رمضان، از شهادت رهبر معظم انقلاب و جمعي از فرماندهان، دانشمندان، مردم بيگناه و اصحاب رسانه تا ايستادگي كمنظير ملت ايران در برابر تجاوز امريكا و رژيم صهيونيستي.
در اين روزهاي سخت، خبرنگاران، عكاسان، تصويربرداران، دبيران، سردبيران و ديگر فعالان رسانهاي كشور، همپاي مردم در ميدان ماندند. آنان زير آسمان ناامن، در مراكز درماني، ميان آوارها، در كنار خانوادههاي داغدار، در آيينهاي باشكوه وداع و تشييع رهبر انقلاب و ساير شهداي جنگ رمضان و در متن زندگي جاري مردم، مسووليت «روايت ايران» را بر دوش كشيدند؛ واقعيت تجاوز را به تصوير درآوردند، رنج و مظلوميت ملت را بازتاب دادند، شكوه مقاومت ملي را ثبت كردند و اجازه ندادند حقيقت ايران در هياهوي عمليات رواني و روايتهاي تحريف شده دشمن گم شود.
يكي از مهمترين ابزارهاي دشمن در جنگشناختي، «انسانزدايي» و «اهريمنسازي» از ملت ايران بود؛ فرآيندي كه ميكوشد ايرانيان را از هويت، عواطف، زندگي روزمره و شأن انسانيشان تهي كند تا خشونت عليه آنان براي افكار عمومي جهان عادي، قابل قبول يا حتي ضروري جلوه داده شود. در چنين روايتي، انسانها به عدد تبديل ميشوند، كودكان نام و چهره خود را از دست ميدهند، خانوادههاي داغدار از قاب خبر حذف ميشوند و جانباختگان با تعابيري چون «خسارت ناخواسته» يا «تلفات جانبي» از حافظه عمومي كنار گذاشته ميشوند.
خبرنگاران و رسانههاي متعهد ايران در برابر اين سازوكار ايستادند. آنان نگذاشتند قربانيان تجاوز، صرفا در آمارها خلاصه شوند و چهره انساني جنگ از روايتها حذف شود. روايت كودكان شهيد مدرسه ميناب، بازتاب نامها، تصاوير، آرزوهاي ناتمام و اندوه خانوادههاي آنان، اقدامي فراتر از اطلاعرساني روزمره بود؛ تلاشي حرفهاي و اخلاقي براي ناكام گذاشتن عاديسازي جنايت. همين روايتگري مستند، برخي خبرنگاران خارجي را نيز واداشت تا مقامهاي امريكايي، از جمله ترامپ و فرمانده سنتكام را درباره حمله به مدرسه ميناب مورد پرسش و پيگيري قرار دهند.
رسانههاي ايران در اين آزمون بزرگ، با وجود همه محدوديتها و دشواريها، جلوهاي درخشان از مسووليتپذيري حرفهاي و تعهد ملي به نمايش گذاشتند. حفظ آرامش جامعه، مقابله با شايعات و اخبار جعلي، رعايت ملاحظات امنيتي، استمرار اطلاعرساني عمومي، پاسداري از انسجام ملي و نشان دادن تداوم زندگي در روزهاي جنگ، بخشي از اين كارنامه ارزشمند است. جامعه رسانهاي كشور نشان داد كه ميتوان در عين وفاداري به حقيقت و استقلال حرفهاي، مدافع منافع ملي بود؛ نقد كرد، پرسيد و كاستيها را گفت، اما در زمين دشمن بازي نكرد و مرز ميان رقابتهاي داخلي و دفاع از ايران را پاس داشت.
ياد و نام همه شهداي رسانه، بهويژه خبرنگاران و فعالاني را كه در جريان تجاوزهاي اخير هنگام انجام وظيفه به شهادت رسيدند، گرامي ميدارم. آنان جان خود را در راه آگاهيبخشي، ثبت حقيقت و رساندن صداي ملت ايران فدا كردند و نامشان براي هميشه در تاريخ رسانه اين سرزمين ماندگار خواهد بود. در برابر خانوادههاي صبور و پرافتخار آنان نيز سر تعظيم فرود ميآورم.
امروز بايد براي حفظ دستاوردهاي اين دفاع مشروع ملي و پاسداري از وحدت و انسجام داخلي، از ظرفيت رسانه مسوولانه و هوشمندانه بهره گرفت. تحقق اين هدف، بيش از هر زمان ديگري به خبرنگاران و رسانههايي حرفهاي، توانمند، مستقل، مسوول و برخوردار از امنيت شغلي و اقتصادي نياز دارد. پاسداشت خبرنگار در بزرگداشت يك روز خلاصه نميشود؛ بايد در تامين حقوق حرفهاي، دسترسي آزاد و عادلانه به اطلاعات، شنيدن پرسشهاي دشوار، حمايت از نقد منصفانه، تقويت امنيت شغلي و فراهم آوردن امكان فعاليت آزادانه و مسوولانه رسانهها تجلي يابد. رسيدن به اين نقطه، نيازمند نگاهي ملي و راهبردي و همراهي همه نهادهاي مسوول است. اگر ميخواهيم اين رسالت ناتمام رسانهاي به سرمنزل مقصود برسد، بايد مسير حرفهاي و صنفي رسانه را هموار كنيم.
روز خبرنگار را به همه خبرنگاران، روزنامهنگاران، عكاسان، تصويربرداران، مديران و كاركنان رسانههاي كشور، بهويژه فعالاني كه در دشوارترين روزها ميدان را ترك نكردند، صميمانه تبريك ميگويم و از مجاهدت، ايثار و تلاشهاي ارزشمند آنان قدرداني ميكنم.
اميدوارم جامعه روزنامهنگاري ايران همچنان با تكيه بر حقيقت، اخلاق حرفهاي، منافع ملي و اعتماد مردم، حافظ چهره انساني ملت ايران، روايتگر استواري اين سرزمين و صداي رساي مردمي باشد كه در برابر تجاوز ايستادند و ايران را سربلند نگاه داشتند.
روز خبرنگار مبارك.