به گزارش روز دوشنبه خبرنگار ایرنا، عفونتهای مرتبط با دستگاه تنفسی در چند سال گذشته و پس از شیوع ویروس کووید-۱۹ و تجربه تلخ جانباختن هزاران نفر از هموطنان، گاه و بیگاه موجب بروز نگرانیهایی در سطح جامعه میشود که از جمله میتوان بیماری سیاه سرفه اشاره کرد.
سیاه سرفه برخلاف سارس، ابولا، کرونا و هانتا ویروس جزو بیماریهای شناخته شده است اما در صورت بیتوجهی به شیوهنامههای بهداشتی هر چند سال یک بار میتواند در سطح جامعه و بهویژه در بین گروههای حساس و در معرض خطر شیوع پیدا کند.
بر همین اساس آشنایی بیشتر با سیاه سرفه و راههای پیشگیری و مقابله با آن در راستای جلوگیری از ابتلای افراد به این بیماری عفونی ضروری است؛ چرا که این بیماری با منشا باکتریایی، در صورت بیتوجهی و سهلانگاری به سرعت میتواند شیوع یابد.
سیاه سرفه که بسیار سرایتپذیر است، به طور معمول دستگاه تنفسی فرد مبتلا را درگیر میکند و از شایعترین علامتهای آن میتوان به سرفههای پشت سر هم اشاره کرد؛ از همین رو سرفههای مداومی که بیش از یک یا ۲ هفته به درازا بکشد، نیازمند بررسی از نظر ابتلا به این بیماری میباشد.
شمار مبتلایان در اردبیل به هفت نفر رسید
معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اردبیل از شناسایی هفت بیمار مبتلای قطعی به «سیاهسرفه» در این استان خبر داد و بر ضرورت رعایت شیوهنامههای بهداشتی در راستای پیشگیری از شیوع هرچه بیشتر این بیماری تاکید کرد.
دکتر سعید صادقیه اهری در این زمینه تشریح کرد: سیاه سرفه نوعی بیماری عفونی و مسری دستگاه تنفسی است که از سوی باکتری «بوردتلا پرتوسیس» ایجاد میشود و اگرچه میتواند افراد را در هر سنی مبتلا کند اما نوزادان و کودکان خردسال به دلیل ضعف سیستم ایمنی، بیشترین از سایر گروهها در معرض خطر ابتلا هستند.
وی افزود: نوزادان زیر ۶ ماه (بهویژه زیر ۲ ماه)، کودکان با واکسیناسیون ناقص یا واکسینه نشده، افراد دارای بیماریهای زمینهای تنفسی و زنان باردار جزو گروههای پرخطر محسوب میشوند و تکمیل واکسیناسیون بر اساس برنامه ملی، نخستین و موثرترین راه پیشگیری از سیاه سرفه است.
معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل تاکید کرد: سیاه سرفه جزو بیماریهای شناخته شده به شمار میرود که برای جلوگیری از شیوع آن واکسیناسیون عمومی در سطح کشور نیز انجام شده اما به مرور زمان یا به علت جهش ژنتیکی ممکن است بیماری دوباره بروز پیدا کند و از همین واکسیناسیون در هر ۱۰ سال یک بار به عنوان دُز یادآور توصیه میگردد.
واکسیناسیون نوزادان
وی اضافه کرد: علایم اولیه سیاه سرفه بیشتر مشابه سرماخوردگی با آبریزش بینی، عطسه، تب و سرفه خفیف آغاز میشود و در ادامه به سرفههای شدید، پیاپی و کوبنده تبدیل میشود و حتی ممکن است به بروز علایمی مانند تهوع یا مشکل تنفسی منجر گردد.
صادقیه اهری دوره سرایت سیاه سرفه را چند روز پیش از آغاز سرفهها تا حدود سه هفته پس از آن برشمرد و گفت: رعایت بهداشت فردی (پوشاندن دهان و بینی هنگام عطسه و سرفه با دستمال کاغذی و شست و شوی مداوم دستها)، حفاظت از نوزادان (خودداری از بوسیدن و تماس نزدیک با نوزادان در صورت وجود علایم تنفسی) و محدودیت تردد (خودداری از حضور در مکانهای شلوغ و تجمعها در صورت بروز علایم مشکوک) توصیه میشود.
وی همچنین تشخیص و درمان زودهنگام با آنتیبیوتیک را کلید مهار این بیماری برشمرد و عنوان کرد: مردم در صورت مشاهده علایم مشکوک به ویژه در بین کودکان و نوزادان باید بدون تاخیر به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه نمایند.
گروههای در معرض خطر بیشتر مراقبت کنند
یک عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل نیز در این زمینه گفت: هرچند بیماریهای مرتبط با دستگاه تنفسی در همه گروههای سنی باید جدی گرفته شوند، اما به گفته متخصصان سیاه سرفه در بین نوزادان و کودکان به مراتب خطرناکتر است و در صورت فقدان استفاده از روشهای درمانی بههنگام میتواند موجب ایست تنفسی یا کبود شدن (سیانوز) گردد.
دکتر رجب دشتی کلانتر افزود: البته این همه ماجرا نیست و بیتوجهی به این بیماری میتواند موجب بروز عفونتهای دیگری در دستگاه تنفسی همچون ذات الریه (پنومونی) شود؛ به طور کلی پزشکان سه مرحله مختلف را برای این بیماری مشخص کردند که در مرحله نخست علایم بیشتر شبیه سرماخوردگی است و با آبریزش بینی و سرفههای خشک بروز پیدا میکند که گاه میتواند با خلط هم همراه شود.
وی بیان کرد: بیمار در این مرحله ممکن است احساس خستگی داشته باشد و تب مختصر در کنار بیحالی و بیاشتهایی نیز احساس کند اما در مرحله دوم بیماری به طور کامل خود را نشان میدهد؛ به طوری که سرفهها ممتد و شدیدتر میگردد و با علایم دیگری مانند تهوع و یا خونریزیهای کنترل شده در ناحیه بینی یا گلو بروز پیدا میکند.
این پزشک اضافه کرد: بیماری در مرحله سوم تحت کنترل درمیآید و به اصطلاح بیمار وارد دوران نقاهت میشود؛ بیماری در افراد مختلف میتواند بازههای زمانی متفاوتی را طی کند و بروز علایم از ۲ هفته تا ۱۲ هفته ممکن است به درازا بکشد که البته هرچه مداخله پزشکی و مناسب صورت بگیرد، این دوره میتواند کوتاهتر شود.
وی عنوان کرد: داروهایی برای درمان این بیماری وجود دارد و برای عموم در دسترس است که البته تجویز آن به طور حتم باید پس از معاینه و با تشخیص پزشک صورت بگیرد، مردم اما بهتر است با توجه به راههای پیشگیری از ابتلا به آن جلوگیری کنند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل تاکید کرد: افراد باید دقت کنند تا با ترشحاتی که از بینی و دهان فرد بیمار بهویژه هنگام عطسه و سرفه خارج میشود، تماس نداشته باشند؛ در این بین گروههای حساس و در معرض خطر مانند نوزادان، کودکان، زنان باردار و افراد مسن یا افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف باید بیشتر مراقبت کنند و کمترین تماس را با افراد مبتلا برقرار نمایند.
وی ادامه داد: پس از آغاز مصرف آنتیبیوتیک از سوی فرد مبتلا، دارو بین پنج تا هفت روز اثر خود را میگذارد و احتمال سرایت بیماری کاهش پیدا میکند؛ سیاه سرفه به طور معمول به صورت سرپایی درمان میشود اما اگر افراد علایم شدیدتری داشته باشند، ممکن است به تشخیص پزشک نیاز به بستری هم وجود داشته باشد.
دشتی کلانتر همچنین گفت: مهمترین راهکار جلوگیری از سرایت سیاه سرفه این است که بیماران هنگام عطسه و سرفه فاصله ایمن را رعایت کنند، با دستمال جلوی بینی و دهان خود را بپوشانند، به طور مداوم دستهای خود را شست و شو و ضدعفونی کنند و البته هنگام حضور در اجتماعات استفاده از ماسک نیز توصیه میشود.
مثل همیشه، پیشگیری بهتر از درمان است؛ در خصوص سیاه سرفه نیز میتوان با رعایت توصیههای بهداشتی نظیر نظافت فردی و محیطی، استفاده از ماسک، اجتناب از نزدیکی به افراد دارای علایم و حفظ فاصله اجتماعی از سرفه های سیاه و خفقان آور رهایی یافت و به روشنایی آرامش و نفس های جانبخش برای دل و جان دست یافت.