در روزهای پایانی ژوئیه ۲۰۲۶، موج بیسابقهای از ورود دهها هزار مهاجر غیرقانونی به دو شهر خودمختار اسپانیا در شمال آفریقا یعنی «سئوتا» و «ملیلیه» رخ داد. تنها در طول ۲۴ ساعت، نزدیک به ۶ هزار نفر وارد سئوتا شدند که جمعیت این شهر را به شدت تحت تأثیر قرار داد. این رویداد را بسیاری از رسانهها یکی از بزرگترین بحرانهای مرزی اروپا در سالهای اخیر خواندهاند.
به گفته مقامات اسپانیایی، علت اصلی این هجوم، شایعهای بود که میان مهاجران در مراکش پیچید مبنی بر اینکه مرزهای اسپانیا باز شده و ورود به خاک اروپا آسان است. این شایعه عمدتاً توسط شبکههای قاچاق انسان و باندهای سازمانیافته تبلیغ شد تا از سرگردانی مهاجران سود ببرند. همچنین یک حکم قضایی در اسپانیا که بازگرداندن مهاجران بازداشت شده در دریا را ممنوع کرده بود، به مهاجران امیدواری بیشتری داد.
بعد از شروع بحران، برخی از تحلیلگران رژیم صهیونیستی را به دست داشتن در این ماجرا متهم کردند، چراکه اسپانیا در ماههای اخیر مواضع نسبتاً انتقادی نسبت به جنایتهای رژیم صهیونیستی در غزه اتخاذ کرده و از حقوق فلسطینیان دفاع کرده است، از این رو تحلیلگران معتقدند که رژیم صهیونیستی به دنبال تضعیف دولت «پدرو سانچز» (نخستوزیر اسپانیا) و تنبیه اسپانیا به خاطر این مواضع است.
تنش دیپلماتیک میان اسرائیل و اسپانیا زمانی اوج گرفت که «دانی دانون»، نماینده رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، در شبکه اجتماعی خود به بحران اخیر اسپانیا واکنش نشان داد و نوشت که این کشور صلاحیت اخلاقآموزی به دیگران را ندارد، چراکه خود در قاره آفریقا دست به شهرکسازی زده است. این اظهارنظر با پاسخ تند «اسکار پوئنته»، وزیر حملونقل اسپانیا، مواجه شد؛ او بهصراحت در واکنش نوشت: «به نظر میرسد همه چیز روشنتر شده است.» این جمله از سوی بسیاری از ناظران، کنایهای آشکار به نقشآفرینی پشتپرده اسرائیل در این ماجرا تفسیر شد.
در همین راستا، «کارولینا آلونسو» کارشناس مسائل سیاسی اسپانیا در گفتوگو با خبرگزاری آناتولی نیز اظهار کرد: اسرائیل که به ارتکاب نسلکشی در غزه متهم است، تلاش میکند با استفاده از بحران سئوتا و ملیلیه، دولت اسپانیا را که مواضع انتقادی نسبت به جنگ غزه دارد، تضعیف کند.
وی همچنین با اشاره به درخواست ایتالیا برای تعلیق شینگن در قبال اسپانیا، گفت: این روند با حمایت اسرائیل و جریانهای راست افراطی در اروپا و اسپانیا دنبال میشود و آمریکا نیز در پی تضعیف دولت مادرید است.
«خوزه ویزنر» روزنامهنگار اسپانیایی نیز با اشاره به اظهارات «یائیر نتانیاهو» پسر نخستوزیر رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۱۹ گفت: «او همان زمان تلویحاً گفته بود اسرائیل از جنبشهای جداییطلب در سئوتا و ملیلیه حمایت میکند. آیا هنوز تردیدی باقی مانده که آنچه امروز رخ میدهد، نوعی انتقام از دولت سانچز است؟»
روزنامه الپائیس نیز این بحران را با سفر اخیر پدرو سانچز به الجزایر و اعلام ازسرگیری روابط عادی مادرید و الجزیره مرتبط دانسته و احتمال داده است که این موضوع؛ بهویژه در سایه رقابتهای منطقهای میان مراکش و الجزایر، باعث نارضایتی رباط (پایتخت مراکش) شده باشد. این روزنامه همچنین به بحران سال ۲۰۲۱ اشاره کرده است؛ زمانی که مقامهای مراکش عملاً اجازه دادند هزاران مهاجر وارد سئوتا شوند؛ اقدامی که در اوج تنش دیپلماتیک با اسپانیا و پس از پذیرش «ابراهیم غالی» رهبر جبهه پولیساریو برای درمان در اسپانیا صورت گرفت.
در مقابل، مقامهای مراکش تاکنون توضیح رسمی درباره دلایل این رخداد ارائه نکردهاند، اما یک مقام رسمی این کشور در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه اعلام کرده است که رباط و مادرید برای تقویت هماهنگی و بازگرداندن سریع مهاجرانی که به صورت غیرقانونی وارد اسپانیا شدهاند، به توافق رسیدهاند.
موضوع سئوتا و ملیلیه ریشه در قرنها تحولات تاریخی، جنگها، استعمار و رقابت قدرتها در غرب دریای مدیترانه دارد. با استقلال مراکش در سال ۱۹۵۶، این دو شهر همچنان تحت حاکمیت اسپانیا باقی ماندند. موقعیت راهبردی آنها در ورودی جنوبی تنگه جبلالطارق، سئوتا و ملیلیه را به نقاطی مهم و مورد رقابت قدرتهای مختلف تبدیل کرده است.
سئوتا در طول تاریخ تحت سلطه تمدنهای مختلف قرار داشت و پس از پیوستن به قلمرو اسلامی، در قرن هشتم میلادی به یکی از مهمترین پایگاههای آغاز فتوحات اندلس تبدیل شد. این شهر در دوران حکومت اسلامی، مرکز مهم علمی و تجاری و حلقه اتصال مراکش و اندلس بود. پرتغال در سال ۱۴۱۵ سئوتا را تصرف کرد و پس از تحولات سیاسی میان پرتغال و اسپانیا، این شهر در نهایت تحت حاکمیت اسپانیا باقی ماند.
پادشاهان مراکش بارها برای بازپسگیری سئوتا تلاش کردند که مشهورترین آنها محاصره ۳۳ ساله این شهر به فرمان سلطان مولای اسماعیل بین سالهای ۱۶۹۴ تا ۱۷۲۷ بود، اما این محاصره به دلیل تداوم پشتیبانی دریایی اسپانیا ناکام ماند. در قرن نوزدهم نیز اسپانیا پس از جنگ «تطوان»، سلطه خود بر سئوتا را بیش از پیش تثبیت کرد.
اسپانیا میزبان یک بحران برنامه ریزی شده است؟
سونامی مهاجران در اسپانیا
صاحبخبر -
∎