به گزارش ایرنا در ماههای اخیر، یکی از دغدغههای اصلی شهروندان و کسبوکارها، افزایش محسوس هزینههای خدمات به ویژه در حوزه تعمیرات کالا است، بسیاری با این سوال روبرو هستند که چرا با وجود ثبات نسبی در برخی حوزهها، هزینههای نیروی کار و ارایه خدمات همچنان روند صعودی دارد؟
در این شرایط سخت اقتصادی که بسیاری از خانواده توان مالی خرید کالای جدید را ندارند دستمزد تعمیرات به حدی افسارگسیخته شده که در مواردی ممکن است فرد خود را از داشتن این کالا محروم کند.
در مورد کالاهایی که استفاده از آنها ضروری است و امکان حذف و یا جایگزینی آن ها در زندگی وجود ندارد با این شرایط سخت دستمزدها مردم به ناچار تحت یک فشار اقتصادی به اجبار باید کالا را تعمیر کنند.
اما برای علت یابی افزایش قیمت خدمات تعمیرکاران به سراغ کارشناسان این حوزه و دست اندرکاران آنها رفتیم و علت این دغدغه را جویا شدیم.
صالح حیدری از فعالان صنف تعمیرکاران کولرو وسایل خنک کننده است، وسایل خنک کننده در خوزستان به ویژه در فصل تابستان با دمای بالای ۵۰ درجه بسیار حیاتی است و سلامت مردم این منطقه به این کالا وابسته است.
قیمت کولر به حدی افزایش یافته که مردم خوزستان توان خرید این کالا در صورت خراب شدن وسایل خنک کننده خود را ندارند و به ناچار باید به سمت تعمیر آن بروند.
حیدری تورم دستمزد و هزینههای معیشتی را اولین و مهمترین عامل، افزایش هزینههای ارایه خدمات عنوان کرد.
وی گفت: با توجه به نرخ تورم عمومی، نیروی کار (چه ماهر و چه غیرماهر) برای حفظ سطح رفاه خود نیازمند دستمزد بالاتری است.
این تعمیرکار صنف وسایل خنک کننده عنوان کرد: وقتی هزینهی مسکن، خوراک و حملونقل افزایش مییابد ارائهدهنده خدمات ناگزیر است قیمت خدمات خود را متناسب با این هزینهها افزایش دهد تا فعالیتش توجیهپذیر باقی بماند.
حیدری افزایش هزینههای مواد اولیه و ابزار کار را از دیگر عوامل تورم در ارایه خدمات تعمیرکالا عنوان کرد و ادامه داد: حتی در خدماتی که به ظاهر کار دست هستند، هزینههای پنهانی وجود دارد، از ابزارآلات مصرفی و قطعات یدکی گرفته تا هزینههای جاری مانند اجارهبهای محل کار، قبوض انرژی و بیمه، همگی تحت تاثیر تورم هستند.
وی تاکید کرد: افزایش قیمت مواد اولیه، مستقیما بر قیمت نهایی خدمات تاثیر میگذارد.
علی رحیمی تعمیرکار صنف وسایل آشپزخانه است و کمبود نیروی کار متخصص و ماهر در بازار را از عوامل ایجاد تورم در ارایه خدمات می داند.
وی مهاجرت نیروی کار متخصص و همچنین تغییر الگوی اشتغال جوانان را باعث ایجاد نوعی کمبود در مشاغل خدماتی و فنی عنوان کرد.
این متخصص حوزه خدمات فنی افزود: طبق قانون عرضه و تقاضا، وقتی تقاضا برای خدمات تخصصی (مانند تعمیرات پیچیده، خدمات تاسیساتی و...) بالاست و تعداد متخصصان ماهر محدود است، قیمت این خدمات بهطور طبیعی جهش پیدا میکند.
وی گفت: هزینههای جانبی و مالیات افزایش نرخ مالیاتها، حق بیمه تامین اجتماعی و هزینههای مربوط به مجوزهای کسبوکار، سربار مالی برای ارائهدهندگان خدمات ایجاد کرده است.
رحیمی ادامه داد: این هزینهها در نهایت به قیمت نهایی که مشتری پرداخت میکند، اضافه میشود.
خدمات تعمیراتی نرخ مصوب ندارد
معاون نظارت و بازرسی اداره کل صنعت، معدن و تجارت خوزستان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: کار تعمیراتی نرخ مصوب ندارد و بر اساس نوع خدماتی که ارایه میشود و آنالیز میزان خدماتی که انجام شده نرخ و دستمزد تعیین می شود.
بر این اساس تورم و گرانی در هر بخشی از زندگی به راحتی بر ارایه خدمات تاثیر مستقیم هزینه ای دارد.
محاسبه تورم آینده بر تعیین نرخ خدمات
انتظارات تورمی فضای روانی جامعه و پیشبینی افزایش هزینهها در ماههای آینده، باعث شده که برخی کسبوکارها قیمتهای خود را پیشدستانه افزایش دهند تا در صورت گران شدن مجدد مواد اولیه، دچار زیان نشوند و این انتظارات تورمی یکی از محرکهای اصلی تداوم گرانی در بخش خدمات است.
بسیاری از مردم برای کاهش هزینهها، قید برخی خدمات را میزنند یا سعی میکنند خودشان آن کار را انجام دهند.
همچنین برخی ارایهدهندگان خدمت برای ثابت نگهداشتن قیمت، مجبور به استفاده از مواد اولیه بیکیفیت یا کاهش زمان صرف شده برای کار میشوند.
افزایش قیمت خدمات، معلول یک چرخه اقتصادی پیچیده است، تا زمانی که تورم در حوزههای کلان مهار نشود، انتظار کاهش هزینهها در بخش خدمات واقعبینانه نیست.
تنها راهکار کوتاهمدت، بهبود بهرهوری در ارایه خدمات و حرکت به سمت کسبوکارهای دیجیتال و مدرن است تا با کاهش هزینههای جانبی، فشار کمتری به مشتری نهایی وارد شود.
جزییات نحوه نرخگذاری خدمات؛ از تاثیر تورم تا برخورد با متخلفان صنفی
دبیر اتاق اصناف مرکز خوزستان با تشریح سازوکار تعیین نرخ خدمات در استان تاکید کرد که فرآیند قیمتگذاری بر اساس شاخصهای دقیق فنی و در چارچوب کمیسیونهای نظارتی انجام میشود.
ابوالقاسم کوره چینی در تشریح دستهبندی خدمات گفت: در بحث نرخگذاری، خدمات به ۲ گروه اصلی تقسیم میشوند، گروه اول شامل ۱۷ رسته مرتبط با مواد غذایی است که به دلیل تاثیر مستقیم بر سفره مردم، دارای حساسیت بالایی بوده و نرخ آنها باید در کمیسیون نظارت با ریاست اداره کل صنعت، معدن و تجارت تعیین شود .
سازوکار نرخگذاری در کمیسیون نظارت
دبیر اتاق اصناف مرکز خوزستان با اشاره به ساختار کمیسیون نرخگذاری افزود: این کمیسیون با ۱۳ عضو شامل نمایندگانی از ادارات مالیات، نیروی انتظامی و سایر دستگاههای مرتبط به ریاست اداره کل صمت تشکیل میشود.
وی ادامه داد: در مورد خدماتی نظیر خشکشویی، تعمیرات و تاسیسات، اتحادیههای مربوطه ابتدا پیشنهاد خود را ارایه میدهند و پس از آنالیز دقیق قیمتگذاری در کمیسیون نظارت نهایی میشود.
کوره چینی توضیح داد: در خدماتی که ماهیت فنی دارند و مواد اولیه در آنها نقش اصلی را ایفا نمیکند نرخگذاری بر اساس شاخصهایی نظیر ساعت کاری، ریسک کار و هزینههای دستمزد تعیین میشود.
دبیر اجرایی اتاق اصناف مرکز خوزستان اظهار کرد: همچنین باید توجه داشت که نرخ سالیانه خدمات تحت تاثیر نرخ تورم عمومی کشور و استان قرار دارد بهطوری که نرخ تورم در خوزستان بهطور میانگین ۱۰ درصد بالاتر از میانگین کشوری است که این موضوع ناگزیر بر هزینه تمامشده خدمات اثر میگذارد.
الزام به رعایت نرخنامه و برخوردهای قانونی
کوره چینی با تاکید بر اینکه نرخهای مصوب برای بازه زمانی یکساله تنظیم میشوند تصریح کرد: پس از تصویب نرخنامه، تمامی واحدهای صنفی ملزم به رعایت آن هستند، بازرسان اداره صمت و اتحادیهها بهطور مستمر بر نصب لیست نرخها و رعایت ارقام مصوب نظارت خواهند کرد.
وی در خصوص ضمانت اجرایی این نرخنامهها هشدار داد: هرگونه عدم درج قیمت، تخلف صنفی محسوب شده و دریافت مبلغی بیش از نرخ مصوب گرانفروشی است.
دبیراجرایی اتاق اصناف مرکز خوزستان تاکید کرد: در صورت مشاهده چنین تخلفاتی پرونده متخلفان جهت رسیدگی قانونی تشکیل خواهد شد و ضروری است قوانین صنفی به گونهای باشد که خاصیت بازدارندگی کافی را داشته باشد تا اصناف از هرگونه تخلف احتمالی که در نهایت به ضرر هموطنان است خودداری کنند.
تورم در مشاغل خدماتی به هزینههای مختلفی بستگی دارد و بر اساس افزایش قیمت ها دستمزد و هزینه کار افزایش مییابد با این وجود آگاهی مردم از نرخهای تعیین شده در این حوزه شغلی از بروز تخلف و یا قیمت های نامتعارف جلوگیری میکند.
در مشاغال خدماتی که فرد بسته به مهارتی که دارد کسب درآمد میکند تعین نرخ دستمزدها از سوی اداره کل صمت تعیین و مشخص می شود و اطلاع رسانی هزینه ها از سوی این دستگاه کمک زیادی به افزایش آگاهی مردم و جلوگیری از تخلف در این صنف خواهد کرد.
صاحب کار و حرفه نیز موظف است هزینه دستمزدها را که سالانه در این بخش تعیین میشود در محل کار خود نصب کند تا فردآگاهانه خدمات دریافت نماید.