در روزگاری که توسعه صنعتی بیش از هر زمان دیگری با دغدغههای زیستمحیطی گره خورده، شرکتهای دانشبنیانی که راهکارهایی برای کاهش آلودگی و حفاظت از منابع طبیعی ارائه میکنند، نقش پررنگتری در اقتصاد و صنعت خراسان رضوی یافتهاند. تولید فناوریهایی که بتواند از گسترش آلودگیهای نفتی جلوگیری کند، علاوه بر حفظ محیطزیست، هزینههای صنایع را نیز کاهش میدهد و وابستگی کشور به محصولات وارداتی را کمتر میکند.در همین راستا، نورالهدی پورعباس، مدیرعامل یک شرکت فناور، با بیش از ۲۰ سال سابقه فعالیت در حوزه مدیریت، توسعه فناوری و محیطزیست، مسیر فعالیت خود را بر پایه حل یکی از مهمترین چالشهای صنایع؛ یعنی مدیریت آلودگیهای نفتی و هیدروکربنی بنا کرده است. او که دارای مدرک کارشناسی پرستاری، کارشناسیارشد تجارت الکترونیک و دکترای مدیریت اجرایی است، حدود ۱۵ سال به عنوان عضو انجمن مدیریت سبز ایران فعالیت داشته و اکنون نیز به همراه همسر و فرزندانش، یک کسبوکار خانوادگی دانشبنیان را اداره میکند؛ مجموعهای که با تولید جاذبهای تخصصی آلودگیهای نفتی، در مسیر حفاظت از محیطزیست، توسعه فناوری و اشتغالآفرینی گام برمیدارد و از معدود شرکتهای فعال در این حوزه در خراسان رضوی به شمار میآید.
کنترل نشت آلودگی نفتی با جاذب تخصصی
پورعباس درباره شکلگیری این مجموعه در گفتوگو با طوس میگوید: ایده تأسیس شرکت از دغدغه حفاظت از محیطزیست و نیاز صنایع کشور به محصولات تخصصی کنترل آلودگی شکل گرفت. هدف ما این بود که به جای وابستگی به واردات، دانش فنی این محصولات را در داخل کشور توسعه دهیم و محصولی رقابتی و باکیفیت تولید کنیم.وی با اشاره به وضعیت اشتغال در این مجموعه بیان میکند: هماکنون بیش از ۲۰ نفر به صورت مستقیم در شرکت مشغول به کار هستند و شماری دیگر نیز در بخشهای زنجیره تأمین، خدمات فنی، حمل و نقل و فروش به صورت غیرمستقیم با شرکت همکاری میکنند.مدیرعامل شرکت فناور با بیان اینکه نشت نفت و فراوردههای هیدروکربنی یکی از مهمترین عوامل آلودگی آب، خاک و محیطهای صنعتی به شمار میرود، تأکید میکند: به همین دلیل شرکت ما با تولید جاذبهای تخصصی، راهکاری برای کنترل سریع این آلودگیها ارائه کرده است.
به گفته وی، این محصولات از گسترش لکههای نفتی جلوگیری میکند، هزینههای پاکسازی را کاهش میدهد و میزان خسارت به محیطزیست را به حداقل میرساند؛ ضمن اینکه صنایع را در رعایت الزامات ایمنی و استانداردهای زیستمحیطی یاری میکند.
این کارآفرین خراسانی با اشاره به ویژگیهای فنی محصولات این شرکت میافزاید: جاذبهای تخصصی نفت، مواد شیمیایی و جاذبهای یونیورسال با تکیه بر دانش فنی داخلی تولید شدهاند و تمرکز شرکت تنها بر تولید محصول نیست؛ بلکه ارتقای کیفیت، افزایش قدرت جذب و بومیسازی فناوریهای روز دنیا متناسب با نیاز صنایع کشور نیز در دستور کار قرار دارد.
پورعباس ادامه میدهد: جاذبهای تولیدی این شرکت در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاهها، نیروگاهها، بنادر، صنایع دریایی، خطوط انتقال نفت، فرودگاهها، کارخانجات صنعتی، مراکز نگهداری ماشینآلات و همچنین تیمهای مدیریت بحران و آتشنشانی مورد استفاده قرار میگیرند.
وی مهمترین ویژگی این محصولات را جذب سریع هیدروکربنها، آبگریزی، وزن کم، سهولت حمل، مقاومت بالا و قابلیت استفاده فوری در شرایط اضطراری دانسته و اظهار میکند: بومهای جاذب از گسترش آلودگی روی سطح آب جلوگیری میکنند و پدها و جورابهای جاذب نیز برای کنترل نشتی تجهیزات و خطوط انتقال بسیار مؤثر هستند. این محصولات تاکنون در صنایع نفت، پتروشیمی و واحدهای صنعتی مختلف برای مدیریت نشت مواد نفتی به کار گرفته شده و نتایج آن نشان داده که زمان پاکسازی، مصرف مواد و هزینههای ناشی از آلودگی به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.
ورود به بازار و تجاریسازی محصولات؛ مهمترین چالش شرکتهای فناور
بانوی کارآفرین درباره توان تولید این شرکت نیز میگوید: ظرفیت اسمی شرکت ۳۰۰ تُن در سال است؛ اما سال گذشته بیش از ۵۰۰ تن محصول تولید شد. این مجموعه اکنون با بهرهگیری از دو کارگاه تولیدی، توان تولید صنعتی دارد و در صورت افزایش تقاضا و اجرای پروژههای بزرگ، امکان توسعه خطوط تولید و افزایش ظرفیت نیز فراهم است.پورعباس با بیان اینکه محصولات این شرکت قابلیت رقابت در بازارهای بینالمللی را دارند، میافزاید: کشورهای منطقه، آسیای میانه، حوزه خلیجفارس و کشورهای همسایه از مهمترین بازارهای هدف صادراتی ما هستند و توسعه صادرات یکی از برنامههای راهبردی شرکت محسوب میشود.وی مهمترین چالش شرکتهای فناور را ورود به بازار و تجاریسازی محصولات دانسته و بیان میکند: تولید فناوری تنها بخشی از مسیر است و دشوارترین مرحله، جلب اعتماد مشتریان بزرگ و حضور در مناقصهها و مزایدههاست. بسیاری از شرکتهای نوآور با وجود تولید محصولات باکیفیت، به دلیل نداشتن سابقه اجرایی یا توان مالی کافی، از رقابت بازمیمانند.
سنگ ضمانتنامههای بانکی برای مناقصهها پیش پای کارآفرینان
مدیرعامل این شرکت فناور با بیان اینکه الزام به ارائه ضمانتنامههای سنگین بانکی برای حضور در مناقصهها، یکی از مهمترین موانع پیش روی شرکتهای دانشبنیان است، ادامه میدهد: گاهی یک شرکت فناور محصولی با کیفیت بهتر و قیمت رقابتیتر ارائه میکند؛ اما به دلیل نداشتن سرمایه در گردش کافی برای تأمین ضمانتنامه یا پیشپرداخت پروژه، از چرخه رقابت حذف میشود؛ در حالی که با ایجاد سازوکارهای حمایتی، این شرکتها میتوانند سهم بیشتری در تأمین نیاز صنایع کشور داشته باشند.
پورعباس استقرار در پارک علم و فناوری را یکی از عوامل مؤثر در رشد این مجموعه عنوان کرده و میافزاید: استفاده از خدمات مشاورهای، شبکه ارتباطی، حمایتهای فناورانه و تعامل با سایر شرکتهای دانشبنیان، روند توسعه محصول و تجاریسازی را برای شرکت تسهیل کرده است.وی در ادامه، مهمترین نیاز شرکتهای فناور را تسهیل دسترسی به سرمایه در گردش، حمایت از حضور شرکتهای دانشبنیان در مناقصهها، خرید محصولات ایرانی توسط صنایع بزرگ، حمایت از صادرات و کاهش بروکراسی اداری میداند و تأکید میکند: در صورت فراهم شدن سرمایهگذاری و حمایتهای لازم، توسعه خطوط تولید، افزایش ظرفیت، تولید نسل جدید جاذبهای تخصصی، گسترش بازارهای صادراتی و ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر برای نیروهای متخصص را در دستور کار قرار میدهیم.بانوی کارآفرین خراسانی با بیان اینکه کارآفرینی مسیر آسانی نیست؛ اما اگر ایدهای بتواند یک مسئله واقعی را حل کند، باید با مطالعه، پشتکار و استفاده از ظرفیتهای علمی و حمایتی آن را دنبال کرد، میگوید: موفقیت یکشبه بدست نمیآید؛ اما استمرار، یادگیری و تلاش میتواند یک ایده کوچک را به کسب و کاری اثرگذار تبدیل کند. هدف ما تبدیل شدن به یکی از برندهای برتر و شرکتهای پیشرو منطقه در تولید محصولات پیشرفته مدیریت آلودگیهای نفتی و زیستمحیطی، توسعه فناوری، افزایش ظرفیت تولید، گسترش صادرات، ایجاد اشتغال پایدار و حضور مؤثر در بازارهای بینالمللی است؛ چراکه باور داریم فناوری ایرانی میتواند همزمان از محیطزیست حفاظت کرده، ارزش اقتصادی ایجاد کند و زمینهساز اشتغال پایدار باشد.