به گزارش گروه ورزشی خبرگزاری دانشجو، هر چهار سال یکبار والیبال آسیا شاهد دو رویداد مهم است که گاهی برای مخاطبان تفاوت میان آنها چندان روشن نیست؛ مسابقات قهرمانی آسیا و بازیهای آسیایی. در نگاه نخست شاید هر دو تورنمنت یک سطح از اهمیت را داشته باشند، زیرا بهترین تیمهای قاره در آن حضور پیدا میکنند، اما واقعیت این است که فلسفه برگزاری، ارزش فنی و تأثیر این دو مسابقه کاملاً با یکدیگر متفاوت است.
مسابقات قهرمانی آسیا یکی از مهمترین رویدادهای رسمی کنفدراسیون والیبال آسیا (AVC) به شمار میرود. این رقابتها مشابه مسابقات قهرمانی اروپا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی برگزار میشود و هر قاره قهرمان خود را در این مسابقات معرفی میکند. مهمترین ویژگی این تورنمنت، تأثیر مستقیم نتایج آن بر رنکینگ جهانی فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) است.
در سالهای اخیر که رنکینگ جهانی نقش تعیینکنندهای در مسیر صعود به مسابقات جهانی، لیگ ملتها و حتی المپیک پیدا کرده است، ارزش مسابقات قهرمانی آسیا بیش از گذشته افزایش یافته است. هر برد یا باخت در این رقابتها امتیاز مشخصی به همراه دارد و میتواند جایگاه تیمها را در جدول جهانی تغییر دهد. به همین دلیل کشورهای مدعی با حساسیت ویژهای وارد این مسابقات میشوند و معمولاً تمام ستارههای خود را در اختیار دارند.
حتی اگر برخی از بازیکنان در آستانه پایان دوران حرفهای خود باشند یا سن بالایی داشته باشند، باز هم برای این مسابقات به تیم ملی دعوت میشوند. دلیل این تصمیم روشن است؛ هیچ کشوری حاضر نیست فرصت کسب امتیاز رنکینگ یا عنوان قهرمانی قاره را به راحتی از دست بدهد. علاوه بر این، قهرمانی آسیا همواره با نوعی رقابت حیثیتی میان قدرتهای سنتی والیبال قاره همراه بوده است. تیمهایی مانند ایران، ژاپن، چین و کره جنوبی سالهاست برای تثبیت برتری خود در آسیا رقابت میکنند و همین موضوع باعث شده سطح کیفی این مسابقات بسیار بالا باشد.
در مقابل، بازیهای آسیایی شرایط متفاوتی دارند. این رقابتها نخستین بار در سال ۱۹۵۱ برگزار شد و برخلاف مسابقات قهرمانی آسیا، تنها به والیبال اختصاص ندارد. بازیهای آسیایی بزرگترین رویداد چندرشتهای قاره محسوب میشود و به دلیل حضور دهها رشته ورزشی، بسیاری از کارشناسان از آن به عنوان «المپیک آسیا» یاد میکنند.
اهمیت بازیهای آسیایی بیشتر به جایگاه تاریخی، اعتبار مدالآوری و رقابت میان کشورهای آسیایی بازمیگردد. مدال طلای این مسابقات برای هر کشوری ارزش بالایی دارد و در کارنامه ورزش قهرمانی آن کشور ثبت میشود، اما در والیبال یک تفاوت اساسی وجود دارد؛ نتایج این مسابقات هیچ تأثیری بر رنکینگ جهانی فدراسیون جهانی والیبال ندارد.
به بیان ساده، قهرمان شدن یا حذف زودهنگام در بازیهای آسیایی جایگاه هیچ تیمی را در جدول ردهبندی جهانی تغییر نمیدهد. این موضوع باعث شده برخی کشورها نگاه متفاوتی به این رقابتها داشته باشند. در سالهایی که برنامه مسابقات فشرده است یا تیمها خود را برای رقابتهای مهمتری مانند قهرمانی جهان یا انتخابی المپیک آماده میکنند، ممکن است از ترکیب جوانتر یا بازیکنان ذخیره استفاده کنند تا فشار کمتری به ستارههای اصلی وارد شود.
البته این موضوع به معنای کماهمیت بودن بازیهای آسیایی نیست. رقابت برای کسب مدال، افتخار ملی و برتری بر رقبای سنتی همچنان انگیزه بزرگی برای تیمها محسوب میشود. بسیاری از کشورها موفقیت در این مسابقات را یک دستاورد بزرگ تلقی میکنند و حتی برای کسب عنوان قهرمانی برنامهریزی ویژهای دارند، اما این اهمیت بیشتر جنبه حیثیتی و تاریخی دارد تا فنی.
از سوی دیگر، بازیهای آسیایی فرصتی مناسب برای ارزیابی نسل جدید بازیکنان نیز به شمار میرود. برخی مربیان از این مسابقات به عنوان سکوی آمادهسازی تیم برای رقابتهای بزرگتر استفاده میکنند و تلاش دارند بازیکنان جوان را در شرایط مسابقات رسمی محک بزنند. به همین دلیل گاهی کیفیت فنی مسابقات والیبال بازیهای آسیایی نسبت به قهرمانی آسیا پایینتر ارزیابی میشود، زیرا همه تیمها با ترکیب اصلی خود وارد میدان نمیشوند.
این تفاوت در اهداف، مهمترین مرز میان دو رویداد است. قهرمانی آسیا تورنمنتی است که مستقیماً آینده فنی تیمها را تحت تأثیر قرار میدهد؛ از رنکینگ جهانی گرفته تا اعتبار قارهای و جایگاه بینالمللی. در مقابل، بازیهای آسیایی بیشتر آوردگاهی برای کسب افتخار ملی، نمایش قدرت ورزش کشورها در مجموعهای از رشتههای مختلف و افزایش اعتبار کاروانهای ورزشی است.
در نهایت میتوان گفت اگر ملاک، ارزش فنی و تأثیر بر آینده والیبال باشد، مسابقات قهرمانی آسیا اهمیت بیشتری دارد. اما اگر افتخار ملی، رقابت میان کشورهای قاره و ارزش تاریخی مدالآوری مدنظر باشد، بازیهای آسیایی همچنان یکی از مهمترین رویدادهای ورزش آسیا محسوب میشود. به همین دلیل نمیتوان یکی را جایگزین دیگری دانست؛ هر کدام مأموریت و جایگاه خاص خود را دارند. یکی برای تعیین قدرت واقعی والیبال آسیا و اثرگذاری بر رنکینگ جهانی برگزار میشود و دیگری نماد بزرگترین جشنواره ورزشی قاره است؛ رویدادی که کسب مدال در آن، حتی بدون تأثیر بر ردهبندی جهانی، همچنان برای ورزشکاران و کشورها افتخاری بزرگ به شمار میرود.
انتهای پیام/