شناسهٔ خبر: 79059116 - سرویس علمی-فناوری
نسخه قابل چاپ منبع: ایسنا | لینک خبر

استارشیپ بامداد فردا به پرواز درمی‌آید

شرکت اسپیس‌ایکس اکنون پس از چند تاخیر، تلاش خواهد کرد تا آزمایش حیاتی پرواز سیزدهم موشک استارشیپ را بامداد فردا به وقت ایران انجام دهد.

صاحب‌خبر -

به گزارش ایسنا، پرواز آزمایشی «استارشیپ ۱۳» برای روز جمعه ۲۴ ژوئیه ساعت ۶:۴۵ بعد از ظهر به وقت شرق آمریکا(بامداد شنبه به وقت ایران) برنامه‌ریزی شده است.

اسپیس‌ایکس به دلیل شرایط آب و هوایی، پرتاب پرواز آزمایشی استارشیپ خود را به امروز موکول کرده است.

بنابراین موشک غول‌پیکر استارشیپ دوباره به آسمان خواهد رفت و می‌توان این پرواز را به صورت زنده تماشا کرد.

استارشیپ، بزرگترین و قدرتمندترین موشکی که تاکنون ساخته شده است، قرار است بامداد فردا طی یک بازه ۹۰ دقیقه‌ای که ساعت ۶:۴۵ بعد از ظهر به وقت شرق آمریکا آغاز می‌شود، از سایت استاربیس(Starbase) در جنوب تگزاس بلند شود.

این سیزدهمین پرواز کلی موشک استارشیپ و دومین ماموریت آن در سال ۲۰۲۶ خواهد بود.

اسپیس‌ایکس در ابتدا سعی داشت این پرواز ۱۳ را در ۱۶ ژوئیه پرتاب کند، اما این تلاش در آخرین ثانیه‌ها به دلیل روشن نشدن چندین موتور لغو شد. سپس پرتاب ۲۳ ژوئیه نیز به دلیل آب و هوای بد ۲۴ ساعت به تعویق افتاد.

یک موشک انقلابی

استارشیپ شامل یک بوستر مرحله اول به نام Super Heavy و یک وسیله نقلیه مرحله بالایی است که به نام استارشیپ یا به طور خلاصه Ship شناخته می‌شود. هر دو عنصر از فولاد ضد زنگ ساخته شده‌اند و به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به طور کامل و سریع قابل استفاده مجدد باشند.

این موشک بیش از ۴۰۰ فوت (۱۲۲ متر) ارتفاع دارد و می‌تواند بیش از ۱۰۰ تن را به مدار زمین حمل کند.

اسپیس‌ایکس معتقد است که ترکیب قدرت و قابلیت استفاده مجدد استارشیپ، پروازهای فضایی را متحول خواهد کرد و به بشریت اجازه می‌دهد تا در ماه و مریخ، در کنار دیگر شاهکارهای اکتشافی جسورانه مستقر شود.

استارشیپ در آوریل ۲۰۲۳ آغاز به کار کرد و از آن زمان تاکنون ۱۱ پرواز زیرمداری انجام داده است که آخرین آن در ۲۲ مه 2026 بود. دوازدهمین آزمایش پروازی آن اولین ماموریت استارشیپ نسخه ۳ (V3) بود که یک نسخه پیشرفته از این ابرموشک است که ماه‌ها در حال ساخت بود. ضمن اینکه یازدهمین پرواز، آخرین پرتاب استارشیپ نسخه 2(V2)، در اکتبر ۲۰۲۵ انجام شد.

استارشیپ V3 اولین نوع عملیاتی این موشک خواهد بود. اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، در سال ۲۰۲۷ در ماموریت «آرتمیس ۳» ناسا به مدار زمین پرواز خواهد کرد و یک سال بعد، فضانوردان ماموریت «آرتمیس ۴» ناسا را روی ماه فرود خواهد آورد.

موشک استارشیپ V3 در طول اولین پرتاب خود در ماه مه عملکرد بسیار خوبی داشت. این موشک در طول پرواز ۱۲، با موفقیت ۲۲ محموله را شامل ۲۰ نسخه ساختگی از ماهواره‌های پهن‌باند استارلینک اسپیس‌ایکس و دو استارلینک واقعی مجهز به حسگرهای تصویربرداری مستقر کرد و به زمین بازگشت و طبق برنامه در سواحل استرالیای غربی به زمین نشست.

با این حال، چند مشکل وجود داشت. به عنوان مثال، در هنگام بازگشت به زمین دچار مشکلات موتور شد و در نهایت به جای فرود کنترل‌شده در خلیج مکزیک، در آنجا سقوط کرد.

برنامه پرواز ۱۳ استارشیپ

در نهایت، اسپیس‌ایکس قصد دارد هم «سوپر هوی» و هم «شیپ» را پس از پرتاب، مستقیماً به سکوی پرتاب بازگرداند و هر کدام را با بازوهای متصل به دو برج پرتاب استاربیس بگیرد.

استارشیپ در سال‌های آینده از فلوریدا و شاید جاهای دیگر نیز پرواز خواهد کرد. این سکوهای پرتاب آینده نیز دارای بازو برای گرفتن استارشیپ خواهند بود. طبق گفته این شرکت، این استراتژی به هر موشکی اجازه می‌دهد تا چندین بار در روز پرواز کند.

اسپیس‌ایکس تا به امروز سه بار «سوپر هوی» را در هنگام فرود گرفته است، اما حالا مدتی از این اتفاق گذشته است. آخرین مورد از این نوع فرود در پرواز هشتم استارشیپ در مارس ۲۰۲۵ رخ داد و این شرکت از آن پس هرگز سعی نکرده است که با بازوهای تعبیه شده در سکوی پرتاب، استارشیپ را به دام بیاندازد.

اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، «سوپر هوی» حدود هفت دقیقه پس از پرتاب، مسیر خود را به سمت یک فرود کنترل‌شده در خلیج مکزیک هدایت خواهد کرد.

اسپیس‌ایکس در شرح ماموریت پرواز ۱۳ نوشت: هدف اصلی آزمایش این بوستر، اجرای یک پرتاب موفقیت‌آمیز، صعود، جداسازی مرحله، احتراق برگشتی و احتراق فرود در یک نقطه فرود فراساحلی در خلیج آمریکا خواهد بود. چندین اصلاح در سخت‌افزار و نرم‌افزار برای رفع مشکلات مشاهده شده در پرواز قبلی انجام شده است.

استارشیپ دوباره یک فرود در اقیانوس هند در سواحل استرالیای غربی را هدف قرار خواهد داد که حدود ۶۵ دقیقه پس از پرتاب رخ خواهد داد. این موشک دوباره برخی از اشیاء را در فضای زیرمداری مستقر خواهد کرد، اما اینجاست که پرواز ۱۳ زمینه جدیدی را ایجاد خواهد کرد.

اسپیس‌ایکس در توضیحات این ماموریت نوشت: این اشیاء، ۲۰ ماهواره «V3 Starlink» خواهند بود که نسخه‌های نسل جدید فضاپیماهای پهن‌باند هستند که ظرفیت شبکه و سرعت کاربران را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهند.

در نهایت، اسپیس‌ایکس می‌خواهد تا ۱۰۰ هزار ماهواره «V3 Starlink» را در مدار پایین زمین مستقر کند؛ طرحی جسورانه با توجه به اینکه ابرصورت فلکی فعلی، بزرگترین شبکه از این نوع است که تاکنون ساخته شده است و شامل حدود ۱۰ هزار و ۸۰۰ ماهواره است.

تکمیل شدن پروژه استارلینک به هزاران پرتاب نیاز دارد، کاری که حتی فراتر از توانایی‌های موشک قدرتمند «فالکون ۹» است که در سال ۲۰۲۵، ۱۶۵ بار پرواز کرد.

آنچه به دشواری ماجرا می‌افزاید، این است که ماهواره‌های «استارلینک V3» به طور قابل توجهی سنگین‌تر از نمونه‌های قبلی خود هستند. ظاهراً هر کدام حدود 2 تن وزن خواهند داشت.

اسپیس‌ایکس در توضیحات پرواز ۱۳ نوشت: ۲۰ ماهواره «استارلینک V3» آرایه‌های خورشیدی و آنتن‌ها را گسترش می‌دهند و سعی می‌کنند از طریق لیزرهای با ظرفیت بالا به صورت فلکی بزرگتر استارلینک متصل شوند. ماهواره‌های استارلینک در همان مسیر زیرمداری استارلینک قرار خواهند گرفت و انتظار می‌رود تقریباً ۲۰ دقیقه پس از استقرار، هنگام ورود مجدد به جو از بین بروند.

6 عدد از این ۲۰ فضاپیما مجهز به دوربین هستند که از آنها برای اسکن و مطالعه کاشی‌های محافظ حرارتی فضاپیما استفاده خواهد شد. اسپیس‌ایکس می‌خواهد قبل از تلاش برای بازگرداندن موشک به سکوی پرتاب برای گرفتن آن در هوا، داده‌های بیشتری در مورد سیستم سپر حرارتی جمع‌آوری کند.

اسپیس‌ایکس در طول این پرواز فقط به صورت غیرفعال سپر حرارتی را مشاهده نخواهد کرد، بلکه آزمایش‌هایی نیز انجام خواهد داد. به عنوان مثال، در شرح ماموریت آمده است که سپر حرارتی دارای کاشی‌های حسگر بار خواهد بود تا اندازه‌گیری‌هایی را انجام دهد، زیرا موشک در هنگام صعود فشار دینامیکی بالاتری نسبت به پروازهای قبلی تجربه می‌کند و در ازای افزایش قابلیت حمل بار به مدار، فشار بیشتری را بر اتصالات کاشی وارد می‌کند.

بنابراین در طول پرواز ۱۳ واقعاً چیزهای جدیدی برای تماشا وجود خواهد داشت و تماشای بلند شدن بزرگترین و قوی‌ترین موشک جهان، صرف نظر از نوع ماموریتی که در حال انجام آن است، لذت‌بخش است.

انتهای پیام