گروه سياسي
در روزهايي كه كشور در معرض تهديدات نظامي بيروني قرار دارد، بحث بر سر تفاوتهاي سليقهاي و سياسي اگرچه در زمان صلح ميتواند به پويايي جامعه كمك كند، يك حاشيه پرهزينه است. وقتي امنيت مرزها و منافع بنيادين ما از سوي قدرتهاي مداخلهگر تهديد ميشود، اولويت نخست، نه پرداختن به اختلافنظرها، بلكه «انسجام ملي» است. برخي طيفهاي سياسي در شرايطي اين روزها به عراقچي، وزير امور خارجه كشورمان به دليل انجام يك مصاحبه ميتازند كه بر اساس اعلام فرماندهان نظامي، رويكرد ديپلماتهاي ايراني همواره در راستاي تامين منافع ملي و تثبيت دستاوردهاي نظامي بوده است. دولت، مذاكرهكنندگان و اركان حاكميت، در اين برهه، نماد ايستادگي در برابر اراده متجاوز هستند. هرگونه شكاف در صفوف داخلي، در عمل دعوتنامهاي براي دشمن است تا فشار خود را تشديد كند. نبايد اجازه داد تفاوت در نگاههاي اقتصادي يا اجتماعي به گسلهاي امنيتي تبديل شود. هوشمندي سياسي حكم ميكند كه در لحظات سرنوشتساز، پشت سر نهادهاي مسوول بايستيم، چراكه تضعيف اين اركان، در نهايت تضعيف امنيتِ تكتك شهروندان را در پي دارد. اتحاد ملي در اين شرايط، به معناي ناديده گرفتن نقدها نيست، بلكه به معناي «اولويتبندي» است. وقتي خانه در معرض تندباد است، ساكنان براي حفظ سقف، همداستان ميشوند، نه براي بحث درباره رنگ ديوارها. منافع ملي، نخ تسبيحي است كه همه ما را به هم پيوند ميدهد. عبور از اين گذرگاهِ حساس، نيازمند يكپارچگي است، چراكه قدرتِ ايران در ميدانهاي ديپلماتيك و نظامي، مستقيما از ميزان اتحاد دروني سرچشمه ميگيرد. به همين بهانه «اعتماد» سراغ جواد امام، سخنگوي جبهه اصلاحات و محمود صادقي، دبيركل انجمن اسلامي مدرسين دانشگاهها رفته تا نوري به ابعاد پنهان ضرورتهاي فعلي بتاباند.
جواد امام : انسجام، قدرت چانهزني كشور در عرصه بينالمللي را افزايش ميدهد
جواد امام، سخنگوي جبهه اصلاحات در گفتوگو با «اعتماد» درباره شرايط اين روزهاي كشور و چگونگي افزايش اتحاد ملي و انسجام اجتماعي براي مقابله با امريكا ميگويد: «روزهاي اخير، بار ديگر منطقه و جهان را در معرض تحولات پرشتاب و پيچيدهاي قرار داده است. در چنين شرايطي، آنچه بيش از هر عامل ديگري ميتواند امنيت، ثبات و اقتدار كشور را تضمين كند، نه هياهوي سياسي و رسانهاي، بلكه حفظ اتحاد ملي و تقويت انسجام اجتماعي است. واقعيت آن است كه ايران در چهار دهه گذشته، فراز و فرودهاي فراواني را پشت سر گذاشته و هر زمان كه مردم و مسوولان در كنار يكديگر و با محوريت منافع ملي حركت كردهاند، كشور توانسته است از دشوارترين گردنهها عبور كند. در مقابل، هرگاه اختلافات داخلي، شكاف بين ملت و حكومت به عرصه تقابل و دوقطبيسازي كشيده شده، دشمنان اين سرزمين كوشيدهاند از آن به سود اهداف خود بهرهبرداري كنند.»امام ادامه ميدهد: «امروز نيز در برابر فشارها و تهديدهاي خارجي، از جمله سياستهاي خصمانه ايالات متحده و اسراييل خونآشام، نخستين نياز كشور در مقابل دشمن حفظ همبستگي داخلي است. اين همبستگي تنها با شعار دعوت به وحدت تحقق نمييابد، بلكه نيازمند تقويت عملي اعتماد عمومي، شنيدن ديدگاههاي گوناگون، رعايت عدالت، شفافيت در تصميمگيري و بهرهگيري از همه ظرفيتهاي فكري و اجتماعي و مشاركت پيدا كردن تمام ظرفيتهاي سياسي و مدني كشور است. جامعهاي كه احساس مشاركت و مسووليت مشترك داشته باشد، در برابر فشارهاي بيروني نيز مقاومتر خواهد بود.سخنگوي جبهه اصلاحات يادآور ميشود: «بيترديد اختلافنظر در شيوههاي اداره كشور، امري طبيعي و حتي لازمه پويايي جامعه است، اما اين اختلافها نبايد به شكافهايي تبديل شوند كه منافع ملي را تحتالشعاع قرار دهند. امروز، بيش از هر زمان ديگر، اخلاق سياسي، سعهصدر و ترجيح مصالح عمومي بر رقابتهاي جناحي، ضرورتي انكارناپذير است. همچنين بايد توجه داشت كه اقتدار ملي تنها با توان دفاعي يا امكانات اقتصادي سنجيده نميشود. سرمايه اجتماعي، اعتماد مردم، اميد به آينده، كارآمدي نظام اداري و همدلي ميان اقشار مختلف جامعه، پايههاي اصلي قدرت ملي هستند. هر اندازه اين پايهها استوارتر باشند، توان كشور براي مقابله با فشارهاي خارجي و پيشبرد اهداف ملي نيز بيشتر خواهد بود.»امام با تاكيد بر اينكه اكنون زمان آن است كه همه جريانهاي سياسي، نخبگان، رسانهها و مسوولان، با نگاهي فراتر از سلايق و منافع كوتاهمدت، حفظ وحدت و تقويت اعتماد عمومي را در اولويت قرار دهند، يادآور ميشود: «اتحاد ملي، سرمايهاي است كه بايد با رفتار مسوولانه، گفتوگوي سازنده و احترام متقابل از آن پاسداري كرد، چراكه امنيت، پيشرفت و عزت ايران، بيش از هر چيز، در گرو همبستگي ملت و احساس امنيت، استحكام پيوند ميان مردم و حاكميت است. ترديد، اقتدار ملي تنها در ميدان سياست خارجي شكل نميگيرد، بلكه از درون جامعه و از دل اعتماد، عدالت، مشاركت و اميد عمومي سرچشمه ميگيرد. هر اندازه اين سرمايه تقويت شود، قدرت چانهزني كشور در عرصه بينالمللي نيز افزايش خواهد يافت و امكان عبور از چالشهاي سياسي، اقتصادي و امنيتي با هزينهاي كمتر فراهم ميشود.» او ميگويد: «بيترديد، اقتدار ملي تنها در ميدان سياست خارجي شكل نميگيرد، بلكه از درون جامعه و از دل اعتماد، عدالت، مشاركت و اميد عمومي سرچشمه ميگيرد. هر اندازه اين سرمايه تقويت شود، قدرت چانهزني كشور در عرصه بينالمللي نيز افزايش خواهد يافت و امكان عبور از چالشهاي سياسي، اقتصادي و امنيتي با هزينهاي كمتر فراهم ميشود. در پايان بايد با صراحت گفت اگر بپذيريم كشور با مخاطرات جدي و تهديدهاي اساسي مواجه است، هر سخني كه وحدت را تقويت كند، خدمتي به ايران است و هر رفتار تفرقهآميز يا اقدامي كه با اتهامزني، شكافهاي داخلي را عميقتر سازد، مغاير با منافع ملي و خيانت محسوب شده و هزينههايي سنگين براي كشور به همراه خواهد داشت.»امام در پايان تاكيد ميكند: «در اين چارچوب، رعايت حرمت نيروهاي مسوول در عرصههاي حساس، از جمله مذاكره و ديپلماسي و توجه همه رسانهها - بهويژه رسانه ملي كه متاسفانه رفتار قابل دفاعي ندارد- به ضرورت حفظ منافع ملي، امري حياتي است. اختلافنظر، لازمه يك جامعه پوياست، اما نبايد به تضعيف سرمايه اجتماعي، تخريب شخصيتها و چهرههاي مورد احترام جامعه يا خدشه به توان ملي كشور منجر شود.»
محمود صادقي: حمايت از مردم جنوب نيازمند انسجام ملي، پرهيز از دوقطبيسازي و شفافيت در تصميمگيري است
محمود صادقي، فعال سياسي اصلاحطلب و دبيركل انجمن اسلامي مدرسين دانشگاهها در واكنش به رخدادهاي اخير با تاكيد بر اينكه مردم جنوب همواره در صف مقدم دفاع از تماميت ارضي ايران بودهاند، گفت: در شرايط فعلي، حمايت از شهروندان مناطق مرزي بايد همزمان با تقويت انسجام ملي، كاهش رنجهاي معيشتي و جلوگيري از دوقطبيسازي در كشور دنبال شود.صادقي كه با «اعتماد» گفتوگو ميكرد در واكنش به رخدادهاي اخير اظهار ميكند: مردم جنوب جزيي از ايران هستند و به دليل قرار گرفتن در مناطق مرزي، چه در جنوب غرب و چه در جنوب شرق، در طول تاريخ همواره در صف مقدم حملات بيگانگان قرار داشتهاند و در واقع از مدافعان تماميت ارضي كشور بودهاند. در شرايط فعلي نيز اين وضعيت جغرافيايي، ساكنان اين مناطق را در معرض هجمه دشمن قرار داده است، اما موضوع فقط به جنوب، شمال يا پايتخت محدود نميشود، بلكه همه نقاط كشور مشمول اين وضعيت هستند و همه جاي ايران «سراي من» است.او ميافزايد: در چنين شرايطي بايد از خاك كشور مقتدرانه دفاع كرد و در عين حال همه تدابير لازم را براي به حداقل رساندن آسيبها، بهويژه نسبت به شهروندان عادي، به كار گرفت. همچنين بايد تلاش شود رنج مردم، به خصوص در حوزه معيشت، زيرساختها، بهداشت و درمان و نيز حمايتهاي عاطفي و رواني به حداقل برسد.صادقي با اشاره به الزامات اين حمايت گفت: يكي از مهمترين ضرورتها، تقويت انسجام، وحدت و يكپارچگي ملي در كشور است و بايد از تفرقهافكني و دوقطبيسازي پرهيز شود.متاسفانه امروز شاهديم برخي طيفها در تلاش براي دوقطبي كردن فضا هستند؛ از جمله دوقطبي «جنگ و صلح» كه اين روند بسيار زيانبار است و بايد از آن جلوگيري شود.كساني كه از روي غفلت در اين مسير حركت ميكنند بايد متنبه شوند و با افرادي كه احتمالا عامدانه و همسو با دشمنان عمل ميكنند نيز هوشمندانه برخورد شود.اين فعال سياسي ادامه ميدهد: كشور در شرايطي قرار دارد كه در جبهههاي مختلف بايد از حقوق ملت حمايت و دفاع شود؛ چه در جبهه مذاكره و ديپلماسي و چه در جبهه مقابله نظامي و جنگ. همه اين عرصهها بايد يكپارچه ديده شوند و نبايد به دوگانهسازي و دوقطبيسازي دامن زد. هرگونه دوقطبيسازي در نهايت منجر به افزايش آسيبها ميشود و بخشي از مشكلاتي كه امروز به مناطق جنوبي و مردم اين مناطق وارد ميشود، ناشي از همين اختلافافكنيها و تشديد فضاي منازعه داخلي است.صادقي با تاكيد بر ضرورت انسجام در سطح حاكميتي ميگويد: سطح ديگري از يكپارچگي كه بسيار اهميت دارد، انسجام در سطوح تصميمگيري و حاكميتي است. هرگونه دوگانگي، اختلاف يا حتي استشمام بوي شكاف در اين سطوح ميتواند به بيرون منتقل شود و دشمنان از اين گسلها بهرهبرداري كنند. اگر اين دوقطبيها به سطوح حاكميتي نيز تسري پيدا كند و در نظام تصميمگيري يكپارچگي وجود نداشته باشد، نتيجه آن فرسايش انرژي و منابع كشور خواهد بود و همين مساله به تشديد درگيريها و افزايش آسيبهايي ميانجامد كه دشمن وارد ميكند. اين وضعيت در نهايت به توانمندي و تابآوري مردم آسيب ميزند، در حالي كه عوامل متعددي در تقويت يا تضعيف تابآوري اجتماعي نقش دارند و بايد به آنها توجه جدي شود.دبيركل انجمن اسلامي مدرسين دانشگاهها در ادامه با اشاره به برخي ابهامها در سطح جامعه و نهادهاي سياسي ميگويد: يكي از مسائل و مشكلات موجود، بياطلاعي و ابهام در ميان احزاب، جامعه مدني و فعالان سياسي نسبت به نظام تصميمگيري در سطح كلان حكمراني است. اگرچه همه پذيرفتهاند كه در شرايط فعلي بايد از كشور دفاع و از مردم حمايت كرد، اما كماطلاعي و نبود شفافيت درباره اقداماتي كه در حوزههاي مختلف از جمله مذاكرات، عملكرد دولت و وزارت امور خارجه در حال انجام است، ميتواند زمينهساز ترديد و سوءبرداشت شود. از سوي ديگر، برخي رفتارها و شعارها عليه مسوولان، از جمله حمله به وزير امور خارجه يا شعارهاي شبانه عليه رييسجمهور تا حدي ريشه در همين دوقطبيسازيها و ابهامآفرينيها در فضاي سياسي كشور دارد.صادقي تاكيد ميكند: شفافسازي و رفع ابهام ميتواند به افزايش تابآوري اجتماعي كمك كند و باعث شود همه، از احزاب و جامعه مدني گرفته تا فعالان سياسي و مردم، با اطمينان بيشتري پاي كار بيايند. هر مقدار شفافيت در شناخت راهبردها و تصميمات بيشتر باشد، زمينه براي همراهي عمومي و تقويت اراده ملي نيز بيشتر فراهم خواهد شد.