گروه اجتماعي
با گذشت 145 روز از موشكباران مدرسه شجره طيبه ميناب كه به شهادت 156 نفر از دانشآموزان، معلمان، اوليا و خدمه اين مدرسه و شهروندان بيگناه منجر شد، روز سهشنبه، معاون سياسي، امنيتي و اجتماعي استاندار هرمزگان از شناسايي و تشييع بقاياي تعدادي از پيكرهاي مطهر شهداي اين جنايت خبر داد و از عموم مردم براي حضور در اين مراسم در روز چهارشنبه 31 تير دعوت كرد. اين مقام مسوول در استانداري هرمزگان اعلام كرد كه اين بقايا به دنبال تلاش شبانهروزي متخصصان و پس از انجام آزمايشهاي تخصصي ژنتيك DNA و تاييد هويت، شناسايي شده و آماده تشييع و خاكسپاري در گلزار شهداي شهرستان ميناب است.
صبح ديروز، آيين وداع و تشييع پيكرهاي مطهر شهداي ميناب، از چهارراه امام خميني شهرستان ميناب آغاز شد و عصر ديروز، محمد رادمهر؛ فرماندار شهرستان ميناب در گفتوگو با خبرنگار « اعتماد » درباره جزييات اين مراسم گفت: « ديروز 31 تيرماه مردم شهيدپرور شهرستان ميناب و شهرستانهاي اطراف، با وجود گرماي بالاي 50 درجه، با حضوري حماسي، مراسم تشييع 62 عضو جا مانده از پيكر 32 شهيد عزيز مدرسه شجره طيبه كه 9 اسفند پارسال توسط امريكاي جنايتكار و رژيم كودككش اسراييل مورد اصابت قرار گرفت و پس از تشريفات قانوني، شناسايي شد را، در گلزار شهرستان ميناب برگزار كردند . »
بعد از جنايت امريكا در هدف قرار دادن مدرسه شجره طيبه، ارتش امريكا بارها علاوه بر زير سوال بردن واقعيت اين جنايت، مدعي شد كه در اين جنايت دست نداشته و در حال بررسي واقعيت است و اين مكان، مدرسه نبوده بلكه يك مكان نظامي بوده و در فهرست اهداف مشروع قرار داشته است . رييسجمهور امريكا هم در طول 4 ماه اخير بارها در مورد هدف قرار دادن يك مدرسه و به شهادت رساندن 156 انسان بيگناه در يك مركز آموزشي، توسط خبرنگاران مورد سوال و بازخواست قرار گرفت ولي هر بار از پاسخ صريح و اعتراف به اين جنايت جنگي طفره رفت تا اينكه روز 24 تير امسال ، شبكه اينديپندنت، ويدئويي از رييسجمهور امريكا منتشر كرد . در اين ويدئو، خبرنگار از دونالد ترامپ درباره احتمال نقش اطلاعات قديمي يا يك اشتباه در حمله به مدرسه ميناب ميپرسد كه ترامپ اين احتمال را تاييد ميكند ولي در جواب خبرنگار و در واكنش به وجود تصاويري از قطعات به جا مانده از موشكهاي امريكايي «تاماهاوك»؛ همان سلاحي كه مدرسه شجره طيبه ميناب را هدف قرار داد، ميگويد: « احتمال دارد تصاوير منتشرشده با هوش مصنوعي توليد شده باشند . فكر نميكنم هيچكس هرگز بتواند بهطور دقيق بگويد آنجا چه اتفاقي افتاد. »
رييسجمهور امريكا همچنين ميگويد كه درباره انتشار گزارش نهايي بررسي حمله به مدرسه ميناب نيز بايد از مقامهاي نظامي سوال كند و ميافزايد: «شايد دليلي وجود داشته باشد كه نتوانند چنين گزارشي ارايه كنند. »
فرماندارشهرستان ميناب، ديروز در پاسخ به «اعتماد» در واكنش به ادعاهاي ارتش امريكا درباره نظامي بودن مكان مدرسه شجره طيبه ميناب گفت: «مدرسه شجره طيبه، همواره به عنوان مكان تحصيل فعال بوده و هيچگاه پايگاه نظامي نبوده است . اين ساختمان، سالهاي طولاني فعاليت آموزشي داشته و امروز افرادي را داريم كه از شاگردان اين مدرسه بودند و حالا وارد دانشگاه شدهاند و مشغول تحصيل در مقطع كارشناسي و كارشناسي ارشد هستند . »
رادمهر همچنين در واكنش به ادعاي ترامپ درباره نقش هوش مصنوعي در ساخت تصوير از قطعات به جا مانده از موشكي كه انحصار ساختش متعلق به امريكاست، گفت: « اگر باور ندارند و اگر جرات دارند بيايند و حضور با شكوه مردم را از نزديك شاهد باشند . مردم هرمزگان همان كساني هستند كه پرتغاليها را از خاك وطن بيرون راندند . مردم ميناب همچون نخلهايشان مقاومند . »
احسان محسني؛ رييس جمعيت هلال احمر شهرستان ميناب هم ديروز در گفتوگو با « اعتماد» توضيح داد كه هيچ تفحص جديدي در كار نبوده و تعداد شهداي مدرسه شجره طيبه ميناب هم ثابت است و ضمن اشاره به اينكه متاسفانه هنوز پيكر مطهر ماكان نصيري؛ از دانشآموزان شهيد مدرسه شجره طيبه ميناب، مفقودالاثر است، گفت كه مراسم ديروز، مربوط به تشييع بقاياي اندامهاي همين شهداست كه با انجام آزمايشات ژنتيك و DNA تعلق هر اندام به هر شهيد هم مشخص و در مراسم تشييع، به خاك سپرده شده است .
مدرسه شجره طيبه ميناب، پيش از ظهر ۹ اسفند ۱۴۰۴ و در نخستين روز جنگ امريكا با ايران توسط موشك « تاماهاوك » هدف قرار گرفت . حمله موشكي به اين مدرسه، در ساعت برقراري كلاسهاي درس بود؛ زماني كه440 دانشآموز و معلم در ساختمان مدرسه بودند . ساختمان مدرسه و داروخانه و درمانگاه همجوار، با سه موشك «تاماهاوك » امريكايي هدف قرار گرفت و 156 نفر شامل 120 دانشآموز (47 دانشآموز دختر، 73 دانشآموز پسر) و 26 نفر از كادر مدرسه شهيد شدند.
بعد از اين جنايت جنگي در حالي كه اخبار پراكنده، واقعيت فاجعه را تاييد ميكرد، نگاه رسانههاي جهان به هدف قرار گرفتن يك مدرسه و شهادت كودكان جلب شد و خبرنگاران رسانههاي خارجي در نشستهاي خبري با مقامات دولت امريكا بارها درباره اين جنايت جنگي توضيح خواستند كه هم رييسجمهور و هم وزراي دولت و هم مقامات ارتش امريكا از پاسخ و اعتراف به واقعيت طفره رفتند . در حالي كه اجساد و بقاياي پيكر كودكان، يك به يك يا تكه به تكه از زير آوار مدرسه بيرون ميآمد، رسانههاي معاند و مخالف جمهوري اسلامي در خارج از ايران هم در همسويي با مقامات دولت امريكا همچنان از پذيرش واقعيت اين جنايت جنگي سرباز ميزدند تا اينكه روز 11 اسفند، همزمان با اطلاعيه ستاد برگزاري مراسم تشييع و تدفين شهداي دانشآموز شهرستان ميناب، تصويري هم از 100 قبر حفر شده در محوطهاي وسيع منتشر شد؛ محوطهاي و قبرهايي كه محل دفن شهداي مدرسه شجره طيبه بود . روزهاي بعد از انتشار اين تصوير، رسانههاي خارجي، تمركز خود بر حمله ناجوانمردانه امريكا درهدف قرار دادن يك مدرسه را افزايش دادند و يك تجمع اعتراضي هم در مقابل كاخ سفيد در اعتراض به كشتار كودكان ميناب برگزار شد . در اين تجمع، معترضان به حملات امريكا و اسراييل به ايران، به ياد كودكان شهيد مدرسه شجره طيبه ميناب، كيفها و كولهپشتيهاي خونآلود روي زمين گذاشتند و پلاكاردهايي با شعارهاي « اسراييل كودككش » و «اسراييل ترويست است » و همچنين يك بنر با اسامي كودكان شهيد به دست گرفتند .
به موازات انكار و تكذيب و فرافكنيهاي ارتش و مقامات امريكا درباره جنايتي كه مرتكب شده بودند، واقعيت اين جنايت جنگي حتي در رسانه بيبيسي فارسي كه از رسانههاي مخالف جمهوري اسلامي محسوب ميشود هم مورد بررسي قرار گرفت و در بخشي از متن چند گزارشي كه بخش راستيآزمايي بيبيسي فارسي منتشر كرد آمده بود: « صبح شنبه، نهم اسفند، تنها حدود چهار ساعت از آغاز حملات هوايي امريكا و اسراييل به ايران گذشته بود كه موشكي به دبستان شجره طيبه نيروي دريايي سپاه در ميناب، استان هرمزگان برخورد كرد كه موجب كشته شدن دهها دانشآموز شد. بخش راستيآزمايي بيبيسي فارسي تصاوير ماهوارهاي و تصاوير منتشر شده از لحظات پس از حمله را بررسي كرده است و دريافته علاوه بر بخشي از ساختمان مدرسه كه بهطور كامل تخريب شده است، شش ساختمان ديگر در اثر اصابت موشكهايي درمحوطه سازماني سپاه آسيب ديده است؛ از جمله ساختمان يك كلينيك درماني وابسته به سپاه. با شروع عمليات امداد، شمار قربانيان پس از اصابت موشك به مدرسه، ساعت به ساعت افزايش پيدا كرد تا در نهايت بر اساس آمار رسمي «كشتهشدن ۱۶۸ نفر و زخمي شدن ۹۶ نفر» تاييد شد.بيشتر كشتهشدگان، دانشآموزان دختر و پسر بين ۷ تا ۱۲ سال هستند. چندين معلم و والدين دانشآموزان نيز در اين حمله كشته شدند. خبرگزاري ميزان گفته است در ميان كشتهشدگان ۱۱۰ دانشآموز شامل ۶۶ پسر و ۵۴ دختر، ۲۶ معلم زن و چهار نفر از والدين وجود دارند. دادستان شهر ميناب شمار كشتهشدگان را ۱۶۸ و زخميان را ۹۶ نفر اعلام كرده است. در تصاويري كه پس از انفجار از عمليات آواربرداري و امداد منتشر شده است، ديده ميشود بعضي از اجساد به علت شدت آسيب قابل شناسايي نيستند. در بعضي تصاوير ميبينيم تنها دست يا پاي كودكان به جا مانده است. كارشناساني كه ويديوي تازه را بررسي كردهاند گفتند مشاهده موشك تاماهاك، در كنار شواهدي مبني بر اصابت چندين حمله در اين منطقه، نشان ميدهد به احتمال زياد امريكا اين عمليات را انجام داده است. به گفته اين كارشناسان، تا جايي كه مشخص است، نه اسراييل و نه ايران موشك تاماهاك در اختيار ندارند.يك كارشناس گفت در چنين شرايطي اين فرضيه كه يك موشك ايراني همزمان به اين محل اصابت كرده و موجب چنين شمار بالايي از تلفات شده باشد، بسيار بعيد به نظر ميرسد.دونالد ترامپ، رييسجمهور امريكا، روز شنبه ايران را مسوول حمله به اين مدرسه دانست.آقاي ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در هواپيماي رياستجمهوري گفت ما فكر ميكنيم اين كار ايران بوده، چون همانطور كه ميدانيد مهمات آنها بسيار بيدقت است. آنها هيچ دقتي ندارند. يك منبع در دولت اسراييل نيز به سيبياس نيوز گفته كه اسراييل مسوول اين حمله نبوده و نيروهاي نظامي اسراييل در نزديكي مدرسه عمليات نداشتهاند. سه كارشناس با بررسي ويديوي تاييدشده، سلاح بهكاررفته را موشك امريكايي تاماهاك تشخيص دادند.يك تحليلگر ارشد در شركت مكنزي اينتليجنس سرويس، گفت سلاحي كه در اين ويديو ديده ميشود تمام نشانههاي يك موشك تاماهاك امريكايي در مرحله نهايي پرواز را دارد. تاماهاك نوعي موشك كروز دوربرد است كه ميتواند از زيردريايي، كشتي و هواپيما شليك شود و امريكا دهههاست كه اين سلاح را در اختيار دارد.وس برايانت، تحليلگر امنيت ملي كه پيشتر در نيروي هوايي امريكا خدمت كرده نيز تاييد كرد كه اين موشك از نوع تاماهاك بوده است.آقاي برايانت افزود شواهد مربوط به چندين حمله به مجموعه سپاه پاسداران «نشاندهنده يك عمليات عمدي و دقيق» از سوي امريكا است.ژنرال دن كين، عاليرتبهترين افسر ارتش امريكا، روز دوم مارس (۱۱ اسفند) اعلام كرده بود كه در جريان «حملات به جبهه جنوبي»، موشكهاي تاماهاك نخستين تسليحاتي بودند كه نيروي دريايي ايالات متحده به سمت ايران شليك كرده بود.وزارت جنگ امريكا در جريان يك نشست خبري در روز چهارم مارس نقشهاي را منتشر كرد كه حملات انجامشده در ۱۰۰ ساعت نخست جنگ را نشان ميداد و در آن مشخص بود كه منطقه ميناب نيز هدف قرار گرفته است. در همان ساعات اوليه پس از حمله، پنتاگون در پاسخ به بخش راستيآزمايي بيبيسي فارسي گفت در حال بررسي اين اتفاق است. پس از گذشت هفت روز ارتش امريكا همچنان ميگويد در حال بررسي است.مارك روبيو، وزير خارجه امريكا هم در پاسخ به خبرنگار بيبيسي اين حمله را تكذيب يا تاييد نكرد و گفت كه اين كشور «هرگز به يك مدرسه به عمد حمله نميكند و انگيزهاي براي اين كار ندارد.» مدرسه شجره طيبه در شمال شرقي مجموعه فرهنگي سپاه سيدالشهدا قرار دارد. تصاوير ماهوارهاي موجود نشان ميدهد كه محوطه آن دستكم از حدود 10 سال پيش، شهريور ۱۳۹۵، با ديواري از محوطه اين مجموعه جدا شده است و وروديها و خروجيهاي مجزا دارد.اولين تصوير ماهوارهاي كه پيش از احداث اين ديوار در دسترس است مربوط به مهر ۱۳۹۲ است؛ زماني كه ساختمان مدرسه و محوطه آن بخشي از اين مجموعه بوده است. »
در حالي كه صراحت ماده 8 اساسنامه رم، حملات عمدي عليه مراكز آموزشي، مدارس، بيمارستانها كه اهداف نظامي محسوب نميشوند را جنايت جنگي محسوب ميكند، فروردين امسال و به دنبال پذيرش درخواست نمايندگي دايم جمهوري اسلامي ايران از سوي شوراي حقوق بشر ملل متحد، يك نشست اضطراري براي بررسي ابعاد حقوق بشري و بشردوستانه حمله به مدرسه ميناب برگزار شد كه در اين نشست، نمايندگان سوييس، ايتاليا، اتحاديه اروپا، مكزيك، پاكستان، روسيه حمله امريكا به مدرسه شجره طيبه ميناب و كشتار كودكان بيگناه را محكوم كردند .
در اولين ماه سال جاري، 168 اصله نهال از گونههاي نادر و ارزشمند جنگلها هيركاني به ياد دانشآموزان شهيد ميناب در محوطه دانشگاه آزاد واحد آستارا كاشته شد و ارديبهشت امسال هم، ۵۷ خبرنگار خارجي از رسانههاي مختلف، به هرمزگان رفتند و بقاياي مدرسه شجره طيبه ميناب به عنوان سند جنايت امريكا بازديد كردند.
اوايل تابستان امسال، بار ديگر حمله موشكي امريكا به مدرسه شجره طيبه ميناب، به صدر خبرها آمد و شبكه خبري سيانان، گزارشي درباره واقعيت اين جنايت جنگي نوشت . سي.ان.ان در اين گزارش به نقل از سه منبع آگاه ادعا كرد قبل از حمله موشكي جنايتكارانه اسفندماه گذشته به مدرسه شجره طيبه شهرستان ميناب كه به شهادت 156 دانشآموز و خدمه و كادر مدرسه و عوامل داروخانه مجاور آن منجر شد، هشدارهايي كه بر لزوم بازبيني مجدد اطلاعات هدفگيري تاكيد داشتند، در سامانه توسعه اهداف پنتاگون تعبيه شده بود اما با شروع تجاوزگري عليه ايران، فرماندهاني كه به دنبال اقدام سريع بودند، اين هشدارها را كنار گذاشتند. درگزارش سيانان همچنين آمده بود كه بخش بزرگي از اطلاعات راهنماي اهداف آغازين جنگ، از جمله دادههاي مربوط به تاسيسات سپاه در مجاورت مدرسه، قدمتي بيش از ۱۰ سال داشته، زيرا تحليلگران موفق نشده بودند پيش از آغاز حملات، همه سوابق را بهروزرساني كنند. بنا به گزارش شبكه خبري سيانان، اولويت با بهروزرساني سامانههاي سيار و اهداف با تهديد بالاتر بود و مكانهاي ثابت مانند مدرسه، در اولويت پايينتري قرار گرفتند و عمدتا تأييد نشدند.
يكي از منابع خبري به سيانان گفته بود: «بديهي بود كه اطلاعات قديمي هستند. »
منبع ديگري هم ادعا كرده بود كه يك ابزار نظارتي جداگانه، تغييراتي را در محوطه اين پايگاه شناسايي كرده بود اما اين يافته هرگز به پايگاه داده اصلي هدفگيري نرسيد يا به تصميمگيرندگان ارشد منتقل نشد.
اين گزارش همچنين اين حادثه را به كاهش نيروهاي واحد «كاهش و پاسخ به آسيبهاي غيرنظامي » كه به دستور «پيت هگست»، وزير جنگ امريكا، انجام شده بود مرتبط دانست و اشاره كرد كه اين واحد در فرماندهي مركزي ايالات متحده (سنتكام) از ۱۰ عضو به يك نفر كاهش يافته است.
در حالي كه مقامات كاخ سفيد ضمن اشاره به ادامه تحقيقات درباره اين حمله، مدعي بودند كه « ايالات متحده غير نظاميان را هدف قرار نميدهد » سيانان در ادامه گزارش خود نوشت كه ماهها پس از اين حمله، پنتاگون يافتههاي خود را به صورت عمومي منتشر نكرده است .
به دنبال انتشار اين گزارش، ياسمين انصاري كه نماينده ايرانيالاصل دموكرات در كنگره امريكاست، گزارش شبكه خبري سي.ان.ان از حمله به مدرسه ميناب را « غيرقابل توجيه » دانست و در شبكه ايكس نوشت: « كودكان در همان روزهاي نخست جنگِ غيرقانوني و بيمعناي ترامپ كه ويرانيهاي بسياري در سراسر جهان به بار آورده، به قتل رسيدند. اين يك فاجعه و يك جنايت جنگي است. به همين دليل است كه من طرح استيضاح پيت هگست، وزير جنگ امريكا را ارايه كردهام.از همكارانم ميخواهم كه در اين مسير با من همراه شوند. »
در جديدترين نگاه رسانههاي خارجي به جنايت جنگي كشتار كودكان مدرسه شجره طيبه ميناب، شبكه خبري اسكاي نيوز 27 تير امسال گزارشي منتشر كرد كه با اسناد و اطلاعات متقن، قطعيت حمله عامدانه امريكا به اين مدرسه را تاييد ميكند .
اسكاي نيوز با تحقيقات تازهاي، با بهرهگيري از مدلسازي سهبعدي، تصاوير ماهوارهاي، ويدئوهاي تأييدشده و نظر كارشناسان مستقل، ابعاد تازهاي از اين حمله را در قالب يك مستند تحقيقي با عنوان «بمباران مدرسه ايران، جستوجوي حقيقت » منتشر و در نتيجهگيري اين گزارش اعلام كرد كه «شواهد جمعآوري شده، مسووليت امريكا در اين حمله را تأييد ميكند. »
هفت كارشناس مستقل در گفتوگو با اين شبكه خبري انگليسي تأييد كردند كه تمام شواهد به مسووليت ايالات متحده اشاره دارد. در متن گزارش تحقيقي اسكاي نيوز آمده است: « با همكاري شركت تحقيقاتي «معماري قانوني»، از منابع متنباز براي بازسازي مدرسه، اتاق به اتاق و همچنين ساير ساختمانهاي هدف حملات استفاده كرديم. كارشناساني كه يافتههاي ما را بررسي كردند، گفتند كه تحليلگران اطلاعاتي ايالات متحده فرصت كافي براي كشف اين موضوع داشتند كه اين ساختمان به مدرسه تبديل شده است. همچنين از دو منبع نظامي شنيديم كه سالها در پنتاگون نگرانيهايي در مورد اطلاعات قديمي هدفگيري مطرح شده بود.به ما گفته شد كه اين هشدارها ناديده گرفته شدهاند.فيلمهايي كه توسط اسكاي نيوز تأييد شده بودند، اما براي پخش بيش از حد تكاندهنده بودند، قطعات بدن را نشان ميدادند كه تا ۴۵ متري مدرسه پراكنده شده بودند.تلاش نااميدانه براي نجات آغاز شد و صدها نفر از والدين، ساكنان محلي و امدادگران در جستوجوي بازماندگان بودند كه بعد از ظهر، سه موشك ديگر به سرعت و پشت سر هم اصابت كردند و به ساختمانهاي نزديك مدرسه برخورد كردند و تلاشهاي نجات را به تأخير انداختند.سه كارشناس مستقل به اسكاي نيوز تأييد كردند كه موشكهاي مورد استفاده در اين حمله دوم، بر اساس بالههاي متمايز قابل مشاهده در فيلم، از نوع تاماهاك بودهاند.عمر يونس، تحليلگر نظامي در شركت اطلاعات دفاعي جينز، گفت كه ايالات متحده تنها طرف اين جنگ است كه از موشكهاي تاماهاك استفاده ميكند - نه ايران، نه اسراييل.اسكاي نيوز نام و عكسهاي همه قربانيان به جز دو نفر را جمعآوري و تأييد كرده است. ايالات متحده هنوز رسما مسووليت اين حمله را نپذيرفته است و مقامات ارشد معتقدند كه تحقيقات رسمي هنوز در حال انجام است. رييسجمهور دونالد ترامپ حتي تا آنجا پيش رفته است كه در چندين مورد مستقيما ايران را به مسووليت متهم كرده است. ما مطلع شدهايم كه يك تحقيق داخلي ارتش ايالات متحده به اين نتيجه رسيده است كه «خطاي انساني» علت اين حمله بوده است.وس برايانت، متخصص سابق هدفگيري نيروي هوايي ايالات متحده، ميگويد تصاوير ماهوارهاي به تنهايي نشان ميدهد كه اين يك حمله دقيق بوده است، نه يك موشك سرگردان ايراني. شركت معماري قانوني دريافت كه موشك مستقيما به وسط مدرسه، داخل سالن اجتماعات پسران، برخورد كرده و يك دهانه به عرض پنج متر ايجاد كرده است. تا سال ۲۰۱۵، اين ساختمان بخشي از يك مجتمع نظامي در همان نزديكي بود.تصاوير ماهوارهاي از ماه مه ۲۰۱۵ نشان ميدهد كه يك ديوار پيراموني محكم كل مجتمع، از جمله ساختماني كه بعدا به مدرسه تبديل شد، را احاطه كرده است. تنها اثر باقي مانده از گذشته نظامي ساختمان، آنتن روي پشت بام بود.در برخي روزها، تصاوير ماهوارهاي كودكان را در زمين بازي ثبت ميكردند.اسكاي نيوز و آژانس معماري قانوني هر دو بهطور مستقل بر اساس طول سايههايشان تأييد كردند كه اينها كودك هستند. ما فيلمهايي را از وبسايت مدرسه پيدا كرديم و مكانيابي كرديم، كه دانشآموزان را در حال استفاده از محوطه بازي و سالن سخنراني و همچنين زمين فوتبال در نزديكي آن نشان ميدهد.تا سال 2025، ورودي ديگري به يك كلينيك پزشكي جديد اضافه شد.افتتاح اين كلينيك بازتاب گستردهاي در رسانههاي محلي داشت و همچنين شامل يك داروخانه با حضور فعال در رسانههاي اجتماعي بود.هم كلينيك و هم مركز قلب مجاور مورد حمله قرار گرفتند و ادريس غريبزاده كارمند داروخانه را كشت و يك زمين بازي مجاور را ويران كرد.دو ساختمان در مركز فرهنگي - محوطه بازي و سالن سخنراني - نيز تخريب شد.اسكاي نيوز هيچ مدركي دال بر استفاده از آن براي مقاصد نظامي پيدا نكرد. »