به گزارش ایرنا؛ صرفهجویی سادهترین و بیریسکترین روش سرمایهگذاری است؛ چراکه یک ریال صرفهجویی شده، معادل چندین ریال درآمدزایی است و در شرایط تحریم و نوسانات ارزی، مدیریت مصرف به معنای کاهش وابستگی به واردات و جلوگیری از خروج سرمایه ملی است.
نفت، گاز و زغال سنگ میلیونها سال زمان نیاز داشتهاند تا شکل بگیرند، اما ما در عرض چند دهه در حال سوزاندن آنها هستیم، در حالیکه اسراف در مصرف انرژی نه فقط یک رفتار نادرست فردی، بلکه نوعی «بیعدالتی بیننسلی» محسوب میشود.
اگر امروز در بستن درز پنجرهها یا خاموش کردن لامپهای اضافی کوتاهی کنیم، فردا نسلی را محکوم به زندگی در خاموشی و سرما خواهیم کرد.
از سویی دیگر تغییرات اقلیمی، خشکسالیهای پی در پی، ریزگردها و آب شدن یخهای قطبی، هشدارهای جدی طبیعت به بشر هستند و صرفهجویی در مصرف انرژی، مستقیمترین و مؤثرترین اقدام برای کاهش دیاکسید کربن و حفظ آب و هوای قابل سکونت برای تمام موجودات زنده است.
صرفهجویی یعنی رفتار هوشمندانه
باید بدانیم که در بسیاری از فصول سال، شبکه برق و گاز کشور با اوج مصرف مواجه میشود و صرفهجویی جمعی، تنها راهکار جلوگیری از اعمال خاموشیهای اجباری و قطعی گاز در صنایع است و با کاهش مصرف، میتوانیم از تداوم تولید کارخانهها، اشتغال کارگران و آرامش منازل مطمئن باشیم.
صرفهجویی به معنای بازگشت به عقب یا تحمل سختی نیست؛ بلکه به معنای رفتار هوشمندانه است، استفاده از لامپهای کممصرف (LED)، عایقبندی مناسب ساختمانها، تنظیم دمای محیط در زمستان و تابستان، خاموش کردن وسایل الکترونیکی در حالت آمادهباش (استندبای) و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر مانند خورشید و باد در کنار مصرف بهینه از جمله راهکارهایی لازم برای صرفهجویی در مصرف انرژی است.
هر قطره، هر جرقه، هر شعله؛ سرمایه فرداست
«رحمان احمدی» کارمند یکی از دستگاههای اجرایی خدماترسان است، او میگوید: من به خاطر شغلم هر روز با آمار و ارقام سروکار دارم، متاسفانه ما در فصول گرم و سرد سال با پیکهای مصرف مواجه هستیم، یعنی ساعتی که همه کولرها را روشن میکنیم یا وقتی که بخاریها را زیاد میکنیم، شبکه برق و گاز تحت فشار شدیدی قرار میگیرد.
وی ادامه میدهد: صرفهجویی فقط به این معنا نیست که قبض کمتری بدهیم؛ بلکه یعنی ما از قطعیهای ناگهانی و خاموشیهای گسترده جلوگیری کنیم.
یک شهروند؛ یک لامپ اضافه یا روشن گذاشتن وسایل استندبای، شاید برای یک خانواده ناچیز باشد، اما وقتی ۸۰ میلیون نفر این کار را بکنند، برابر با چندین نیروگاه بزرگ میشود!
به گفته وی؛ یک لامپ اضافه یا روشن گذاشتن وسایل استندبای، شاید برای یک خانواده ناچیز باشد، اما وقتی ۸۰ میلیون نفر این کار را بکنند، برابر با چندین نیروگاه بزرگ میشود!
احمدی تاکید کرد: سادهترین کار این است که کولر را روی ۲۴ درجه تنظیم کنیم و از لامپهای LED استفاده کنیم، همچنین یخچال را در جای خنک بگذاریم، چراکه همین کارها ۳۰ درصد مصرف را کم میکند.
او تاکید کرد: برق را با جان خریدیم، با جان مصرف کنیم، برای آب و گاز نیز روایت همین است.
ترویج فرهنگ صرفهجویی در بین نسل جوان
«مریم کریمی» نیز معلم بازنشسته ۶۲ ساله است و درباره ضرورت صرفهجویی اظهار کرد: من به عنوان کسی که بچههای نسل جدید را میشناسم، نگران آینده هستم. ما آب و گاز را امانت از فرزندانمان داریم.
وی افزود: در فصل زمستان، بعضی همسایهها چنان بخاری را زیاد میکنند که مجبور میشوند پنجره را باز بگذارند! یعنی انرژی هدر میرود و محیط زیست هم آلوده میشود، حالا هم که در فصل گرم تابستان هستیم، با روشن گذاشتن کولر و باز گذاشتن درهای ورودی، انرژی را هدر میدهند.
کریمی بیان کرد: در مورد آب هم که جای خود دارد، من هر روز در کوچه میبینم که شلنگ آب برای شستن حیاط ساعتها باز میماند، مگر نمیدانیم که ایران در منطقه خشک و نیمهخشک واقع شده؟ صرفهجویی در گاز یعنی اینکه شعله آبی و پایدار باشد نه نارنجی و پرحجم، یعنی موتورخانه را عایقبندی کنیم و دمای رفاه (۱۸ تا ۲۱ درجه) را رعایت کنیم.
او با تاکید بر اینکه همه ما باید به نوعی سفیر صرفهجویی باشیم، گفت: باید به فرزندان خود یاد بدهیم هنگام مسواک زدن شیر آب را ببندند، لباسها را با ماشین لباسشویی فقط در حجم کامل بشوییم و از بخار آب روی اجاق برای پخت سریعتر استفاده کنیم، اینها فرهنگ است، نه زحمت!
کریمی خاطرنشان کرد: آب را برای فردا ذخیره کنیم، نه برای امروز!
«امیرعلی نوروزی» هم دانشجوی مهندسی انرژی ۲۴ ساله است و خود را در قبال انرژی و حفظ آن برای نسلهای کنونی و آینده مسوول میداند.
وی معتقد است: صرفهجویی یک الزام اقتصادی و زیستمحیطی است، کشوری مثل ایران با وجود منابع عظیم نفت و گاز، اما به دلیل فرسودگی شبکه و مصرف بیش از حد، هر ساله مجبور به قطعی و جیرهبندی میشود.
نوروزی تاکید کرد: اگر هر خانواده فقط یک درجه دمای خانه را کم کند، روزانه حدود ۶ درصد در مصرف گاز صرفهجویی میشود، همچنین با نصب یک سادهترین سنسور حرکت برای روشنایی راهپله، تا ۴۰ درصد مصرف برق عمومی کم میشود.
صرفهجویی باید یک نیاز درونی باشد
او یادآور شد: متأسفانه ما در مصرف آب هم رتبه بالایی در جهان داریم، اما نه به معنای مثبت! سرانه مصرف آب در ایران بالاست و این یعنی ما غیرمتعارف مصرف میکنیم.
نوروزی با تاکید بر اینکه دولت باید برای خوش مصرفها مشوق بدهد، به طور مثال به خانوادههایی که مصرفشان را کاهش دهند، قبض تشویقی یا اعتبار بدهد، ادامه داد: مهمتر از آن آموزش همگانی است و صرفهجویی نباید یک دستور باشد، بلکه باید یک نیاز درونی شود.
«داریوش باقری» نیز یک شرکت نرمافزاری دارد و کارمندانش باید آنلاین باشند، او میگوید: قطعی برق سالهای گذشته ضررهای زیادی به ما زد و درست در اوج ساعات کاری برق قطع میشد.
او ادامه داد: قطعیها چه در برق، چه گاز و چه آب، فقط برای زندگی شخصی ما دردسر نیست، اقتصاد را هم تحت تأثیر قرار میدهد، پس چه بهتر که با صرفهجویی از قطعی انرژی جلوگیری کنیم.
باقری با تاکید بر اینکه ما به یک فرهنگسازی جدی نیاز داریم، اظهار کرد: خیلی از مردم از راههای ساده صرفهجویی خبر ندارند، مثلاً بسیاری از موتورخانههای ساختمانها بهصورت دستی کنترل میشوند و بهینه نیستند و با نصب شیرهای ترموستاتیک روی رادیاتورها، حداقل ۲۰ درصد در هزینهها صرفهجویی میشود.
یک فعال اقتصادی: یا عایقبندی لولهها که کار سادهای است و تا حدود ۱۲ درصد کاهش اتلاف انرژی دارد، اینها کارهای کوچکی هستند که تأثیر بزرگی دارند، اما نیاز به آگاهی و اراده دارد.
او اضافه کرد: یا عایقبندی لولهها که کار سادهای است و تا حدود ۱۲ درصد کاهش اتلاف انرژی دارد، اینها کارهای کوچکی هستند که تأثیر بزرگی دارند، اما نیاز به آگاهی و اراده دارد.
باقری افزود: صرفهجویی امروز دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت روزمره است، از یک سو، مردم با ابتکار عمل و تغییر سبک زندگی تلاش میکنند خود را با شرایط تطبیق دهند و از سوی دیگر نیازمند آگاهیبخشی و حمایتهای ساختاری هستند.
یک کارشناس انرژی نیز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: فرض کنید برای روشنایی یک اتاق لامپهای قدیمی رشتهای حدود ۱۰۰ وات برق مصرف میکردند، امروز یک لامپ LED با همان میزان روشنایی، فقط ۱۰ تا ۱۲ وات مصرف میکند، این یعنی با یکدهم انرژی، همان نور را دریافت میکنیم، صرفهجویی دقیقاً یعنی استفاده از انرژی کمتر برای دریافت همان سطح خدمت یا حتی بهتر.
«محمدرضا کشاورزیان» با بیان اینکه این صرفهجویی را میتوان به خودرو، لوازم خانگی و ماشینآلات صنعتی هم تعمیم داد، بیان کرد: صرفهجویی فراتر از این حرفهاست، اما متأسفانه باید بگویم که عملکرد جهانی چندان مطلوب نیست.
وی با اشاره به اینکه تمامی فناوریهای لازم برای بهبود کارایی انرژی در اختیار ماست و نیازی به منتظر ماندن برای ابداعات جدید نداریم، ادامه داد: نیاز به عزم جدی و سیاستگذاری صحیح داریم.
سرمایهگذاری در صرفهجویی، محرک رشد اقتصادی
کشاورزیان مهمترین مانع در بهینهسازی انرژی را عدم آگاهی و کمبود منابع مالی دانست و گفت: مصرفکنندگان معمولاً نمیدانند کدام گزینه برایشان بهتر است، یا توانایی پرداخت هزینه اولیه بالاتر یک کالای باکیفیت و کممصرف را ندارند.
او ادامه داد: اقتصاددانان به این موارد «شکستهای بازار» میگویند و وظیفه دولتها و نهادهای بینالمللی این است که با ارائه اطلاعات دقیق و تأمین مالی ارزانقیمت، این موانع را برطرف کنند، چراکه هر یک دلار سرمایهگذاری در بهینهسازی انرژی، بین سه تا پنج دلار بازدهی دارد.
این کارشناس انرژی سه گام مهم همچون شناسایی و حذف مصرفهای غیرضرور؛ بهبود کارایی تجهیزات و حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر را برای صرفهجویی پیشنهاد کرد و افزود: به عنوان مثال ممکن است متوجه شویم که یک دستگاه تهویه مطبوع تمام شب روشن میماند، در حالی که با یک برنامهریزی ساده میتوان آن را فقط برای ساعات کاری تنظیم کرد.
کشاورزیان تاکید کرد: یا اینکه یک کارخانه، با یک پیمایش انرژی متوجه شود که چه میزان از برقش صرف تولید هوای فشرده، سرمایش یا روشنایی میشود و بر اساس آن، برای پربازدهترین بخشها سرمایهگذاری کند.
یک کارشناس: پیام من به شهروندان ملایری این است که صرفهجویی در انرژی را دستکم نگیریم، این موضوع نه تنها یک اقدام زیستمحیطی، بلکه یک فرصت طلایی اقتصادی برای بنگاهها و خانوارهاست.
وی ادامه داد: یکی از حوزههای بسیار جذاب، تولید انرژی در محل مصرف به ویژه با استفاده از نیروی خورشیدی است و برای بسیاری از واحدهای صنعتی و حتی اداری که سقف مناسبی دارند، دوره بازگشت سرمایه برای نصب پنلهای خورشیدی چیزی حدود هفت تا ۹ سال تخمین زده میشود.
کشاورزیان اظهار کرد: سرمایهگذاری در صرفهجویی نه تنها هزینه نیست، بلکه موتور محرکی برای رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار محسوب میشود.
او خاطرنشان کرد: پیام من به شهروندان ملایری این است که صرفهجویی در انرژی را دستکم نگیریم، این موضوع نه تنها یک اقدام زیستمحیطی، بلکه یک فرصت طلایی اقتصادی برای بنگاهها و خانوارهاست.
این کارشناس انرژی گفت: با انتخاب آگاهانه و سرمایهگذاری هوشمندانه، هم هزینههایمان را کاهش میدهیم، هم به امنیت انرژی کشور کمک میکنیم و هم آینده بهتری برای زمین میسازیم.
رهاورد:
انرژی امانتی است در دستان ما، مصرف بیرویه نمایش قدرت نیست؛ بلکه نشانه بیخبری از فردای تاریک است، صرفهجویی یک انتخاب اخلاقی، یک ضرورت اقتصادی و یک وظیفه انسانی است.
ضرورت دارد از امروز با یک اقدام کوچک، سهم خود را در بزرگترین همکاری ملی یعنی «حفظ انرژی» ادا کنیم و این امر با آگاهیبخشی و آموزش مردم محقق خواهد شد.