به گزارش ایرنا، آتش سوزی در تالاب میانکاله در کنار پسروی های پی در پی خزر به همراه گسترش خشکی در این آب خوان از جمله چالش های زیست محیطی در گستره این تالاب است که نگرانی های را در بهشت پرندگان به همراه آورد.

پسروی های پی در پی آب دریای خزر که زمینه ای برای گسترش پهنه خشکی این تالاب را فراهم کرد یکی از علت های گسترش آتش سوزی در تالاب میانکاله است که زمینه نگرانی کارشناسان زیست محیطی را فراهم کرد.

فصل تابستان و اوایل پاییز بهترین زمان برای غنی سازی این تالاب جهت استفاده از صدها هزار پرندگان مهاجری است که از شمال دریای خزر و از منطقه سیبری به این آب خوان کوچ می کنند و تداوم این آتش سوزی ها غنای این زیست گاه را با خطر مواجه می کند.

هر چند بارش های خوب در تابستان و پاییز ۲ سال گذشته بخش قابل توجهی از گستره خشکی تالاب میانکاله را کاهش داد و این امر زمینه ای برای فرود پر تعداد پرندگان مهاجر در این تالاب شد اما شدت خشکسالی دوباره بر خشکی های این آب خوان افزوده است.

روند کاهشی حضور پرندگان مهاجر که از سالهای قبل در این تالاب آغاز شده بود در سه سال گذشته به پایین ترین حد ممکن به حدود ۲۰۴ هزار بال رسیدکه این آمار با افزایش حدود ۹۰ درصدی برای دو سال گذشته به ۳۸۵ هزار بال رسید.

بارش های تابستان و پاییز سبب شد بخشی از گستره خشک شده برخی از تالاب ها و آب بندانهای استان همانند تالاب میانکاله آب گیری شود تا جایی که برخی از مناطق این تالابها که در چند سال گذشته خشک بود برای سال گذشته آب گیری شد.

میزان آب گیری ها برای دو سال گذشته که بواسطه بارش های خوب تابستان و پائیز انجام شد در حدی بود که فقط برای تالاب میانکاله ۴ هزار هکتار بر گستره آبی این تالاب که معروف به بهشت پرندگان است، اضافه شد.

بر اساس سرشماری انجام شده برای زمستان سال گذشته ۸۰ گونه پرنده مهاجر آبزی و کنار آبزی در زیستگاه های مازندران برای زمستان گذارانی فرود آمدند و توانستند برای چند سال اخیر رکورد جدیدی را در تعداد پرندگان ثبت کنند.

در زمستان سال گذشته حضور پرندگان مهاجر در زیستگاه های همانند ساحل خزر، تالاب ها و آب بندانهای مازندران محسوس بود اما تالاب میانکاله به تنهایی میزبان ۲۵۰ هزار بال پرنده مهاجر زمستان گذران بود که سهم بزرگی در پذیرایی از این مهمانان شمال دریای خزر داشت.

هر چند تا قبل از پسروی های گسترده دریای خزر تالاب میانکاله در ده های گذشته به تنهایی میزبان حدود یک میلیون بال پرنده مهاجر بود اما پسروی های پی در پی آب خزر حضور پرندگان مهاجر را برای چند سال گذشته به شدت کاهشی کرده بود.

تصاویر موجود از تالاب میانکاله که برای دو سال گذشته منتشر شد در ۶ ماهه سال گذشته به وضوح فرایند آبگیری ۴ هزار هکتار از اراضی میانکاله را که به خاطر بارش های تابستان و پاییز بر گستره آبی این تالاب اضافه شد را مشخص می کند.

خشکسالی ها شدید سبب شد تا بخش غربی تالاب میانکاله خشک شود اما بارش های سال جاری همان گستره ای که در چند سال گذشته خشک شده بود را دوباره احیا کرد و این امر زمینه ای برای جهش سه برابری حضور پرندگان مهاجر در تالاب میانکاله و به طور کلی شاهد افزایش ۹۰ درصدی حضور پرندگان مهاجر در مازندران برای سال جاری باشیم.

تالاب میانکاله از دهستان میانکاله در شهرستان بهشهر تا آشوراده در استان گلستان وسعت دارد و این منطقه به دلیل داشتن پهنه آبی مناسب با ذخایر غذایی غنی و آبزیان همه ساله پذیرای بیش از ۳۰ تا ۴۰ گونه از پرندگان مهاجر زمستان گذران و بیش از ۱۰۰ گونه از پرندگان بومی آبزی و کنارآبزی است.

این تالاب با داشتن پناهگاه حیات وحش به مساحت حدود ۲۲ هزار هکتار در حوزه مازندران و تنوع گیاهی از جمله درختان سازیل و انار وحشی که تغذیه برخی پرندگان را تشکیل می‌دهد توانست بیش از ۵۰۰ گونه جانوری را در خود جای دهد و به نوعی بهشت پرندگان استان نام بگیرد و با این تنوع زیستی به عنوان یکی از ذخیره گاه‌های زیست کره جهان از سوی سازمان‌های جهانی حفاظت از محیط زیست قرار گرفت.

تالاب میانکاله را باید بهشت پرندگان و پرنده نگری نام نهاد؛ سی و ششمین تالاب ثبت شده دنیا و نخستین تالاب ثبت شده در کنوانسیون تالاب‌های بین المللی رامسر و یکی از ۶۵۰ ذخیرگاه زیست کره جهان با ۴۸ هزار هکتار وسعت در شرق استان مازندران و در همجواری با استان گلستان واقع شده است و سالانه ۱۳۰ گونه از پرندگان مهاجر را با جمعیت حدود ۱.۵ میلیون بال میزبانی می کند.

هرساله از اواسط شهریور تا اواسط زمستان تالاب و آب‌بندان های مازندران میزبان گونه‌های مختلف پرندگان‌ از نقاط سردسیر کشورهای حاشیه دریای خزر است که به امید یافتن مکان گرم و غذا به این مقصد عزم سفر می کنند.

آتش گر گرفت

در این پیوندمدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران گفت: در سه روز اخیر ۶ فقره آتش سوزی در تالاب میانکاله اتفاق افتاد که از این تعداد دو مورد حریق روز جمعه، سه مورد روز یکشنبه و یک مورد دیگر نیز روز دوشنبه هفته جاری در بخش‌هایی از این زیستگاه پرندگان مهاجر اتفاق افتاد.

محمدرضا کنعانی گفت: پس از اعلام آخرین مورد حریق، محیط‌بانان و نیروهای یگان حفاظت محیط زیست به سرعت در محل حاضر شدند و با هماهنگی فرمانداری شهرستان بهشهر، اداره‌کل مدیریت بحران استانداری مازندران و سایر دستگاه‌های اجرایی، عملیات مهار آتش با اعزام ماشین‌آلات، تانکرهای آب و تجهیزات مورد نیاز آغاز شد.

این مقام مسوول ادامه داد: حضور مستمر محیط‌بانان در منطقه طی روزهای اخیر موجب شد کانون جدید آتش در همان دقایق نخست شناسایی و عملیات کنترل و مهار آن بدون وقفه انجام شود و از گسترش حریق به سایر بخش‌های پناهگاه جلوگیری شود.

کنعانی با اشاره به مشارکت دستگاه‌های مختلف در عملیات اطفای حریق گفت: فرمانداری بهشهر، اداره‌کل مدیریت بحران استانداری، شهرداری‌ها، جمعیت هلال‌احمر، دستگاه‌های اجرایی شهرستان و جوامع محلی در کنار نیروهای محیط زیست، نقش مؤثری در مهار آتش داشتند.

تداوم لکه گیری

مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران تصریح کرد: عملیات پایش، کنترل و لکه‌گیری تا اطمینان کامل از خاموش شدن کانون‌های آتش ادامه خواهد داشت و بررسی علت وقوع این آتش‌سوزی‌ها نیز در دستور کار قرار دارد.

اکوسیستم های آبی غنی مازندران به دلیل بهره‌مندی از شرایط مطلوب، هر ساله با فرا رسیدن فصل سرما زیستگاهی امن و گسترده برای حضور و زمستان گذرانی پرندگان مهاجری است که پس از سپری کردن مسافت های طولانی در این زیستگاه ها فرود آمده اند.

تالاب ها و زیستگاه های آبی مازندران یکی از زیباترین جاذبه های طبیعی این استان هستند که با ظرفیت قابل توجه اکوسیستمی در این استان علاوه بر اینکه زیبنده جلوه های گردشگری به شمار می‌روند، با توجه به شرایط مناسب زیست، هر ساله با شروع فصل سرما مامنی دلپذیر برای پرندگان مهاجر به شمار می روند و با آغوشی باز پذیرای جمعیت ده ها هزار قطعه ای از پرندگان هستند.

پرندگان مهاجر نیز علاوه بر جذابیتی که از مبحث پرنده نگری برای زیستگاه های آبی ایجاد می کنند در حقیقت راویان غنای زیستی منابع آبی هستند که در کنار این زیستگاه ها آرام گرفته و پس از مدتی به مسیر خود ادامه می دهند.

غازها، ‌فلامینگوها، آب‌چلیک‌ها، باکلان‌ها و حواصیل‌ها از جمله پرندگان مهاجری هستند که برای در امان ماندن از گزند سرمای فصول سردسال به تالاب ها و آب بندان های مازندران می آیند و چند ماه را در این خطه از شمال کشور سپری می کنند.

میل و گرایش این پرندگان برای آمدن به استان تحت الشعاع شرایط فضای منطقه ای دارد که قرار است در آن فرود بیایند از جمله مهمترین آنها میزان آبگیری تالاب ها و آبگیرهایی همچون ساهون، لپو و پلنگان، ولشت، استخرپشت، گل‌پل، خضر نبی، شورمست، دریوک، سراندون و بالندون، گز و کندوچال است.

مازندران علاوه برتالاب بین المللی میانکاله و ۲ تالاب فریدونکنار و کیاسر، ۹۱۵ قطعه آب بندان به مساحت حدود ۱۸ هزار هکتار دارد و مناسب ترین زیستگاه برای پرندگان مهاجر محسوب می شوند. بیشتر پرندگان مهاجر برای زمستان گذرانی روزهای سردسال را در تالاب میانکاله بهشهر سپری می‌کنند.