ایکوپرس- نوسانات ارزی که نتیجهبخشی برنامهریزی هزینه را مختل میکنند، رشد قیمت مواد اولیهای که هر ماه با نرخ جدیدی به خط تولید میرسند، شرایط ویژه اقتصادی ماههای اخیر و محدودیتهای انرژی و لجستیکی که هر کدام به تنهایی میتوانستند بهانه کافی برای توجیه کسری تولید باشند و نشدند، هریک برای ایجاد اختلال در فرایند تولید، چالشی بزرگ محسوب میشدند.
در چنین فضایی، تحقق کامل برنامه تولید یک دستاورد عملیاتی است که خوانش آن بدون تصور فضای محیطی آن، بخش مهمی از معنایش را از دست میدهد.
برنامه تولید فقط روی کاغذ محقق نشد
آنچه این تصویر را کاملتر میکند، عملکرد خرداد ماه است؛ ماهی که معمولا با فشار پایان فصل و تنگناهای تامین همراه میشود اما ایرانخودرو در همین ماه نه تنها به هدف تولید ۴۲ هزار و ۶۳۰ دستگاهی خود رسید بلکه با تولید ۴۴ هزار و ۹۷۶ دستگاه، دو هزار و ۳۴۶ دستگاه از سقف برنامه عبور کرد.
این تصویر وقتی کامل میشود که بدانیم آمار تولید خودروهای سواری کشور در دو ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان میدهد مجموع تولید این بخش نسبت به مدت مشابه سال گذشته با افت همراه بوده است.
زنجیره بزرگ تامین پشت هر خودرو
اما پشت این اعداد، یک واقعیت پیچیدهتر پنهان است که کمتر در گزارشهای رسمی به آن پرداخته می شود؛ شاید برداشت اولیه از خط تولید یک خودرو، یک سامانه خودکفا باشد؛ در حالی این طور نیست و شبکه ای در پشت صحنه باید کامل کننده زنجیره تولید باشد؛ شبکه ای از صدها تامین کننده قطعه، مواد اولیه و خدمات جانبی که هر حلقهاش باید در زمان درست، با کیفیت مناسب و قیمت قابل قبول به حلقه بعدی متصل شود.
در شرایطی که نوسانات نرخ ارز میتواند ظرف چند هفته هزینه یک قطعه وارداتی را به شکل قابل توجهی تغییر دهد یا محدودیتهای بینالمللی دسترسی به یک ماده اولیه خاص را ناگهان مسدود کند، این هماهنگی دیگر یک مساله فنی ساده و یا رفع یک مشکلی پیش پا افتاده نیست بلکه نوعی مدیریت مستمر چالشها است.
هماهنگی مالی با تامینکنندگانی که خودشان زیر فشار نقدینگی هستند، هماهنگی لجستیکی در شرایطی که هزینه های حمل و نقل به شکل غیرقابل پیشبینی نوسان داشته و هماهنگی فنی برای جایگزینی سریع قطعاتی که تامینشان به هر دلیلی با اختلال مواجه میشود. اخلال در هر کدام از این سطوح یعنی اخلال در نظام تولید. بنابراین تحقق برنامه تولید در چنین ساختاری، نه فقط محصول عملکرد خط مونتاژ بلکه نتیجه انسجام نظام اقتصاد تامین است.
اعتماد؛ حلقهای که تولید را پایدار میکند
شاید مهمترین شاهد این تغییر را نه در آمار تولید، بلکه در جایی دیگر بتوان یافت؛ در رضایت کسانی که سالها از پرریسکترین حلقههای این زنجیره بودند. قطعهسازانی که تامین مالیشان به پرداختهای به موقع خودروساز گره خورده، برنامهریزی تولیدشان به پیشبینی پذیری سفارشها وابسته است و در سالهای گذشته با چالشهایی در تعاملات مالی و برنامهریزی مواجه بودند. گزارشهای اخیر که از رضایت نسبی قطعهسازان از نحوه تعامل مدیریت جدید ایرانخودرو حکایت دارد، میتواند نشانهای باشد که فراتر از عدد تولید اهمیت مییابد.
رضایتی که ردپای آن را باید در بهبود روند تعاملات مالی، برنامهریزی تولید و هماهنگی سفارشها میان ایرانخودرو و تامینکنندگان دنبال کرد و نتیجه آن حرکت به سمت روابط پایدارتر در زنجیره تامین شده است.
برنده نهایی؛ تولید، بازار و مصرفکننده
در این میان از این نکته نیز نباید غافل شد که همه این دستاوردها برای خودروساز نیست. برای مشتری نهایی، استمرار تولید و پایداری زنجیره تامین به معنای کاهش ریسک توقف عرضه، برنامهریزی دقیقتر فروش و فراهم شدن زمینه بهبود خدمات پس از فروش است.
بنابراین شکلگیری زنجیره تامین سالم با اعتماد انباشت شده در طول زمان حاصل میشود و اعتماد در این صنعت یعنی تولید پایدارتر، عرضه منظمتر، توقف کمتر تولید، کاهش فشار بازار و احتمال بهبود کیفیت و خدمات؛ چیزی که باید از آن به عنوان بازی برد - برد تولیدکننده و مصرف کننده یاد کرد.