به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ روسها بار دیگر به استفاده گسترده از پول نقد روی آوردهاند. قطعیهای مکرر اینترنت موبایل که پرداختهای بانکی را مختل کرده و تلاش کسبوکارها برای فرار مالیاتی در بحبوحه فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ، از مهمترین دلایل این تغییر رفتار است. بررسیهای آماری نشان میدهد از ابتدای سال جاری میلادی، ۱.۵۶ تریلیون روبل (معادل ۲۰ میلیارد دلار) اسکناس جدید وارد چرخه اقتصاد روسیه شده که به استثنای دوران همهگیری کرونا، بزرگترین جهش تقاضا برای پول نقد در چنین بازه زمانی ای محسوب میشود.
به گزارش بیبیسی انگلیسی، این افزایش چشمگیر همزمان با موج حملات پهپادی اوکراین رخ داده است. دولت روسیه برای مقابله با این حملات، اینترنت موبایل را در بخشهای وسیعی از کشور قطع میکند و همین امر امکان پرداخت کارتی را برای بسیاری از شهروندان عملاً غیرممکن کرده است. در چنین شرایطی، همراه داشتن اسکناس به مردم احساس امنیت و تسلط بر شرایط میدهد تا در صورت قطعی ناگهانی شبکه، همچنان قادر به تأمین نیازهای روزمره خود باشند.
پیش از این نیز در مقاطع حساس جنگ، مانند شورش کوتاه گروه واگنر، تقاضا برای برداشت نقدی از بانکها اوج گرفته بود. اما موج جدید، چالش بسیار بزرگتری برای مسکو ایجاد کرده است. در روزهایی که دولت برای تامین هزینههای نظامی به شدت نیازمند درآمدهای عمومی است و با کسری بودجه دستوپنجه نرم میکند، چرخش جامعه به سمت معاملات نقدی، کار جمعآوری مالیات را برای نهادهای دولتی دشوارتر از همیشه کرده است.
با وجود آنکه درآمدهای بخش انرژی روسیه به دنبال افزایش اخیر قیمت نفت در پی جنگ در خاورمیانه اندکی بهبود یافته، رشد کلی اقتصاد این کشور در حال کند شدن است. پیشبینی رشد اقتصادی روسیه برای سال دو هزار و بیست و شش به کمتر از نیم درصد کاهش یافته که نشاندهنده ضعیفترین عملکرد اقتصادی در سالهای اخیر است. کرملین برای جبران این وضعیت، نرخ مالیات بر ارزش افزوده را افزایش داد و کسبوکارهای خرد بیشتری را مشمول پرداخت مالیات کرد. این تصمیم، بسیاری از شرکتهای تحت فشار را به لبه پرتگاه کشانده است. اکنون داروخانهها، رستورانها و فروشگاههای محلی برای پنهان کردن گردش مالی واقعی خود، مشتریان را با ارائه تخفیف به پرداخت نقدی تشویق میکنند تا درآمدهایشان در دفاتر رسمی ثبت نشود.
مدیران ارشد بانکی نیز از این روند ابراز نگرانی کردهاند. گزارشها حاکی از بازگشت پدیده پرداخت دستمزدها به صورت غیررسمی و خارج از سیستم بانکی است. پولهای نقدی که از بانکها خارج میشوند، دیگر از طریق پایانههای فروشگاهی یا دستگاههای خودپرداز به چرخه بانکی بازنمیگردند و در دست مردم حبس میشوند. بسیاری از کارآفرینان صراحتا اعتراف کردهاند که برای فرار از فشارهای جدید مالیاتی، به اقتصاد سایه و روشهای غیرشفاف پناه بردهاند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند سیاستهای فعلی دولت روسیه دچار تناقضهای جدی است. از یک سو تلاش میشود با وضع مالیاتهای سنگینتر درآمدهای عمومی افزایش یابد و از سوی دیگر، اقدامات امنیتی نظیر قطع شبکههای ارتباطی، زیرساختهای اصلی جمعآوری مالیات را تخریب میکند. جالب اینجاست که بازگشت به سنت قدیمی نگهداری پول در خانه، در شرایطی رخ میدهد که بانکهای روسیه برای مقابله با تورم، سودهای جذاب دورقمی به سپردهگذاران پیشنهاد میدهند. با این حال، آمارها نشاندهنده خروج گسترده سرمایه از حسابهای بانکی است و شهروندان ترجیح میدهند با وجود سرگردانی در خیابانها برای یافتن خودپردازهای دارای پول، اسکناسهایشان را در جیب خود نگه دارند./