با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک در خیلج فارس و تنگه هرمز، توجه جهان اکنون معطوف به دومین گلوگاه حیاتی جهان در جنوب دریای سرخ، یعنی تنگه باب‌المندب شده است. 

گزارش‌های منابع اطلاعاتی و تحلیلگران دریایی نشان می‌دهد که نیرو‌های مسلح یمن با اتکا به زرادخانه پیشرفته موشکی و پهپادی خود، آمادگی کامل و توانایی عملیاتی لازم را برای انسداد کامل یا جزئی این تنگه دارا هستند. این پتانسیل نظامی صنعا را در موقعیتی قرار داده که می‌تواند فشار‌های بی‌سابقه‌ای را بر آمریکا و متحدان غربی‌اش وارد کرده و جریان تجارت و انرژی جهانی را با چالشی جدی مواجه کند.

توسعه توانمندی‌های موشکی یمن و آمادگی برای اقدام

براساس گزارش شورای آتلانتیک، نیرو‌های مسلح یمن پیش از این و در جریان سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، در واکنش به جنگ غزه با انجام ده‌ها حمله موفق به کشتی‌های مرتبط با رژیم صهیونیستی و حامیان آن در دریای سرخ، کارآمدی تسلیحاتی خود را به اثبات رساندند. 

گزارش‌های اخیر حاکی از آن است که ارتش یمن موشک‌های بالستیک ضدکشتی، کروز و پهپاد‌های انتحاری متعددی را در سواحل غربی خود مستقر کرده و نیرو‌های یمنی در آمادگی کامل برای آغاز موج جدیدی از حملات به‌سر می‌برند.

اگرچه تا پیش از این تمرکز اصلی صنعا بر هدف قرار دادن اراضی اشغالی با موشک‌های دوربرد بود، اما مواضع اخیر مقام‌های یمنی نشان می‌دهد که در صورت افزایش درگیری‌ها از سوی آمریکا و متحدانش، گزینه بستن تنگه باب‌المندب کاملا روی میز و قابل اجرا است. 

تحلیلگران بین‌المللی تاکید می‌کنند که کنترل یمن بر خط ساحلی دریای سرخ این کشور را در موقعیت تسلط عملی بر این آبراه ۲۹ کیلومتری قرار داده است.

اهمیت استراتژیک باب‌المندب به عنوان کریدور جایگزین

تنگه باب‌المندب دروازه ورود به کانال سوئز و متصل‌کننده دریای سرخ به خلیج عدن و اقیانوس هند است که به‌طور معمول حدود ۱۲ درصد از کل تجارت جهانی را پشتیبانی می‌کند. 

اهمیت این تنگه زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم براساس داده‌های آژانس اطلاعات انرژی آمریکا، روزانه حدود ۴.۱ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی از آن عبور می‌کند.

در شرایط کنونی که تنش‌ها در تنگه هرمز با حجم عبور روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت بالا گرفته است، باب‌المندب و دریای سرخ به‌عنوان اصلی‌ترین مسیر جایگزین برای صادرکنندگان انرژی شناخته می‌شوند. 

در حال حاضر، عربستان بخش عمده‌ای از صادرات خود را از طریق خط لوله شرق به غرب به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کند که حجم آن به حدود ۷ میلیون بشکه در روز می‌رسد. نفتی که به ینبع می‌رسد باید برای ترانزیت به بازار‌های جهانی از تنگه باب‌المندب عبور کند؛ در نتیجه، هرگونه اقدام نظامی یمن در این نقطه، هر ۲ مسیر بزرگ صادرات انرژی منطقه را به‌طور همزمان فلج خواهد کرد.

ابزار فشار یمن بر اقتصاد غرب و متحدان آمریکا

بسته‌شدن یا ناامن شدن تنگه باب‌المندب توسط یمن، فراتر از یک بحران منطقه‌ای، یک شوک نظام‌مند به اقتصاد جهانی و به‌ویژه کشور‌های غربی وارد می‌آورد.

به گزارش پایگاه کوفیس، ناامنی این مسیر شرکت‌های بزرگ کشتیرانی را مجبور می‌کند کشتی‌های خود را از مسیر طولانی و پرهزینه دماغه امید نیک در آفریقا عبور دهند. این تغییر مسیر به معنای طولانی‌تر شدن زمان سفر و افزایش سرسام‌آور نرخ بیمه دریایی است.

در همین حال، اختلال در ارسال نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) از این آبراه، به سرعت خود را در قیمت سوخت و کالا‌های اساسی در بازار آمریکا و اروپا نشان می‌دهد و تلاش‌های بین‌المللی برای کنترل تورم را ناکام می‌گذارد.

توانایی ارتش یمن در ناامن‌سازی این گلوگاه بدون نیاز به تسلیحات فوق‌پیشرفته، محاسبات نظامی آمریکا را به چالش کشیده است؛ چرا که ائتلاف‌های دریایی آمریکا تاکنون نتوانسته‌اند بازدارندگی کاملی در برابر حملات پهپادی و موشکی یمن ایجاد کنند.

میدل‌ایست مانیتور هم در تحلیل خود اشاره می‌کند که موقعیت جغرافیایی منحصر‌به‌فرد یمن، به این کشور قدرتی ژئوپلیتیک بخشیده است که عملا امنیت محموله‌های انرژی غرب را به تصمیمات صنعا گره می‌زند. 

ارتش یمن نشان داده است که پتانسیل تبدیل کردن باب‌المندب به یک اهرم فشار سیاسی و نظامی قدرتمند علیه جبهه غربی-صهیونیستی را دارد و آماده است تا در صورت لزوم، هزینه‌های استراتژیک سنگینی را به واشنگتن و متحدانش تحمیل کند.

انتهای پیام/