شناسهٔ خبر: 78971791 - سرویس علمی-فناوری
نسخه قابل چاپ منبع: بهار | لینک خبر

بهترین روش های شستشوی مخزن آب

صاحب‌خبر -
گروه اقتصادی:
آب سالم فقط به کیفیت آب ورودی بستگی ندارد، بلکه شیوه نگهداری از آن در مخزن نیز می‌تواند در سلامت مصرف‌کنندگان تأثیر مستقیم داشته باشد. در بسیاری از ساختمان‌های مسکونی، ویلایی و حتی واحدهای اداری، استفاده از مخزن 1000 لیتری راهکاری کارآمد و مطمئن برای ذخیره آب محسوب می‌شود؛ اما همین مخزن در صورت بی‌توجهی به شستشوی مخازن آب شرب به صورت دوره‌ای می‌تواند به محلی برای تجمع رسوبات، تغییر بو و افت کیفیت آب تبدیل شود. به همین خاطر، رسیدگی منظم به وضعیت داخلی مخزن، بخش بسیار مهمی از نگهداری بهداشتی سیستم ذخیره‌سازی آب به شمار می‌رود. 

چرا شستشوی مخازن آب شرب اهمیت دارد؟
رسوبات معدنی، ذرات معلق و آلودگی‌هایی که به همراه آب وارد تانکر می‌شوند، به مرور زمان در کف و دیواره‌ها تجمع پیدا می‌کنند و می‌توانند طعم، بو و سلامت آب شرب را تحت تأثیر قرار دهند. از این رو، شستشوی مخازن آب شرب اهمیت دارد؛ زمانی که نظافت داخلی مخزن به صورت منظم صورت نگیرد، احتمال رشد باکتری‌ها و سایر آلودگی‌ها افزایش پیدا کرده و همین مسئله می‌تواند کیفیت آبی را که روزانه برای آشامیدن، پخت‌وپز و استحکام مورد استفاده قرار می‌گیرد را کاهش دهد. 
اهمیت این موضوع در مخازن پر مصرف دوچندان می‌شود؛ به عنوان مثال در واحدهایی که از مخزن آب 2000 لیتری استفاده می‌کنند، حجم بیشتر ذخیره آب به معنای ماندگاری طولانی‌تر و احتمال بیشتر ته‌نشینی املاح است. از طرف دیگر، تمیز نگه داشتن منبع تنها به حفظ کیفیت آب محدود نمی‌شود و می‌تواند بر افزایش عمر مخزن نیز موثر باشد؛ چرا که انباشت رسوب و آلودگی می‌تواند به بدنه داخل آسیب بزند و عملکرد مخزن را در طول زمان کاهش دهد. 

شستشوی مخازن آب شرب

هر چند وقت یک‌بار باید اقدام به شستشوی مخزن آب کرد؟
برای اکثر مخازن خانگی، بازه پیشنهادی شستشو حداقل سالی یک بار است؛ اما کیفیت آب منطقه، میزان املاح، شرایط نگهداری و مقدار مصرف مواردی هستند که می‌توانند این زمان‌بندی را تغییر دهند. در مناطقی که آب ورودی سختی بالاتری دارد یا این که ذرات معلق بیشتری وارد منبع می‌شود، امکان دارد که لازم باشد این کار را هر شش ماه یا زودتر انجام دهید تا از تجمع رسوبات و افت کیفیت آب جلوگیری شود. 
در ساختمان‌هایی که مصرف آب بیشتر است و معمولاً از مخزن 2000 لیتری استفاده می‌شود، بررسی دوره‌ای دیواره و کف منبع اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. اگر علائمی نظیر تغییر طعم آب، ایجاد بوی نامطبوع، لایه رسوب یا کدر شدن آب را مشاهده کردید، باید بدون انتظار برای موعد سالانه، اقدام به شستشوی مخزن آب کنید.

مواد و ابزار لازم برای شستشوی مخازن ذخیره آب خانگی
قبل از شروع کار باید ابزار مناسب و مواد شوینده استاندارد آماده شوند تا فرایند نظافت مخزن بدون آسیب به بدنه مخزن و بدون باقی ماندن آلودگی صورت گیرد. 
  • دستکش و ماسک محافظ برای جلوگیری از تماس مستقیم با مواد شوینده و آلودگی‌ها.
    برس با دسته بلند برای تمیز کردن دیواره‌ها و کف مخزن، به ‌ویژه در نقاطی که دسترسی مستقیم دشوار است.
    شلنگ آب یا جریان آب پرفشار برای شستشوی اولیه و آبکشی نهایی.
    سطل یا ظرف مناسب برای آماده‌سازی محلول ضدعفونی‌کننده.
    محلول ضدعفونی‌کننده مجاز مثل ترکیبات کلردار با مصرف کنترل ‌شده، مطابق اصول بهداشتی.
    دستمال یا تجهیزات کمکی برای خشک‌سازی نهایی در مخازن کوچک‌تر.
مراحل شستشوی مخازن ذخیره آب خانگی
برای شستشوی مخزن آب با بیشترین میزان اثربخشی نیاز است که مراحل زیر طی شود:

شستشوی مخازن ذخیره آب خانگی
  1. تخلیه کامل مخزن
اولین مرحله، خارج کردن کامل آب موجود در منبع است تا هیچ بخش مرطوب و راکدی برای اختلاط با رسوبات باقی نماند. در مخازن بزرگ، معمولاً از مسیر خروجی یا پمپ تخلیه استفاده می‌شود تا این مرحله سریع‌تر و کامل‌تر صورت گیرد.
  1. شستشوی اولیه سطوح داخلی 
بعد از تخلیه، باید دیواره‌ها و کف مخزن با آب شسته شوند تا ذرات درشت، لایه‌های سطحی و رسوبات اولیه جدا شوند. این مرحله باعث خواهد شد تا دید بهتری از میزان آلودگی داخلی مخزن به دست آورید و تمیزکاری اصولی‌تری انجام دهید. 
  1. استفاده از برس و محلول ضدعفونی‌کننده
در این مرحله، سطوح داخلی با کمک برس مناسب و محلول ضدعفونی‌کننده تمیز خواهند شد تا لایه‌های چسبیده، جرم و آلودگی‌ها از بین بروند. بخش اصلی شستشوی مخازن ذخیره آب خانگی در همین مرحله صورت می‌گیرد. 
  1. آبکشی کامل مخزن 
بعد از پایان تمیزکاری، باید مخزن آب را چند بار با آب تمیز آبکشی کنید تا هیچ باقی‌مانده‌ای از مواد شوینده یا محلول ضدعفونی‌کننده در داخل منبع باقی نماند. این مرحله از نظر بهداشتی نیز اهمیت زیادی دارد؛ چرا که باقی ماندن ترکیبات شیمیایی می‌تواند کیفیت آب ذخیره شده را تحت تأثیر قرار دهد. 
  1. خشک کردن و آماده‌سازی برای استفاده مجدد از مخزن
در آخر بهتر است که مخزن را برای مدتی باز بگذارید تا رطوبت باقی‌مانده در آن از بین برود و محیط داخلی برای رشد عوامل میکروبی مساعد نباشد. بعد از خشک شدن و اطمینان از پاکیزگی، مخزن می‌تواند مجدداً مورد استفاده قرار گیرد. 
نکات بهداشتی و ایمنی هنگام شستشوی مخازن ذخیره آب خانگی
رعایت اصول ایمنی در حین نظافت منبع آب، مانع آسیب‌دیدگی مخزن و باقی ماندن آلودگی‌های شیمیایی در آب مصرفی می‌شود، و همچنین سلامت افراد خانوار را حفظ خواهد کرد. از جمله مهم‌ترین نکاتی که باید بدانید به شرح زیر است:
  • از دستکش لاستیکی و ماسک مناسب استفاده کنید تا از تماس مستقیم پوست و دستگاه تنفسی با مواد ضدعفونی‌کننده جلوگیری شود.
    هرگز از سیم ظرف‌شویی فلزی یا برس سیمی روی دیواره‌های داخلی مخازن پلی‌اتیلن استفاده نکنید؛ زیرا خراش‌های ایجاد شده محل تجمع باکتری می‌شوند.
    مقدار ماده ضدعفونی‌کننده مثل وایتکس یا قرص کلر باید دقیقاً بر اساس حجم مخزن اندازه‌گیری شود؛ استفاده بیش از حد، آب را برای مصرف مضر می‌کند.
    در هنگام کار با مواد شیمیایی، تهویه مناسب فضا را مدنظر داشته باشید و در صورت امکان درب یا دریچه مخزن را باز نگه دارید.
    پس از شستشو، چند نوبت آبکشی کامل انجام دهید و قبل از استفاده مجدد، از نبود هرگونه رنگ، بو یا ته ‌مانده شیمیایی در آب اطمینان حاصل کنید.
    کودکان و افراد دارای حساسیت تنفسی نباید در هنگام انجام مراحل ضدعفونی در محل حضور داشته باشند.
    پس از اتمام کار، تمام ابزار و دستکش‌های مصرف ‌شده را جدا نگه دارید و آن‌ها را برای مصارف دیگر استفاده نکنید.

شستشوی مخزن آب
بهترین روش شستشوی مخزن آب چیست؟
بهترین روش، روشی است که در آن تخلیه کامل، حذف رسوبات، شستشوی مکانیکی، ضدعفونی اصولی و آبکشی نهایی به صورت مرحله به مرحله و استاندارد صورت گیرد. در واقع، موثرترین شیوه برای اغلب مخازن خانگی آن است که در قدم اول سطوح داخلی با آب شسته شوند، بعد با برس دسته‌بلند و محلول مناسب تمیز شوند و در آخر چند نوبت آبکشی صورت گیرد تا هیچ اثری از مواد شیمیایی در منبع باقی نماند.
شستشوی تانکر آب نباید فقط به تخلیه و پر کردن دوباره آن محدود شود؛ چرا که بدون پاکسازی دیواره‌ها و کف، رسوبات در منبع باقی خواهند ماند. علاوه بر این، در مخازنی که دسترسی مستقیم به داخل دشوار باشد، استفاده از برس بلند، آب پر فشار و ضدعفونی اصولی می‌تواند نتیجه بهتری به همراه داشته باشد. در پایان، نگهداری درست از تانکرهای ذخیره آب، بخش مهمی از مدیریت بهداشت در هر ساختمانی به حساب می‌آید و عدم توجه به آن هم می‌تواند کیفیت آب مصرفی را کاهش دهد و هم این که عمر مخزن را کوتاه‌تر کند.