شناسهٔ خبر: 78967474 - سرویس علمی-فناوری
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه اعتماد | لینک خبر

ترامپ و باتلاق جنگ

حميد روشنايي

صاحب‌خبر -

ترامپ در كارزار انتخاباتي 2024 ميلادي، 15 وعده داد كه يكي از آنها، خاتمه جنگ‌هاي بي‌پايان بود. او ادعا كرد كه 8 جنگ را در ظرف 8 ماه اول دوران دوم رياست‌جمهوري‌اش (از ژانويه تا نوامبر 2025) پايان بخشيده و شايسته دريافت صلح نوبل است. ديدگاه او نسبت به صلح و محور سياست خارجي‌اش، صلح از طريق قدرت است. او معتقد است كه داشتن قدرت نظامي و اقتصادي مي‌تواند طرف مقابل را به پذيرش توافق يا آتش‌بس وادار كند. و براي همين در دو موضوع اوكراين و غزه، تلاش كرد دو طرف را با زور وادار به پذيرش صلح نمايد كه ظاهرا موفق نبوده است.  ترامپ حتي جنگ را هم نوعي «بازدارندگي از طريق قدرت » مي‌داند. او به دفعات كشورها را تهديد به حمله نظامي كرده است و در مورد ايران آن را عملياتي نمود. وي مدعي است كه اگر بتوان از طريق توافق و مذاكره به نتيجه رسيد، آن را بر جنگ ترجيح مي‌دهد، اما در عين حال معتقد است مذاكره زماني موثر است كه با فشار سياسي، اقتصادي يا نظامي همراه باشد. دلايل شروع جنگ ترامپ با جمهوري اسلامي ايران: 
1- تغيير نظام ايران: در ژوئن ۲۰۲۵، پس از حملات امريكا به تأسيسات هسته‌اي ايران، ترامپ در شبكه اجتماعي خود نوشت: «اگر حكومت فعلي ايران نمي‌تواند اين كشور را دوباره بزرگ كند، چرا نبايد تغيير حكومت رخ دهد؟ و از عبارت MIGA) (Make Iran Great Again استفاده كرد. اين اظهارنظر باعث شد بسياري آن را نشانه حمايت او از تغيير حكومت در ايران بدانند. وي بارها به حوادث داخل ايران اشاره نموده و مدعي كمك به مخالفان نظام جمهوري اسلامي ايران شد. با اين وجود، وي يك سال بعد مدعي شد كه من هرگز طرفدار تغيير حكومت نبوده‌‌ام!  براي سال‌ها تغيير حكومت‌ها را ديده‌ام؛ معمولا نتيجه نمي‌دهند. او همچنين اظهار داشته كه تجربه‌هاي گذشته باعث شده نسبت به سياست تغيير حكومت‌ها بدبين باشد.
2- پرونده هسته‌اي: مهم‌ترين ادعايي كه ترامپ براي شروع جنگ با ايران مطرح كرد، اتمي شدن ايران و سلاح هسته‌اي بود. او از بزرگ‌ترين توافق هسته‌اي جمهوري اسلامي ايران با 6 كشور قدرتمند جهان يعني برجام، خارج شد و اعلام كرد كه نخواهد گذاشت ايران سلاح هسته‌اي داشته باشد. او با هرگونه غني‌سازي در ايران حتي به ميزان كم نيز مخالف بوده و بزرگ‌ترين بمباران هسته‌اي عليه يك كشور را در جنگ 12 روزه انجام داد.
3- قدرت موشكي ايران: يكي از موضوعاتي كه ترامپ صراحتا اعلام كرد كه به خاطر آن با ايران وارد جنگ شده است، توان موشكي كشورمان بود. او بارها برنامه موشك‌هاي بالستيك ايران را «تهديدي براي منطقه و متحدان امريكا» توصيف كرده و گفته بود كه اين برنامه بايد متوقف شود. وي در يكي از سخنراني‌هايش مدعي گرديد كه ايران در حال توسعه موشك‌هايي با برد بيشتر است (تاحدي كه به خاك امريكا مي‌رسد) و اين موضوع را يكي از دلايل فشار حداكثري و تحريم‌ها عليه تهران عنوان كرده بود. 
4- نيروهاي همسو با ايران در منطقه: دليل ديگري كه ترامپ را متقاعد حمله به ايران مي‌كرد، نيروهاي نيابتي (به گفته غربي‌ها) بود كه آنها را گروه‌هاي تروريستي مورد حمايت ايران مي‌داند. وي بارها گفته است كه ايران مسوول اقدامات نيروهاي نيابتي خود از جمله حوثي‌هاي يمن است و هشدار داده كه هرگونه حمله اين گروه‌ها به منافع امريكا، از نظر واشنگتن به منزله اقدام ايران تلقي خواهد شد. رييس‌جمهور امريكا در اظهارات خود درباره سياست ايران، به كرات تأكيد كرده كه هدف امريكا بايد قطع حمايت ايران از گروه‌هاي نيابتي و جلوگيري از تأمين مالي و تسليحاتي آنها باشد.  

به دلايل فوق، دونالد ترامپ علاوه بر اينكه در ۱ تيرماه ۱۴۰۴ (۲۲ ژوئن ۲۰۲۵) توسط نيروي هوايي و نيروي دريايي امريكا به سه تأسيسات هسته‌اي ايران شامل فردو، نطنز و اصفهان حمله كرد، در 9 اسفند 1404 (28 فوريه 2026) به صورت رسمي به جمهوري اسلامي ايران حمله و جنگ 39روزه‌اي را آغاز كرد. 
اما نتيجه اين جنگ چه شد؟
اينجانب طي دو مطلب با عنوان‌هاي«حرف درماني ترامپ در جنگ عليه ايران » (15/2/1405) و «ترامپ و بازي‌هاي كثيف » به ويژگي‌هاي شخصي رييس‌جمهور امريكا در جنگ عليه ايران پرداخته‌ام كه نشان مي‌دهد وي مرد اين نبرد نبوده است و در نتيجه، امروز در حالي كه همچنان بحران بين دو كشور ادامه دارد، شاهد نتايج ذيل هستيم: 
- امريكا از توهم تغيير نظام ايران، به مذاكره با آن و درخواست آتش‌بس  رسيد؛ 
- پرونده هسته‌اي ايران كه مهم‌ترين اولويت مقابله‌جويي امريكا بود، امروز به موضوع دست دوم تبديل شده است؛ 
- تنگه هرمز كه تا آن زمان گذرگاهي آزاد بود، پس از بستن آن توسط ايران، به موضوع اصلي جنگ و مذاكرات براي آتش بس تبديل شد. 
- موضوع موشكي ايران كلا از دستوركار مذاكرات خارج گرديد. 
- نيروهاي همسو با ايران كه پس از فرار بشار اسد به نقطه ضعف ايران تبديل شده بود، يك بارديگر خودنمايي كرد و نيروهاي حزب‌الله لبنان توانستند با حمله به رژيم صهيونيستي قدرت نمايي كنند. 
- با ممانعت ايران براي عبور نفت از تنگه هرمز، مساله اصلي ايالات متحده و كشورهاي مختلف جهان گرديد و موجب افزايش بهاي نفت و بنزين در همه كشورها شد. 
- حمله ايران به پايگاه‌هاي نظامي امريكا در كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس، فشار بر ترامپ براي دفاع از اين كشورها و پايان جنگ، افزايش يافت.
اين بود آن باتلاقي كه ترامپ تصور ورود به آن را نداشت و اكنون همچنان در حال دست و پا زدن است. نه مي‌تواند آن را با يك صلح آبرومندانه تمام كند و نه مي‌تواند جنگي تمام‌عيار (به غير از بمباران‌هاي وحشيانه) داشته باشد. فقط با استفاده از شبكه‌هاي مجازي و رسانه‌ها به‌دنبال جريان‌سازي و پروپاگاندا  در فضاي مجازي است.