مدتی بود که ادمینهای برخی کانالهای تلگرامی، تصاویر بسیاری از دختران و پسران جوان را از صفحاتشان در فضای مجازی برداشته و با عناوین نابهنجار مختلف در کانال خود منتشر و آنها را تهدید میکردند؛ اتفاقی که از شهر ملایر آغاز شد و بهگفته برخی کاربران در گرگان، گلستان، بروجرد و تا همین چند روز پیش در لرستان تکرار شد؛ روندی که علاوه بر توهین، هتاکی و تهمتزنی به افراد، موجب نگرانی و ایجاد تشویش بین جوانان و خانوادهها شده و پاککردن پستها را تنها در ازای دریافت ارز دیجیتال انجام میداد که با توجه به شکایت و واکنش بسیاری از خانوادهها، عوامل این کانال تحت تعقیب پلیس قرار گرفته و شناسایی شدند. تنها دو روز پس از انتشار گسترده اخبار این ماجرا و نگرانی بسیاری از خانوادهها در لرستان، دادستان عمومی و انقلاب مرکز این استان از دستگیری سه نفر از گردانندگان اصلی کانالهای منتشرکننده تصاویر خصوصی مردم استان در فضای مجازی در کمتر از ۴۸ ساعت خبر داد و گفت پس از وصول گزارش و تشکیل پرونده ۲۰۰ شاکی در اینخصوص، شناسایی و دستگیر شدند.
کانال لرستان، یک کانال اصلی با بیش از ۲۶ هزار عضو بود که در آن تصاویر، شماره تلفن، آیدی تلگرامی و صفحه اینستاگرام افراد قرار میگرفت، یک لینک گپ داشت که در آن کاربران و اعضا مستقیم نظر داده و حتی با ادمین کانال صحبت میکردند و آخرین لینک هم یک لینک ذخیره بود که اگر کانال اصلی بههردلیلی در دسترس نباشد، اعضا بتوانند وارد کانال یدکی شوند. درحالیکه بسیاری از مردم بهشدت نگران شرایط بهوجودآمده بوده و از پلیس درخواست کمک میکردند، این کانال همچنان به فعالیت غیراخلاقی خود ادامه میداد. یک روز پس از واکنشهای شدید مردمی، کانال اصلی ادمین هتاک مسدود شد، اما بلافاصله کانال دوم با انتشار همان تصاویر آغازبهکار کرد. یک روز پس از آغاز فعالیت کانال دوم و درحالیکه ادمین آن با تمسخر به دنبالکنندگان خود وعده میداد همچنان به انتشار تصاویر جوانان ادامه خواهد داد، ناگهان نهتنها کانال دوم که حتی لینکهای ارتباطی نیز مسدود شد. همچنین پایگاه خبری پلیس لرستان نیز اعلام کرد که اخیرا جریانی تحت عنوان کانالهای تلگرامی، با رویکردی غیراخلاقی و باهدف جلب مخاطب، اقدام به انتشار تصاویر خصوصی و هتک حیثیت برخی شهروندان کرده و در مراحل بعدی با استفاده از روشهای نامتعارف و بهرهگیری از ارزهای دیجیتال، بعضا اقدام به باجخواهی و اخاذی از خانوادهها میکند. بهلطف الهی و با اتکا به اشراف اطلاعاتی، تمامی تحرکات گردانندگان این کانالها تحت رصد دقیق پلیس قرار دارد که این اقدامات مجرمانه با تعامل نزدیک دستگاه قضایی برای شناسایی و دستگیری عوامل اصلی در دستور کار ویژه قرار گرفته است.
این مرکز همچنین با اشاره به شناسایی تعدادی از افرادی که با ارسال محتوای مجرمانه (تصاویر و مطالب توهینآمیز) با گردانندگان این کانالها همکاری داشتهاند، تاکید کرد: اقدامات قانونی علیه این افراد نیز آغاز شده و تمام کسانی که بهنوعی در تولید و نشر این مطالب توهینآمیز نقش داشتهاند، باید پاسخگوی اعمال خود باشند. هشدارها و تحقیقات سرانجام به اینجا رسید که علی حسنوند، دادستان عمومی و انقلاب مرکز لرستان اعلام کرد: ابعاد این پرونده گسترده بوده و تاکنون بیش از ۲۰۰ شکایت در این خصوص در دادسرای مرکز استان ثبت شده است. بهگفته وی هماکنون پرونده در شعبه ویژه بازپرسی در حال تکمیل تحقیقات است، شناسایی سایر افراد دخیل در این شبکه با جدیت در دستور کار قرار دارد و دستگاه قضا با قاطعیت و بدون اغماض با عاملان برهم زدن آرامش روانی جامعه برخورد خواهد کرد. دادستان مرکز لرستان درخصوص برخورد با سایر افراد مرتبط با این جرایم هشدار داد و تصریح کرد: برخورد قانونی تنها شامل گردانندگان کانالها نیست بلکه با هر فردی که بههر نحوی، اعم از دراختیارگذاشتن اطلاعات، تصاویر یا فایلهای شخصی دیگران به این کانالها، در هتک حرمت شهروندان نقش داشته باشد، برخورد قاطع قضایی صورت خواهد گرفت.
پلیس حامی شماست
سرهنگ جواد مختاررضایی - معاون فرهنگیواجتماعی پلیس فتا
بارها با کانالهای متخلف تلگرامی که در آن فرد یا افرادی با تهدید به انتشار تصاویر خصوصی بانوان اقدام به اخاذی از آنان میکنند، مواجه بودیم که منجربه دستگیری مجرمان نیز شد. بهطور مثال، سال گذشته در شمال کشور یک کانال تلگرامی تحت عنوان «مستر یا میسیز شیخ» مرتکب تخلف شد که دو دختر با ایجاد یک کانال تلگرامی و طراحی یک ربات، پس از دریافت تصاویر و فیلمهای خصوصی افراد و با دادن نسبتهای ناروا، اقدام به انتشار آنها میکردند. متهمانی هم در شهرستان ملایر دستگیر شدند که این باند نیز مرتکب همین جرایم میشدند. اگرچه تمام تلاش همکاران ما بر این است که گردانندگان کانالهای مجرمانه تلگرامی دستگیر شوند، اما بهدلیل عدم همکاری پلتفرم مزبور، متاسفانه شاهد فعالیت این کانالهای مجرمانه هستیم. گردانندگان متخلف این نوع کانالهای تلگرامی چند هدف دارند. برخی برای سرگرمی و جذب دنبالکننده زیاد و برخی دیگر نیز با هدف اخاذی و گرفتن پول دست به اینکار میزنند و تهدید میکنند تنها در صورت پرداخت پول، تصویر پاک میشود. موضوع اصلی اینجاست که خانمها نباید تصاویر خصوصی را در معرض دید عموم قرار دهند یا برای کسی که با او ارتباط دارند، عکس خصوصی ارسال کنند، زیرا ممکن است پس از پایان ارتباط، فرد، تصاویر خصوصی را در اختیار چنین کانالهایی قرار دهد.
اینکه آیا گردانندگان متخلف این کانالهای تلگرامی ساکن کشور هستند یا خارج از کشور باید گفت که محل استقرار پلتفرمهای خارجی در خارج از کشور بوده و بههمین دلیل، تلگرام پاسخگوی ما نیست و برهمین اساس، پیگیری چنین مواردی دشوار است. البته همانطور که اشاره شد، ما متهمان متعددی را مرتبط با کانالهای فعال در ملایر، خوزستان و مازندران دستگیر کردهایم، اما بهدلیل استقرار پلتفرم در خارج از کشور، پیگیری آن با مشکل مواجه است.
ارتکاب یک اشتباه در فضای مجازی میتواند به یک عمر پشیمانی ختم شود. ما اصلا کاری به این موضوع نداریم که تصاویر شما بهچهنحو در اختیار فرد تهدیدکننده یا اخاذ قرار گرفته است. تهدید فرد و تهدید به انتشار تصاویر خصوصی، هردو جرم محسوب میشود. پلیس فتا قرار نیست فرد تهدیدشونده را بازخواست کند و تنها کاری که شاکی باید انجام دهد، ثبت یک شکایت رسمی است، اما متاسفانه مشکل عمدهای که با آن مواجه هستیم، این است که بانوان پس از اینکه مورد تهدید و اخاذی قرار میگیرند، بهدلیل ترس از همسر یا خانواده یا بیحوصلگی، به پلیس فتا مراجعه نمیکنند؛ در صورتیکه با مشاهده اولین تهدید به انتشار تصاویر خصوصی، باید شکایت کنند. به بانوان گرامی اکیدا توصیه میکنیم که تحت هیچ شرایطی تصاویر، فیلمها و اطلاعات خصوصی خود را برای هیچکس، حتی کسی که ادعای دوستی و آشنایی با شما دارد، ارسال نکنند. فراموش نکنید هر محتوایی پس از خروج و انتشار در فضای عمومی دیگر در حوزه اختیار شما نیست و میتواند به ابزاری برای اخاذی از شما تبدیل شود. همچنین تصاویری که در پروفایل پیامرسانها و صفحات شبکههای اجتماعی شما قرار میگیرد نیز ممکن است مورد سوءاستفاده قرار گیرد.