روزگذشته فرودگاه بینالمللی صنعا در پایتخت یمن، هدف چندین موج حمله هوایی قرار گرفت. این حملات شدیدترین تشدید تنشها از زمان برقراری آتشبس تحت نظارت سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ به شمار میروند.
انصارالله عربستان سعودی را مسئول این حملات معرفی کرده و اعلام کردند که «مرحله کاهش تنش» رسماً به پایان رسیده است. در مقابل، دولت مستعفی یمن (مستقر در عدن) با پذیرش مسئولیت این حملات، اعلام کرد که هدف از آن، جلوگیری از فرود یک هواپیمای ایرانی حامل هیئت حوثی بوده است.
همزمان، شبهنظامیان وابسته به عربستان (از جمله نیروهای تحت حمایت ائتلاف) تهدید به ادامه اقدامات نظامی خود کرده و از غیرنظامیان خواستهاند که محوطه فرودگاه را تخلیه کنند. آغاز تنش یک فروند هواپیمای ایرانی حامل هیئتی از مقامات حوثی در فرودگاه صنعا به زمین نشست. این هیئت برای شرکت در مراسم تشییع رهبر فقید ایران به تهران رفته بود. دولت یمن این پرواز را نقض حاکمیت ملی خود خواند و مدعی شد که هواپیما محمولههای نظامی و پرسنل سپاه قدس را جابهجا کرده است.
شکستن محاصره هوایی دهساله
وزیر دفاع دولت مستعفی یمن هشدار داد که هر هواپیمایی که وارد حریم هوایی یمن شود، مورد هدف قرار خواهد گرفت. جنگندههای ائتلاف به رهبری عربستان، باندهای فرودگاه صنعا را بمباران کردند تا مانع فرود یک هواپیمای شرکت ماهان ایر (ایران) شوند. هواپیمای ایرانی مسیر خود را تغییر داد و در فرودگاه الحدیده (تحت کنترل انصارالله) به زمین نشست.
از زمان ورود نظامی ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی در سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴)، فرودگاه صنعا تحت محاصره هوایی کامل قرار داشته است. به جز پروازهای بسیار محدود سازمان ملل، هیچ پرواز تجاری یا مسافری اجازه تردد نداشته است. این محاصره، صنعا را عملاً به یک شهر زمینگیر تبدیل کرده است.
حزام الاسد، از اعضای ارشد جنبش انصارالله یمن، روزگذشته (دوشنبه) با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس از فرود موفقیتآمیز یک فروند هواپیمای مسافربری ایرانی در فرودگاه بینالمللی الحدیده خبر داد و اعلام کرد که هیئت اعزامی دولت نجات ملی یمن به سلامت وارد کشور شد.عضو ارشد جنبش انصارالله در این پیام تأکید کرد: هواپیما به سلامت فرود آمد، هیئت اعزامی رسید و محاصره با قدرت شکسته شد. حزام الاسد همچنین با اشاره به ادامه این مسیر خطاب به مردم یمن گفت: مردم یمن، انشاءالله، شاهد آنچه که دلشان را شاد میکند، خواهند بود.
این پیام در حالی منتشر منتشر شد که، جنگندههای عربستان سعودی باندهای فرودگاه بینالمللی صنعاء را هدف حملات هوایی قرار دادند. با وجود این بمباران، دولت صنعاء با ادامه پروازهای مستقیم به تهران، اراده خود را برای شکستن کامل محاصره 10 ساله هوایی به نمایش گذاشته است.
مقامات دولت صنعا بارها تأکید کردهاند که شکستن محاصره هوایی یک «خواسته مردمی غیرقابل بازگشت» است و با وجود تهدیدات و حملات عربستان سعودی، این مسیر تا شکست کامل محاصره ادامه خواهد یافت. استقبال گسترده مردمی از پروازها و بیانیههای حمایتآمیز مقامات ارشد انصارالله نشان میدهد که این سیاست از پشتوانه مردمی قوی برخوردار است.
حمله انصارالله به فرودگاه عربستان
انصارالله این حملات را تجاوز آشکار سعودی و تلاشی برای تداوم محاصره ظالمانه ملت یمن دانسته و این حمله را «اعلان جنگ» خوانده و تهدید کردهاند که فرودگاههای عربستان و تأسیسات حیاتی این کشور را هدف قرار خواهند داد. برهمین اساس، ساعاتی بعد از این بیانیه، برخی منابع خبری از وقوع حمله به فرودگاه بینالمللی «ابها» در جنوب عربستان خبر میدهند. این منابع اعلام کردند که فرودگاه بین المللی ابها در جنوب غربی عربستان در نزدیکی مرز با یمن هدف حمله ترکیبی موشکی و پهپادی قرار گرفته است.
به گفته این منابع، این حمله از سوی نیروهای مسلح یمن صورت گرفته است. این منابع از توقف پروازها در این فرودگاه سعودی خبر داده اند. برخی منابع دیگر از وقوع انفجارهایی در العسیر عربستان خبر دادند. شبکه الجزیره به نقل از یک مقام سعودی با اعتراف به هدف قرار گرفتن عربستان از سوی یمن(در پاسخ به تجاوز سعودی به فرودگاه صنعاء) مدعی شد که پدافند هوایی سعودی با تهدید موشکهای شلیک شده از سوی حوثی ها(نیروهای مسلح یمن) مقابله کرده است.
ارتقای ارزش راهبردی یمن در معادلات ایران
این اقدام ایران عملاً به محاصره هوایی ۱۱ ساله عربستان علیه صنعا پایان داد. ایران با نادیده گرفتن اراده ریاض و فرستادن مستقیم هواپیما، نشان داد که انحصار تعیین خطوط هوایی یمن را نمیپذیرد. ایران در عمل نشان داد که در لحظات حساس، متحدان خود را تنها نمیگذارد. این اقدام، جایگاه تهران را به عنوان یک پشتیبان قدرتمند و قابل اعتماد در «محور مقاومت» تثبیت کرد.
از سوی دیگر، این اقدام قواعد جدیدی را به ریاض دیکته کرد و پیام داد که انفعال راهبردی به پایان رسیده و هر گونه تلاش برای ادامه محاصره، با پاسخ نظامی یمن مواجه خواهد شد. با شکستن این حصر توانایی انصارالله در تهدید تنگههای حیاتی مثل بابالمندب برای تهران باارزشتر شد و برگه فشار جدیدی در اختیار ایران قرار داد.
شکستن محاصره صنعا بسیار فراتر از یک عملیات هوایی بود؛ ایران با این اقدام، یک بازی راهبردی را به راه انداخت. این حرکت، ضمن تحکیم جایگاه ایران و متحدانش، نشان داد که معادلات جدید قدرت در منطقه در حال شکلگیری است و عربستان و متحدانش را با واقعیتی تازه روبرو کرد که در آن، انحصار بر آسمان یمن به پایان رسیده و پاسخ به هر اقدامی، فراتر از مرزهای این کشور خواهد بود.
ایران محاصره 11 ساله یمن را شکست
صاحبخبر -
∎