تاریخچه روز ملی فناوری اطلاعات
در سال ۱۳۹۸ شمسی، سازمان نظام صنفی رایانهای استان تهران پیشنهاد داد تا روز ۲۲ تیرماه، که با تولد محمدبن موسی خوارزمی، دانشمند بزرگ ایرانی همزمان است، «روز ملی فناوری اطلاعات» انتخاب و در تقویم رسمی کشور ثبت شود. پس از آن و با پیگیریهای سازمان نصر تهران ، شورای عالی انقلاب فرهنگی روز ۲۲ تیر را، روز ملی فناوری اطلاعات تعیین کرد. انتخاب یک روز از سال به نام روز ملی فناوری اطلاعات، اهمیت بسیاری دارد. این اقدام هدفمند برای جلب توجه مردم و دولتمردان به مسئله فناوری و ترویج آن، به منظور ایجاد زندگی بهتر و آینده روشنتری برای نسلهای آینده است. به عبارت دیگر، فناوری میتواند جامعه را به حکمرانی هوشمند متصل کند و در پیشرفت و توسعه جامعه نقش مهمی ایفا کند.
تعبیر و مفهوم فناوری اطلاعات
فناوری اطلاعات، به مجموعهای از فعالیتها و فرآیندهای مرتبط با پردازش، ذخیره، بازیابی و تبادل انواع دادهها و اطلاعات در رایانهها اشاره دارد. به طور کلی، سیستم فناوری اطلاعات، یک سیستم اطلاعاتی و به طور خاص، یک سیستم کامپیوتری است که شامل سخت افزارها، نرم افزارها و تجهیزات جانبی است و گروهی از کاربران فناوری اطلاعات آن را مدیریت میکنند. فناوری اطلاعات، شامل ایجاد و پشتیبانی شبکههای ارتباطی و رفع مشکلات تجهیزات شبکه، حفاظت از امنیت و حریم خصوصی دادهها و اطلاعات، طراحی و مدیریت پایگاههای داده، و همچنین کمک به کاربران در عیبیابی و رفع مشکلات رایانهها از نظر ارتباطات است. تاکید میشود که موضوع رفع مشکلات مربوط به بحث سخت افزار و برای مثال قطعات لپ تاپ نیست. فناوری اطلاعات یک عنصر بسیار حیاتی و اساسی در سازمانها و جوامع مدرن شناخته میشود و نقش مهمی در ارتباطات، اطلاعاترسانی و توسعه فرایندهای کسب و کار دارد. البته هنوز خیلیها دید درستی از فناوری اطلاعات ندارند. برای مثال از مهندسان این حوزه توقع تعویض قطعات کامپیوتر را دارند که در تخصص یک مهندس سخت افزار است.
هدف از نامگذاری روز ملی فناوری اطلاعات
هدف اصلی این اقدام، ترویج و تسریع در توسعه فناوری در زمینههای مختلف است. به منظور دستیابی به این هدف، اقدامات و پروژههایی در زمینه توسعه فناوری انجام میشود که شامل مواد، تجهیزات و فرآیندها است. برنامههای متعددی در مناطق پیشرفته یا نوظهور برای حمایت از فعالیتهای مرتبط با فناوری اجرا میشود. در این برنامهها، ایدهها و مفاهیم جدید ارزیابی میشوند تا از آنها در فناوری و تولید محصولات بهرهبرداری شود. با ایجاد بستر مناسب برای ارتقای فناوری، امکان ایجاد نوآوری، رشد اقتصادی و ارتقای کیفیت زندگی جامعه فراهم میشود.
محمد بن موسی الخوارزمی؛ یک ریاضیدان بسیار تأثیرگذار
محمد بن موسی الخوارزمی، معروفتر به نام خوارزمی، یک ریاضیدان مسلمان بسیار تأثیرگذار بود که در حوزه ریاضیات و سایر زمینههای علمی دیگر نقش بسزایی داشت. وی پدربزرگ علوم کامپیوتر و پدر جبر به حساب میآید. خوارزمی، یک منتقل کننده مهم اعداد عربی، پذیرشدهنده صفر (بهعنوان نماد) و نیز طراح نقشههای فلکی شناخته میشود. وی در حدود سال ۷۸۰ میلادی (ممکن است در سال ۷۸۳ پس از میلاد) در خوارزم (منطقهای که در آن زمان بخشی از ایران بود) متولد شد.
یکی از اختراعات بزرگ خوارزمی، احتمالاً ایجاد رقم صفر است. افزودن صفر به سیستم عددها انقلابی بود و درک بسیاری از بخشهای ریاضیات و اعداد منفی را آسان کرد. اصطلاح “الگوریتم” از لاتینسازی نام خوارزمی گرفته شده و همچنین کلمه “جبر” از لاتینسازی “الجبر”، که بخشی از عنوان کتاب مشهور وی است و در آن روشهای جبری اساسی معرفی شده، مشتق شده است. خوارزمی با معرفی روش جدید محاسبات ریاضی به نام الگوریتم پایههای اختراع سیستمهای کامپیوتری را در قرنهای بعد ایجاد کرد. کتابهای او در قرون وسطی ترجمه و در کشورهای اروپایی پخش شد. بسیاری از آثار هنرمندان و دانشمندانی مانند داوینچی برگرفته از آثار خوارزمی بوده است. رویکرد انقلابی وی در ریاضیات، اساس تمامی الگوریتمهای مبتنی بر رایانه فعلی ما را فراهم ساخته است. خوارزمی، همانند کلمه “الگوریتم”، مسئولیت ایجاد کلمه “جبر” را بهطور مستقیم برعهده داشت. این عنوان از کتابی گرفته شده است که وی نوشته و در آن اصول جبر را شرح داده است. این کتاب با نام “الکتاب المختصر فی حساب الجبر و المقابله” شناخته میشود و معمولاً بهعنوان کتاب جامع محاسبات با تکمیل و تعادل ترجمه میشود. عبارت “الجبر” به فرآیند متعادل کردن معادلات با حذف اعداد منفی، مربعها و ریشهها اشاره دارد. این اصطلاح عمومی خوارزمی برای حل معادلات با متغیرهایی بود که در آنها وجود داشتند. همچنین میگویند خوارزمی روش ضرب مشبک یا الک را برای ضرب اعداد بزرگ ابداع کرده است. روش مشبک او را فیبوناچی، ریاضیدان ایتالیایی، به اروپا معرفی و به گسترش کار خوارزمی در غرب کمک کرد.