صاحبخبر - خبر کوتاه اما عمق فاجعهای ریشهدار را به تصویر میکشد؛ جلوگیری از سوءاستفاده یک شرکت خودروسازی و رفع تصرف ۱۲۰ هکتار از اراضی زراعی منطقه زرنان در مجاورت روستای دانش شهرستان قدس. شرکتی که طی ماههای اخیر در سه نوبت متوالی برای دگرگون کردن کاربری این اراضی حیاتی دستاندازی کرده و در آخرین تلاش خود، با دیوارکشی و آغاز عملیات عمرانی، مقدمات نابودی این خاک حاصلخیز را چیده بود که در نهایت با دستور قضایی، این دیوارها تخریب و زمینها به وضع سابق بازگشت. اما نگاهی عمیقتر به این ماجرا، ویترینی از یک بحران ساختاری و فاجعهبار را پیش چشم ما میگذارد. تغییر کاربری اراضی کشاورزی، تصرف عدوانی منابع طبیعی و تخریب بیمحابای محیط زیست در کشور ما به چنان ابعاد هولناکی رسیده است که به جرأت میتوان گفت در هیچ کجای دنیا، شاهد این حجم از تخلف، هجمه به ریههای زمین و غارت منابع پایدار یک ملت نیستیم. خاک کشاورزی که تولید هر سانتیمتر آن قرنها زمان میبرد، این روزها به راحتی قربانی بلدوزرها و طمعورزیهای صنعتی میشود و این روند اسفبار، مایه شرمساری و تقبیح شدید است.
پرسش اساسی این است که چگونه یک مجموعه به خود اجازه میدهد در چند نوبت متوالی به حریم اراضی ملی و کشاورزی تجاوز کند و حتی پس از صدور دستور توقف، همچنان به کار خود ادامه دهد؟ پاسخ این گستاخی را باید بدون لکنت در برهوت مطلق مسئولیتپذیری مسئولان ذیربط جستجو کرد؛ چرا که اگر نهادهای نظارتی و متولیان خاک و اراضی از همان ابتدا به وظایف قانونی خود عمل میکردند، کار به چنین جراتیافتگی مکرری از سوی متخلفان نمیرسید. وقتی چشمان ناظران در برابر چنین تخلفات آشکار و بزرگی بسته میماند، دیگر نمیتوان قضیه را صرفاً به پای سهلانگاری یا ضعف مدیریت نوشت؛ در واقع اگر نخواهیم یا نتوانیم با صراحت بگوییم که برخی از مسئولان و متولیان، خود ذینفعان اصلی این تخلفات و تغییر کاربریها هستند، دستکم باید بپذیریم که سکوت و بیعملی آنها، جادهصافکن این غارت سیستماتیک شده است. هرچند برخورد چکشی و تخریب دیوارهای غیرمجاز در منطقه زرنان اقدامی لازم و شایسته تقدیر است، اما تا زمانی که ریشههای فساد، روابط پشت پرده و صندلیهای بیمسئولیت بازخواست نشوند، این داستان تلخ در نقطهای دیگر تکرار خواهد شد، چرا که اراضی کشاورزی و منابع طبیعی ملک طلق سودجویان نیست، بلکه حق مشاع تمام نسلهاست.
∎