به گزارش ایرنا؛ مبلمان منبت ملایر که امروزه به عنوان قطب تولید این هنرصنعت در ایران و یکی از شهرهای جهانی ثبتشده در صنایع دستی شناخته میشود، در طول تاریخ خود با فراز و نشیبهای فراوانی روبرو بوده است.
یکی از مهمترین چالشهای پیشروی این هنرصنعت، تامین مواد اولیه مرغوب است، هنرمندان منبتکار ملایر برای خلق آثار خود از چوبهای باکیفیتی مانند راش، گردو و چنار استفاده میکنند در حالیکه در دوران جنگ معمولا واردات و حملونقل چوب با اختلالات جدی مواجه میشود و از سوی دیگر محدودیتهای ناشی از تحریمها و ناامنی مسیرهای تجاری میتواند هزینه تمامشده را به شدت افزایش داده و کیفیت محصولات نهایی را تحت تأثیر قرار دهد.
صنعت لوکس و هنری مبل و منبت، به شدت به وضعیت اقتصادی وابسته است، در دوران جنگ و بحرانهای اقتصادی، تقاضا برای کالاهای غیرضروری و لوکس مانند مبلمان به شدت کاهش مییابد و در چنین شرایطی، اولویت خانوارها به سمت تامین مایحتاج اولیه تغییر میکند و بازار این محصولات با رکود عمیقی روبرو میشود.
این در حالیست که این مساله برای شهر جهانی مبلمان منبت که بیش از ۶۰ درصد از تولیدات مبل و منبت کشور را در اختیار دارد، یک تهدید جدی محسوب میشود.
مهاجرت هنرمندان؛ تهدیدی جدی
جنگ همواره با ناامنی و مهاجرت نیروی کار ماهر همراه بوده و طی ماههای اخیر به واسطه مشکلات ناشی از جنگ، صنعت مبلمان منبت ملایر که متکی بر هنر و تجربه حدود ۲۰ هزار هنرمند در بیش از ۶ هزار کارگاه فعال است، در تنگنا قرار گرفته و با خطر خروج سرمایههای انسانی خود مواجه است و تعدادی از هنرمندان ممکن است برای یافتن امنیت و بازار کار بهتر، منطقه را ترک کنند و این امر به فرسایش دانش بومی و تعطیلی کارگاههای کوچک و خانوادگی منجر شود.
ثبت ملایر به عنوان شهر جهانی مبل و منبت در سال ۱۳۹۸، نقطه عطفی در معرفی این صنعت به جهان بود و تولیدات این شهرستان به کشورهای آسیای میانه، حاشیه خلیج فارس، ترکیه و عراق صادر میشود، با این حال، درگیریهای منطقهای، مسیرهای صادراتی را با خطر مواجه میکند و تحریمهای بینالمللی، نوسانات ارزی و عدم ثبات سیاسی در کشورهای همسایه، از موانع جدی برای توسعه صادرات این صنعت ارزشمند محسوب میشود.
هنری که با وجود مشکلات نفس میکشد
یک تولیدکننده مبل و منبت ملایر معتقد است: مهمترین مشکل این هنرصنعت تامین مواد اولیه با کیفیت و قیمت مناسب است، چوب مرغوب که روح کار ماست، هر روز گرانتر میشود، التهابات ارزی و تحریمها، واردات چوبهای باکیفیت را با مشکل مواجه کرده و قیمت تمامشده را به طرز سرسامآوری بالا برده است.
«امین مرادی» افزود: این گرانی در حالی است که قدرت خرید مردم هم کاهش یافته و تقاضا برای محصولات باکیفیت و دستساز کم شده است.
وی ادامه داد: تمام امید ما برگزاری جشنوارههای نوروزی و تابستانی و دیگر رویدادهاست تا بتوانیم با حضور مسافران و خریداران، بازار این هنرصنعت را تقویت کنیم، البته اگر جنگی در میان نباشد.
«مرتضی رضایی» نیز یکی از طراحان و تولیدکنندگان مبلمان این شهر است و تاکید میکند: مواد اولیه دغدغه همه ماست، اما به نظر من، مشکل اساسیتر، بازاریابی نامناسب و نبود یک استراتژی مشخص برای فروش است.
او بیان کرد: ما هنرمندان و تولیدکنندگان خوبی داریم، اما در زمینه فروش و بازاریابی بسیار ضعیف عمل میکنیم، متاسفانه کالاهای مشابه و اغلب بیکیفیت که از کشورهای دیگر به ویژه چین و ترکیه وارد میشود، بازار را پر کردهاند و با قیمتهای پایینتر، سهم ما را میگیرند و مصرفکننده ایرانی هم به دلیل مشکلات اقتصادی، به سمت این اجناس ارزانتر میرود.
وی با بیان اینکه صادرات آرزوی همه تولیدکنندگان است، گفت: روزگاری نه چندان دور، صادرات صنایعدستی چوبی رونق داشت، اما امروز تحریمها، موانع گمرکی و نبود مشوقهای صادراتی، کار را برایمان بسیار سخت کرده است.
حمایت از فروشگاههای آنلاین برای جذب مشتری
رضایی ادامه داد: از طرفی سیاستهای ارزی انگیزه صادرات را از بین برده و خیلی از صادرات ما الان با واسطه انجام میشود که سود اصلی به جیب واسطهها میرود و هنر و هویت این هنر در بازارهای جهانی گم میشود.
وی با اشاره به اینکه صادرات مبل ایران در سالهای اخیر با نوسانات شدیدی روبرو بوده و سهم ناچیزی از بازار جهانی را به خود اختصاص داده است، اظهار کرد: این در حالیست که کشوری مثل ترکیه، سالانه بیش از چهار میلیارد دلار صادرات در این حوزه دارد و ما برای رقابت با آنها، به فناوری روز، طراحی مدرن و مهمتر از همه، یک دیپلماسی اقتصادی کارآمد نیاز داریم.
یکی از منبتکاران ملایری کم رنگ بودن صادرات یکی از زخمهای کهنه هنر مبلمان منبت است، گفت: سیستم قدیمی استاد و شاگردی از بین رفته و آموزشهای دانشگاهی هم به دلیل فاصله زیاد با کارگاههای واقعی، نتوانسته جای آن را پر کند.
یکی از منبتکاران ملایری کم رنگ بودن صادرات را یکی از زخمهای کهنه هنر مبلمان منبت دانست و گفت: سیستم قدیمی استاد و شاگردی از بین رفته و آموزشهای دانشگاهی هم به دلیل فاصله زیاد با کارگاههای واقعی، نتوانسته جای آن را پر کند.
«امیرمحمد حیدری» افزود: از طرفی جوانان به دلیل نبود امنیت شغلی و درآمد کافی، تمایلی به یادگیری این هنر پرهزینه و زمانبر ندارند و به سمت مشاغل دیگر یا مهاجرت میروند و چنانچه این روند نباید ادامه یابد.
وی تاکید کرد: ما به یک برنامه مشخص و عملی برای حمایت از تولید، تأمین مواد اولیه، تسهیل صادرات و بازاریابی نیاز داریم، در عین حال که حضور خریداران به واسطه شرایط کنونی کم شده، حمایت از فروشگاههای آنلاین و دیجیتال مارکتینگ میتواند به ما در ارتباط با مشتریان جدید کمک کند.
حذف مبلمان منبت از سبد خرید خانوارها
رییس اتحادیه درودگران مبل و منبت ملایر در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به افزایش بیسابقه قیمت مواد اولیه و رکود حاکم بر بازار، گفت: این محصول از سبد مصرفی خانوادههای ایرانی خارج شده است.
«یدالله کریمی» با اشاره به پیشینه کهن هنر منبتکاری در ملایر، اظهار کرد: این صنعت کهن که ریشه در تاریخ و فرهنگ این منطقه دارد، امروزه به یکی از ارکان اصلی اشتغال شهرستان تبدیل شده، بهگونهای که ۶۵ درصد از تولید مبل و منبت کشور در ملایر انجام میشود.
وی ادامه داد: این شهرستان با بیش از ۶ هزار واحد تولیدی، ۴۰ هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده و پس از بخش کشاورزی، ۳۳ درصد اشتغال منطقه را به خود اختصاص داده است، ظرفیت بالایی در اشتغال که باید مورد حمایت ویژه قرار گیرد.
رییس هیات مدیره بازار مبل ملایر با بیان اینکه جوانان بومی گرایش ویژهای به این هنر پاک و باارزش افزوده بالا دارند، خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۱۲ هزار هنرمند صنایع دستی در ملایر مشغول فعالیت هستند که بیشترین سهم متعلق به رشته مبل و منبت است و بانوان نیز سهم قابلتوجهی در این عرصه دارند.
کریمی با تاکید بر جایگاه ملی و جهانی تولیدات مبل و منبت ملایر، تصریح کرد: تولیدات این شهرستان نه تنها نیاز داخلی را پوشش میدهد، بلکه ۹۶ درصد آن به استانهای دیگر و کلانشهرهایی همچون تهران، شیراز، مشهد و قزوین ارسال میشود و صادرات به کشورهای آسیایی و حوزه خلیج فارس نیز از رونق خوبی برخوردار است.
با این حال، رییس اتحادیه درودگران مبل و منبت ملایر وضعیت کنونی این صنعت را پس از جنگ اخیر، نامساعد توصیف کرد و گفت: افزایش سرسامآور قیمت مواد اولیه، فشار سنگینی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
افزایش قیمت مواد اولیه؛ چالش پیشروی صنعت مبلمان منبت
کریمی با اشاره به شرایط سخت اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم، گفت: خرید مبلمان که در شرایط عادی نیز کالایی لوکس محسوب میشود، امروز دیگر در اولویت سبد خرید خانوارها قرار ندارد و این موضوع بازار داخلی این صنعت را با چالش جدی مواجه کرده است.
وی با تاکید بر اینکه مبلمان عملاً از سبد خرید خانوادههای با درآمد متوسط و پایینتر حذف شده، افزود: در حال حاضر تنها قشر مرفه جامعه توانایی خرید این کالا را دارند و این روند، فشار زیادی به تولیدکنندگان و فعالان این حوزه وارد آورده است.
رییس اتحادیه درودگران مبل و منبت ملایر به راهکارهای اجرایی برای برونرفت از این وضعیت اشاره و بیان کرد: در گذشته اقدامات مؤثری در زمینه توسعه فروش از طریق تبلیغات در رسانهها، تولید محتوای تبلیغاتی و برگزاری جشنوارههای فروش انجام شده که بر همین اساس، ساخت تیزر تبلیغاتی ویژه جشنواره پیشرو آغاز شده و طی روزهای آینده آماده پخش از شبکههای مختلف خواهد شد.
کریمی همچنین از انعقاد قرارداد با شرکتها و بانکها برای ارائه تسهیلات به خریداران و نیز برندسازی و بازاریابی فعال در فضای مجازی خبر داد و تصریح کرد: این اقدامات با هدف جلوگیری از توقف چرخ تولید و رونق بازار طراحی و در حال اجراست.
رییس اتحادیه درودگران مبل و منبت ملایر: بسیاری از هنرمندان از بیمه تأمین اجتماعی بیبهرهاند و اغلب واحدهای تولیدی با کمبود شدید سرمایه و نقدینگی مواجه شده و برخی نیز تعطیل شدهاند.
وی با یادآوری پیگیریهای گذشته از جمله رایزنیهای اقتصادی با کشورهای مختلف از طریق وزارت امور خارجه و ارتباط با دانشگاه ملی ملایر به عنوان حلقه مفقوده در رشتههای مرتبط با صنایع چوب، مهندسی چوب و طراحی مبلمان، تاکید کرد: تمام تلاش ما حفظ بازار و پایداری واحدهای تولیدی بوده است.
رییس اتحادیه درودگران مبل و منبت ملایر همچنین به مشکلات معیشتی و بیمهای هنرمندان این صنعت اشاره کرد و گفت: بسیاری از هنرمندان از بیمه تامین اجتماعی بیبهرهاند و اغلب واحدهای تولیدی با کمبود شدید سرمایه و نقدینگی مواجه شده و برخی نیز تعطیل شدهاند.
کریمی با بیان اینکه اشتغال و درآمد بخش گستردهای از مردم این شهرستان به صنعت مبل و منبت وابسته است، از مسوولان خواست تا با ارائه تسهیلات حمایتی به هنرمندان و تولیدکنندگان، زمینه را برای افزایش تولید، جلوگیری از تعدیل نیرو و تقویت نقدینگی فراهم کنند.
وی تاکید کرد: در صورت حمایت جدی و ارائه مشوقهای مالی، تولیدکنندگان با انگیزه و قدرت بیشتری به فعالیت خود ادامه خواهند داد که در نتیجه آن، اقتصاد استان و شهرستان رونق چشمگیری پیدا خواهد کرد.
رهاورد:
هنرصنعت مبلمان منبت ملایر با وجود توانمندیهای بینظیر و ثبت جهانی، در برابر بحرانهای کلان ملی و منطقهای، به ویژه درگیریهای نظامی و جنگ، بسیار آسیبپذیر است و این چالشها که از تامین مواد اولیه تا فروش و صادرات را شامل میشود، نیازمند حمایت هدفمند و سیاستگذاریهای مقاومسازی اقتصادی هستند تا این میراث ارزشمند هنری و اقتصادی از گزند بحرانها مصون بماند.