روزانه بیش از ۱۰۰ قطار فقط در مسیر مشهد جابهجا میشوند که این عدد یعنی تنوع عظیمی از واگنها با کیفیتهای کاملاً متفاوت در ایستگاهها وجود دارد. همین تنوع زیاد، انتخاب بلیط را برای مسافران سخت میکند؛ چون هر شرکت خدمات و قیمت خاص خود را دارد. تفاوت اصلی یک قطار لوکس با معمولی در میزان سروصدا، قدرت کولر و کیفیت غذای آن است. در این مطلب ویژگیهای واقعی بهترین شرکتهای ریلی ایران را بررسی کردهایم تا بدانید برای خرید بلیط قطار دقیقاً چقدر و بابت چه امکاناتی هزینه میکنید.
معیارهای انتخاب بهترین شرکتهای ریلی
بسیاری از مسافران موقع خرید بلیط قطار متوجه تفاوت قیمتها و ستارههای شرکتهای مختلف میشوند، اما شاید کمتر کسی بداند که این رتبهبندیها دقیقاً بر اساس چه جزئیاتی شکل میگیرند. اولین و مهمترین فاکتور، نو بودن قطار و کیفیت مهندسی بدنه آن است. قطارهای جدید عایقبندی بسیار قویتری دارند و اجازه نمیدهند صدای آزاردهنده ریل به داخل کوپه بیاید. از طرفی، کمکفنرهای پیشرفته در این واگنها تمام تکانهای مسیر را به خودشان میگیرند تا مسافران شبها بدون لرزشهای ناگهانی، خوابی راحت را تجربه کنند.
مسئله بعدی هوای داخل کوپه است؛ در قطارهای لوکس با یک مانیتور کوچک میتوانید دما را خودتان تنظیم کنید تا اسیر سرمایش و گرمایش کل قطار نباشید. در کنار این موضوع، کیفیت غذا، تمیزی ظروف، داشتن رستوران و البته رفتار صمیمی مهمانداران هم اهمیت زیادی دارد و کلاس کاری آن قطار را نشان میدهد.
یکی از اصلیترین دلایل ستاره گرفتن قطارها، تمیزی واگنها و داشتن دستشوییهای مجهز به مخزن پسماند است؛ طوری که در قطارهای لوکس، دسترسی همیشگی به آب گرم و سرویسهای ایرانی و فرنگی تمیز از واجبات سفر است. در کنار بهداشت، امکاناتی مثل پریز برق، پورت شارژ گوشی و مانیتور پخش فیلم هم درون کوپهها وجود دارد تا مسافران در امنیت کامل، سفر راحتی داشته باشند.
لیست بهترین شرکتهای ریلی ایران
شبکه راهآهن توسط چندین سازمان سرمایهگذار مدیریت میشود. هر شرکت با تکیه بر مدل تجاری خود، واگنهای خاصی را خریداری یا بازسازی کرده است و سطوح قیمتی متفاوتی را تحت پوشش قرار میدهد. در ادامه با مشخصات ۵ برند فعال این حوزه آشنا میشوید.
قطارهای مسافری رجا
شرکت رجا قدیمیترین نام در بین قطارهای ایران است که به خاطر داشتن ناوگان بزرگ، به همه شهرهای اصلی رفتوآمد دارد. این شرکت انواع قطارهای اتوبوسی، ۴ تخته و ۶ تخته را دارد و تنوع بالای قطارهایش در مسیرهای شلوغی مثل قطار تهران مشهد، دست شما را برای انتخاب ساعت حرکت کاملاً باز میگذارد.
در بین قطارهای این شرکت، قطار ۵ ستاره «زندگی» لوکسترین گزینه است که رستوران دوطبقه شیک، منوی غذای گرم و امکاناتی مثل زنگ احضار مهماندار و مانیتور اختصاصی دارد. اما اگر سفرتان کوتاه است و نیازی به تختخواب ندارید، قطارهای سریعالسیر «پردیس» بهترین انتخاب هستند تا شما را خیلی زود به مقصد برسانند.
قطارهای پنج ستاره فدک
قطارهای ۵ ستاره فدک بر اساس الگوی واگنهای لوکس اروپایی طراحی و ساخته شدهاند. این قطارهای مدرن عایقبندی چندلایه دارند و به سیستم تعلیق پیشرفته مجهز هستند؛ به همین دلیل کاملاً بیصدا حرکت میکنند و تکانهای ریل را به کوپه منتقل نمیکنند تا مسافران در طول مسیر آرامش کامل داشته باشند. پرسنل آموزشدیده این مجموعه، خدمات خود را در ۳ کلاس مختلف اکونومی، بیزینس و عصرانه ارائه میدهند تا هر مسافر بر اساس بودجه و نیاز خود، بهترین گزینه را انتخاب کند.
در کلاس بیزینس، همه چیز با استقبال گرم مهمانداران و سرو نوشیدنی خوشامدگویی شروع میشود. در این کلاس، وعدههای غذایی گرم و باکیفیت در ظروف چینی شیک سرو میشوند و یک بسته بهداشتی کامل به همراه ملحفههای تمیز و یکبار مصرف در اختیار مسافران قرار میگیرد.
یک پله پایینتر، کلاس اکونومی برای سفرهای بهصرفهتر اما باکیفیت طراحی شده است. در کلاس اکونومی منوی پذیرایی و غذاها کمی سبکتر است، اما مسافران همچنان اقلام بهداشتی فردی، ملحفه تمیز و مانیتور اختصاصی داخل کوپه را در اختیار دارند.
در نهایت به کلاس عصرانه میرسیم که در آن خبری از وعده غذای اصلی مثل ناهار یا شام نیست. در طول مسیر این کلاس، از مسافران با میانوعدههای مقوی، ساندویچهای سرد و نوشیدنی پذیرایی میشود. این مدل به دلیل کاهش چشمگیر قیمت بلیط، محبوبیت زیادی برای سفرهای کوتاهمدت و کاری دارد.
قطارهای مسافری بن ریل
شرکت راهآهن شرقی بنیاد که همه آن را با نام تجاری «بن ریل» میشناسند، با قطارهای معروفی مثل غزال، سروش و پرستو در خطوط ریلی فعالیت میکند. محبوبترین واگنهای این شرکت، قطارهای چهارستاره غزال هستند که با کوپههای چهار تخته استاندارد طراحی شدهاند. صندلیهای این قطارها آنقدر راحت و طبی هستند که مسافران در مسیرهای طولانی اصلاً احساس خستگی نمیکنند. داخل هر کوپه هم امکاناتی مثل مانیتور پخش فیلم، سیستم صوتی و دکمه احضار مهماندار قرار دارد تا همه چیز برای یک سفر راحت فراهم باشد.
بیشتر مسافرانی که برای طی کردن مسیرهای طولانی جنوب، قصد خرید بلیط قطار بندرعباس به تهران را دارند، بدون معطلی به سراغ رزرو ناوگان بن ریل میروند. دلیل اصلی این انتخاب، کولرهای فوقالعاده قوی و پیشرفته واگنهای غزال است که به راحتی از پس گرمای شدید و سوزان مناطق کویری و جنوبی کشور برمیآیند. خدمات پذیرایی در بن ریل هم به این صورت است که در بدو ورود با بسته میانوعده از مسافران استقبال میشود و برای وعدههای اصلی ناهار و شام، غذاهای گرم و باکیفیتی در اختیار مسافران قرار میگیرد.
قطارهای مسافری نورالرضا
شرکت نورالرضا واگنهای خود را از چین وارد کرد اما بخشهای فنی آن را با قطعات اروپایی ارتقا داد. سیستم ترمز و همچنین تجهیزات تهویه این قطارها محصول برندهای معتبر آلمانی هستند. نتیجه این مهندسی باکیفیت، ترمزهای نرم قطار در ایستگاهها و حذف تکانهای شدید و ناگهانی برای مسافران است.
داخل کوپههای چهار تخته نورالرضا طراحی بسیار مدرن و شیکی دارد و برای هر تخت، یک مانیتور جداگانه برای تماشای فیلم قرار دادهاند. حتی چراغهای داخل کوپه هم هوشمند هستند و مسافران میتوانند نور داخل کوپه را به دلخواه خودشان کم و زیاد کنند. بخش پذیرایی و غذای این قطارها هم دستکمی از هتلها ندارد و کترینگ آنها تمام استانداردهای باکیفیت یک قطار چهار و پنجستاره را برای مسافران فراهم میکند.
قطارهای مسافری جوپار
تمرکز اصلی شرکت جوپار روی ارائه قطارهای اقتصادی و بهصرفه برای مسیرهای طولانی است. قطارهای این شرکت با دو نام معروف «کویر» که واگنهای شش تخته دارد و «ارگ» که کوپههای چهار تخته دارد، روی ریلها حرکت میکنند. کوپههای شش تخته جوپار به خاطر قیمت مناسب، بهترین گزینه برای سفرهای دستهجمعی، اردوهای دانشجویی و خانوادههای پرجمعیت به شمار میروند. این واگنها به سیستم تهویهمطبوع مرکزی مجهزند و داخل هر کوپه هم پریزهای برق جداگانه برای شارژ وسایل الکترونیکی وجود دارد.
از طرف دیگر، قطار چهارستاره ارگ جوپار امکانات رفاهی کاملتری را در کوپههای چهار تخته خود قرار داده است. مسافران این قطار از خدماتی مثل سرویس خواب بستهبندی و وکیوم شده، بسته بهداشتی اختصاصی و مانیتورهای پخش فیلم بهرهمند میشوند. بدنه این واگنها هم عایقبندی صوتی خیلی بهتری دارند تا صدای بیرون مزاحم استراحت مسافران نشود.
برای دیدن تفاوتهای واقعی بین شرکتهای ریلی ایران، ویژگیهای کلیدی هر کدام را در جدول زیر آوردهایم.
|
نام شرکت ریلی |
کلاس قیمت / رتبه |
شاخصترین نوع قطارها |
مشخصات فنی و خدماتی مستند |
|---|---|---|---|
|
قطارهای فدک |
۵ ستاره لوکس |
واگنهای ۴ تخته فدک |
چهار کلاس خدماتی مجزا، کترینگ سطح هتل، عایقبندی کامل صدا |
|
قطارهای رجا |
۳ الی ۵ ستاره |
زندگی، سیمرغ، پردیس |
بالاترین تنوع واگن، پوشش تمام مسیرهای اصلی، رستوران دوطبقه |
|
قطارهای بن ریل |
۴ ستاره |
غزال، سروش، پرستو |
کمپرسورهای تهویه قدرتمند، مناسب برای عبور از مناطق گرمسیر |
|
قطارهای نورالرضا |
۴ و ۵ ستاره |
واگنهای ۴ تخته نور |
ترمزهای برند آلمانی، توقف بدون لرزش، سیستم روشنایی قابل تنظیم |
|
قطارهای جوپار |
۳ و ۴ ستاره |
کویر (۶ تخته)، ارگ (۴ تخته) |
واگنهای مقرونبهصرفه ۶ تخته، ایدهآل برای سفرهای دستهجمعی |
نکات مهم در انتخاب شرکتهای ریلی
از آنجا که بلیط قطارها معمولاً به صورت یک تا دوماهه پیشفروش میشود، برای گرفتن قطارهای لوکس مثل فدک و زندگی باید همان ساعتهای اول دستبهکار شوید، چرا که ظرفیت مسیرهای شلوغ خیلی سریع پر میشود؛ البته اگر برنامهتان عوض شد، جریمه کنسلی تا ساعت ۱۲ ظهر روز قبل ۱۰ درصد، تا سه ساعت مانده به حرکت ۳۰ درصد و تا لحظه حرکت ۵۰ درصد است و بعد از آن بلیط کاملاً میسوزد.
در کنار این موضوع، باید به محدودیت ۳۰ کیلوگرمی بار برای هر مسافر هم دقت کنید تا چمدانها در فضای داخل کوپه جا بگیرند، چون گذاشتن وسایل در راهرو ممنوع است و بارهای حجیم را باید قبل از حرکت به باجه باربری ایستگاه بسپارید.
همین حساسیت روی مدارک شناسایی هم وجود دارد، به طوری که در گیت ورودی، اطلاعات بلیط با کارت ملی شما تطبیق داده میشود و از آنجا که سفر با بلیط شخص دیگر، حتی اعضای خانواده تخلف است، این کار جریمه سنگین و خرید مجدد بلیط آزاد را در داخل ایستگاه قطار به همراه دارد. بهعنوان نکته پایانی باید بدانید برای محاسبه قیمت، سن مسافران حرف اول را میزند؛ به این ترتیب که نوزادان زیر ۲ سال بدون صندلی و فقط با پرداخت ۱۰ درصد بهای بلیط برای بیمه سفر میکنند، در حالی که هزینه برای کودکان ۲ تا ۱۲ سال نیمبها و برای افراد بالای ۱۲ سال تمامبها حساب میشود، هرچند که در صورت نیاز به صندلی مجزا برای نوزاد، میتوانید همان بلیط نیمبهای کودک را رزرو کنید.