ارتقای حمل ونقل شهری تنها به افزایش تعداد اتوبوس ها یا احداث معابر جدید محدود نمی شود، بلکه تحقق شبکه ای کارآمد، ایمن و پایدار در گرو بهبود شاخص هایی همچون توسعه حمل ونقل عمومی، کاهش زمان سفر، هوشمندسازی، افزایش ایمنی، گسترش حمل ونقل پاک و دسترسی عادلانه شهروندان به خدمات حمل ونقل است.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایمنا، حمل ونقل شهری یکی از مهم ترین ارکان توسعه پایدار شهرها به شمار می رود، حوزه ای که کیفیت آن به طور مستقیم بر زمان سفر، آلودگی هوا، مصرف انرژی، ایمنی، اقتصاد شهری و رضایت شهروندان اثر می گذارد.
به اعتقاد کارشناسان ارتقای این بخش تنها با افزایش ناوگان یا احداث معابر جدید محقق نمی شود، بلکه نیازمند بهبود مجموعه ای از شاخص های عملکردی است که در کنار یکدیگر می توانند نظام حمل ونقل را کارآمدتر، ایمن تر و در دسترس تر کنند.
رشد جمعیت شهری، افزایش تعداد خودروها و گسترش سفرهای روزانه، مدیریت حمل ونقل را به یکی از مهم ترین چالش های کلان شهرها تبدیل کرده است و در چنین شرایطی، برنامه ریزان شهری بر این باورند که سنجش و بهبود مستمر شاخص های حمل ونقل، مسیر دستیابی به شهری روان، ایمن و کم هزینه را هموار می کند.
نخستین و مهم ترین شاخص، سهم حمل ونقل عمومی از سفرهای درون شهری است، هرچه تعداد بیشتری از شهروندان از مترو، اتوبوس، تراموا و سایر ناوگان عمومی استفاده کنند، وابستگی به خودروهای شخصی کاهش پیدا می کند و در نتیجه ترافیک، مصرف سوخت و انتشار آلاینده ها نیز کمتر خواهد شد.
در کنار توسعه ناوگان، افزایش دسترسی شهروندان به ایستگاه ها، کاهش زمان انتظار، نوسازی وسایل نقلیه و بهبود کیفیت خدمات از عوامل مؤثر در افزایش استقبال از حمل ونقل عمومی به شمار می رود.
کاهش زمان سفر و افزایش سرعت جابه جایی
یکی دیگر از شاخص های مهم، متوسط زمان سفرهای شهری است. کاهش زمان رسیدن شهروندان به مقصد، علاوه بر افزایش بهره وری، رضایت عمومی را نیز به دنبال دارد. توسعه خطوط حمل ونقل ریلی، مدیریت هوشمند تقاطع ها، ایجاد خطوط ویژه اتوبوس و اصلاح هندسی معابر از جمله اقداماتی است که می تواند این شاخص را بهبود دهد.
ایمنی؛ شاخصی فراتر از آمار تصادفات
کاهش تلفات و سوانح رانندگی از مهم ترین اهداف مدیریت حمل ونقل شهری است. استانداردسازی معابر، ایمن سازی تقاطع ها، توسعه مسیرهای ویژه دوچرخه، بهبود روشنایی خیابان ها، آموزش فرهنگ ترافیک و استفاده از سامانه های هوشمند کنترل تخلفات، از جمله اقداماتی است که نقش مؤثری در ارتقای ایمنی دارد.
توسعه حمل ونقل پاک
کارشناسان بر این باورند که افزایش سهم پیاده روی، دوچرخه سواری و استفاده از ناوگان برقی، یکی از مهم ترین شاخص های شهرهای آینده است. ایجاد مسیرهای ایمن برای دوچرخه سواران، مناسب سازی پیاده روها و توسعه زیرساخت های خودروهای برقی می تواند علاوه بر کاهش آلودگی هوا، سلامت عمومی را نیز ارتقا دهد.
هوشمندسازی؛ گامی به سوی مدیریت یکپارچه
بهره گیری از فناوری های نوین، امروز به یکی از شاخص های اصلی حمل ونقل شهری تبدیل شده است. سامانه های کنترل هوشمند ترافیک، چراغ های راهنمایی هوشمند، اطلاع رسانی لحظه ای زمان رسیدن اتوبوس و مترو، پرداخت الکترونیکی کرایه و تحلیل داده های ترافیکی، امکان تصمیم گیری دقیق تر و مدیریت بهتر جریان تردد را فراهم می کند.
دسترسی عادلانه برای همه شهروندان
یکی دیگر از شاخص های مهم، میزان دسترسی شهروندان به خدمات حمل ونقل است، برنامه ریزان شهری تاکید می کنند خدمات حمل ونقل باید برای تمام گروه های جامعه از جمله سالمندان، افراد دارای معلولیت، کودکان و ساکنان مناطق کم برخوردار در دسترس، ایمن و مقرون به صرفه باشد.
کاهش آلایندگی و مصرف انرژی
با توجه به سهم قابل توجه بخش حمل ونقل در انتشار آلاینده ها، کاهش مصرف سوخت و توسعه ناوگان کم مصرف و برقی از شاخص های مهم ارزیابی عملکرد شهرها محسوب می شود. نوسازی ناوگان فرسوده و استفاده از فناوری های پاک، علاوه بر کاهش هزینه های انرژی، به بهبود کیفیت هوا نیز کمک می کند.
آینده حمل ونقل شهری در گرو نگاهی جامع به مجموعه این شاخص ها است و توسعه زیرساخت ها، نوسازی ناوگان، هوشمندسازی، افزایش ایمنی، گسترش حمل ونقل پاک و بهبود دسترسی شهروندان، در کنار مدیریت یکپارچه، می تواند زمینه ساز شکل گیری شهری روان تر، پاک تر و انسان محور باشد؛ شهری که در آن جابه جایی نه یک چالش روزانه، بلکه خدمتی کارآمد و قابل اعتماد برای همه شهروندان است.