در میان دیدگاههای مطرحشده درباره این موضوع، منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، روایتی متفاوت ارائه میکند؛ روایتی که حجاب را نه صرفا پوششی ظاهری، بلکه حلقهای از زنجیرهای میداند که از «حیا» آغاز میشود، به «کرامت زن» و «استحکام خانواده» میرسد و در نهایت به حفظ هویت فرهنگی جامعه اسلامی گره میخورد. همزمان با فرارسیدن ۲۱ تیر، سالروز قیام مسجد گوهرشاد و روز ملی عفاف و حجاب، بازخوانی این منظومه فکری، ابعاد کمتر دیدهشده نگاه ایشان به این مسأله را آشکارمیکند.
«حجاب، مظهر عفاف است؛ عفاف منحصر به حجاب نیست.» این مضمون، بارها در بیانات رهبر شهید انقلاب تکرار شده است. ایشان همواره تأکید کردهاند که اگر حجاب، جلوه بیرونی عفاف است، ریشه این رفتار در فضیلتی عمیقتر به نام حیا قرار دارد؛ فضیلتی که زن و مرد هر دو در قبال آن مسئولند و جامعه بدون آن، بخشی از سرمایه اخلاقی خود را از دست میدهد.
دکتر زهرا میرهاشمی، رئیس دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا(س) در گفتوگو با جامجم معتقد است نخستین حلقه این منظومه فکری همین مفهوم است. او ادامه میدهد: در بررسی سخنان رهبر شهید انقلاب درباره حجاب، نخستین نکتهای که به چشم میخورد، جایگاه ویژه حیاست. ایشان همواره تأکید کردهاند که حیا، فضیلتی مشترک برای زن و مرد است و پوشش، یکی از نمودهای این فضیلت محسوب میشود. معظمله در دیدار ۱۴ اسفند ۱۴۰۰ نیز به این نکته اشاره کردند که جریان سرمایهداری و صهیونیسم جهانی، با اهداف فرهنگی و اقتصادی، به تدریج فرهنگ حیا را در جوامع غربی تضعیف کرده و سپس این الگو را به سایر کشورها گسترش داده است. میرهاشمی معتقد است از نگاه رهبر شهید انقلاب، این روند صرفا تغییری فرهنگی نیست، بلکه پروژهای برای تغییر سبک زندگی و تبدیل زن به ابزاری در چرخه مصرف و تبلیغات است.
حجاب؛ نماد استقلال هویتی زن مسلمان
در بیانات رهبر شهید انقلاب، حجاب تنها تکلیفی فردی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی جامعه اسلامی به شمار میرود. ایشان بارها تأکید کردهاند که زن مسلمان میتواند در بالاترین سطوح علمی، فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی حضور داشته باشد، بیآنکه از ارزشهای دینی خود فاصله بگیرد. از نگاه ایشان، الگوی زن مسلمان ایرانی، الگویی است که میان پیشرفت و پایبندی به ارزشها تعارضی نمیبیند. رئیس دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا(س) میگوید: مسأله زن و حجاب صرفا موضوعی فردی یا اجتماعی نیست، بلکه جمهوری اسلامی در حوزه زن از غرب مطالبهگر است. ایشان معتقد بودند غرب نمیتواند با ادعای دفاع از آزادی زنان، جمهوری اسلامی را در موضع دفاع قرار دهد. زیرا الگوی زن مسلمان ایرانی، استقلال هویتی و فرهنگی را به نمایش گذاشته است. در واقع رهبر شهید انقلاب، زن ایرانی را پرچمدار استقلال هویتی و فرهنگی زنان جهان معرفی کرده و حفظ حجاب را نماد این استقلال دانستهاند. همچنین بارها از زنان دانشمند، پژوهشگران و ورزشکاران ایرانی که با حفظ حجاب در عرصههای بینالمللی افتخارآفرینی کردهاند، بهعنوان نمونههای موفق این الگو یاد کردهاند.
به گفته میرهاشمی، رهبر شهید انقلاب معتقد بودند الگویی که زنان ایرانی ارائه کردهاند، الهامبخش بسیاری از زنان جهان شده است؛ به گونهای که در سالهای اخیر برخی ورزشکاران زن در کشورهای غربی نیز نسبت به پوششهای تحمیلی در مسابقات اعتراض کردهاند.
مرز میان غفلت و هنجارشکنی سازمانیافته
یکی از مهمترین بخشهای بیانات رهبر شهید انقلاب در سالهای اخیر، تفکیک میان افرادی است که بر اثر غفلت یا ضعف، حجاب کامل را رعایت نمیکنند و جریانهایی که به صورت سازمانیافته در پی ترویج بیحیایی هستند.
ایشان تأکید کردهاند که این دو گروه را نمیتوان با یک نگاه تحلیل کرد و برخورد با آنها نیز نمیتواند یکسان باشد. میرهاشمی نیز با اشاره به همین موضوع میگوید: در فضای پس از حوادث سالهای اخیر، باید میان افرادی که به تعبیر رهبری شهید دچار ضعف در رعایت حجاب هستند و کسانی که به صورت سازمانیافته به ترویج بیحیایی میپردازند، تفاوت قائل شد؛ زیرا این دو گروه از منظر انگیزه و رفتار یکسان نیستند.
او تأکید میکند: ایشان همواره بر برخورد فرهنگی با افرادی که از روی غفلت یا ضعف، حجاب کاملی ندارند تأکید کرده و در مقابل، نسبت به جریانهایی که با هدف مقابله با ارزشهای دینی به ترویج بیحیایی میپردازند، هشدار دادهاند.
به اعتقاد رئیس دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا(س)، تحقق دیدگاههای رهبر شهید انقلاب در حوزه عفاف و حجاب، تنها با قانون امکانپذیر نیست؛ بلکه نیازمند همکاری همزمان قانونگذاران، دستگاههای اجرایی، نظام آموزشی، رسانهها و نهادهای فرهنگی است. تبیین فلسفه حجاب و آگاهیبخشی درباره آثار فردی و اجتماعی آن، مهمترین راهکار برای نهادینه شدن فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه است.
به این ترتیب، در منظومه فکری ایشان، مسأله عفاف و حجاب نه صرفا موضوعی مربوط به پوشش، بلکه بخشی از الگوی تمدنی جامعه اسلامی است؛ الگویی که تحقق آن، به همان اندازه که به اجرای قانون نیاز دارد، به تبیین، اقناع، آموزش و تقویت فرهنگ عمومی نیز وابسته است. از همین منظر، ۲۱ تیر فقط یادآور یک واقعه تاریخی نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی نگاهی است که حجاب را در پیوند با کرامت انسان، استحکام خانواده و هویت فرهنگی جامعه معنامیکند.
قانون و فرهنگ؛ دو روی یک سکه
یکی از نکات پرتکرار در سخنان رهبر شهید انقلاب، تأکید همزمان بر قانون و فرهنگ است. ایشان ضمن تصریح بر جایگاه شرعی حجاب، بارها فرهنگسازی، اقناع و تبیین را لازمه ماندگاری این ارزش دانستهاند. در دیدار مسئولان نظام در سال ۱۴۰۲ نیز تأکید کردند که «حجاب، محدودیتی شرعی و قانونی است، نه محدودیتی دولتی» و کشف حجاب را «حرام شرعی و حرام سیاسی» خواندند. میرهاشمی در این خصوص میگوید: ایشان در کنار تأکید بر وجوب شرعی حجاب، در سالهای اخیر بر ضرورت قانونی آن نیز تأکید کردهاند و مسئولیت اصلی اجرای قانون را متوجه دستگاههای حاکمیتی و اجرایی دانستهاند.
رهبر شهید انقلاب بارها دغدغه خود را نسبت به مسأله حجاب بیان کرده و در ادامه این مسیر، کشف حجاب را علاوه بر حرام شرعی، حرام سیاسی نیز توصیف کردهاند؛ موضوعی که نشاندهنده اهمیت این مسأله در عرصه اجتماعی و سیاسی کشور است.
«حجاب، مظهر عفاف است؛ عفاف منحصر به حجاب نیست.» این مضمون، بارها در بیانات رهبر شهید انقلاب تکرار شده است. ایشان همواره تأکید کردهاند که اگر حجاب، جلوه بیرونی عفاف است، ریشه این رفتار در فضیلتی عمیقتر به نام حیا قرار دارد؛ فضیلتی که زن و مرد هر دو در قبال آن مسئولند و جامعه بدون آن، بخشی از سرمایه اخلاقی خود را از دست میدهد.
دکتر زهرا میرهاشمی، رئیس دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا(س) در گفتوگو با جامجم معتقد است نخستین حلقه این منظومه فکری همین مفهوم است. او ادامه میدهد: در بررسی سخنان رهبر شهید انقلاب درباره حجاب، نخستین نکتهای که به چشم میخورد، جایگاه ویژه حیاست. ایشان همواره تأکید کردهاند که حیا، فضیلتی مشترک برای زن و مرد است و پوشش، یکی از نمودهای این فضیلت محسوب میشود. معظمله در دیدار ۱۴ اسفند ۱۴۰۰ نیز به این نکته اشاره کردند که جریان سرمایهداری و صهیونیسم جهانی، با اهداف فرهنگی و اقتصادی، به تدریج فرهنگ حیا را در جوامع غربی تضعیف کرده و سپس این الگو را به سایر کشورها گسترش داده است. میرهاشمی معتقد است از نگاه رهبر شهید انقلاب، این روند صرفا تغییری فرهنگی نیست، بلکه پروژهای برای تغییر سبک زندگی و تبدیل زن به ابزاری در چرخه مصرف و تبلیغات است.
حجاب؛ نماد استقلال هویتی زن مسلمان
در بیانات رهبر شهید انقلاب، حجاب تنها تکلیفی فردی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی جامعه اسلامی به شمار میرود. ایشان بارها تأکید کردهاند که زن مسلمان میتواند در بالاترین سطوح علمی، فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی حضور داشته باشد، بیآنکه از ارزشهای دینی خود فاصله بگیرد. از نگاه ایشان، الگوی زن مسلمان ایرانی، الگویی است که میان پیشرفت و پایبندی به ارزشها تعارضی نمیبیند. رئیس دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا(س) میگوید: مسأله زن و حجاب صرفا موضوعی فردی یا اجتماعی نیست، بلکه جمهوری اسلامی در حوزه زن از غرب مطالبهگر است. ایشان معتقد بودند غرب نمیتواند با ادعای دفاع از آزادی زنان، جمهوری اسلامی را در موضع دفاع قرار دهد. زیرا الگوی زن مسلمان ایرانی، استقلال هویتی و فرهنگی را به نمایش گذاشته است. در واقع رهبر شهید انقلاب، زن ایرانی را پرچمدار استقلال هویتی و فرهنگی زنان جهان معرفی کرده و حفظ حجاب را نماد این استقلال دانستهاند. همچنین بارها از زنان دانشمند، پژوهشگران و ورزشکاران ایرانی که با حفظ حجاب در عرصههای بینالمللی افتخارآفرینی کردهاند، بهعنوان نمونههای موفق این الگو یاد کردهاند.
به گفته میرهاشمی، رهبر شهید انقلاب معتقد بودند الگویی که زنان ایرانی ارائه کردهاند، الهامبخش بسیاری از زنان جهان شده است؛ به گونهای که در سالهای اخیر برخی ورزشکاران زن در کشورهای غربی نیز نسبت به پوششهای تحمیلی در مسابقات اعتراض کردهاند.
مرز میان غفلت و هنجارشکنی سازمانیافته
یکی از مهمترین بخشهای بیانات رهبر شهید انقلاب در سالهای اخیر، تفکیک میان افرادی است که بر اثر غفلت یا ضعف، حجاب کامل را رعایت نمیکنند و جریانهایی که به صورت سازمانیافته در پی ترویج بیحیایی هستند.
ایشان تأکید کردهاند که این دو گروه را نمیتوان با یک نگاه تحلیل کرد و برخورد با آنها نیز نمیتواند یکسان باشد. میرهاشمی نیز با اشاره به همین موضوع میگوید: در فضای پس از حوادث سالهای اخیر، باید میان افرادی که به تعبیر رهبری شهید دچار ضعف در رعایت حجاب هستند و کسانی که به صورت سازمانیافته به ترویج بیحیایی میپردازند، تفاوت قائل شد؛ زیرا این دو گروه از منظر انگیزه و رفتار یکسان نیستند.
او تأکید میکند: ایشان همواره بر برخورد فرهنگی با افرادی که از روی غفلت یا ضعف، حجاب کاملی ندارند تأکید کرده و در مقابل، نسبت به جریانهایی که با هدف مقابله با ارزشهای دینی به ترویج بیحیایی میپردازند، هشدار دادهاند.
به اعتقاد رئیس دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا(س)، تحقق دیدگاههای رهبر شهید انقلاب در حوزه عفاف و حجاب، تنها با قانون امکانپذیر نیست؛ بلکه نیازمند همکاری همزمان قانونگذاران، دستگاههای اجرایی، نظام آموزشی، رسانهها و نهادهای فرهنگی است. تبیین فلسفه حجاب و آگاهیبخشی درباره آثار فردی و اجتماعی آن، مهمترین راهکار برای نهادینه شدن فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه است.
به این ترتیب، در منظومه فکری ایشان، مسأله عفاف و حجاب نه صرفا موضوعی مربوط به پوشش، بلکه بخشی از الگوی تمدنی جامعه اسلامی است؛ الگویی که تحقق آن، به همان اندازه که به اجرای قانون نیاز دارد، به تبیین، اقناع، آموزش و تقویت فرهنگ عمومی نیز وابسته است. از همین منظر، ۲۱ تیر فقط یادآور یک واقعه تاریخی نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی نگاهی است که حجاب را در پیوند با کرامت انسان، استحکام خانواده و هویت فرهنگی جامعه معنامیکند.
قانون و فرهنگ؛ دو روی یک سکه
یکی از نکات پرتکرار در سخنان رهبر شهید انقلاب، تأکید همزمان بر قانون و فرهنگ است. ایشان ضمن تصریح بر جایگاه شرعی حجاب، بارها فرهنگسازی، اقناع و تبیین را لازمه ماندگاری این ارزش دانستهاند. در دیدار مسئولان نظام در سال ۱۴۰۲ نیز تأکید کردند که «حجاب، محدودیتی شرعی و قانونی است، نه محدودیتی دولتی» و کشف حجاب را «حرام شرعی و حرام سیاسی» خواندند. میرهاشمی در این خصوص میگوید: ایشان در کنار تأکید بر وجوب شرعی حجاب، در سالهای اخیر بر ضرورت قانونی آن نیز تأکید کردهاند و مسئولیت اصلی اجرای قانون را متوجه دستگاههای حاکمیتی و اجرایی دانستهاند.
رهبر شهید انقلاب بارها دغدغه خود را نسبت به مسأله حجاب بیان کرده و در ادامه این مسیر، کشف حجاب را علاوه بر حرام شرعی، حرام سیاسی نیز توصیف کردهاند؛ موضوعی که نشاندهنده اهمیت این مسأله در عرصه اجتماعی و سیاسی کشور است.