با این حال، در روزهای اخیر پیک مصرف روزانه برق به ۷۰ هزار مگاوات رسیده و پیشبینی میشود با داغتر شدن هوا در اغلب شهرهای کشور، این هفته شاهد ثبت رکوردهای جدید در پیک روزانه مصرف برق باشیم. کارشناسان معتقدند هر درجه افزایش دما، حدود ۱۸۰۰ مگاوات به مصرف لحظهای برق کشور میافزاید و روزهای پایانی تیرماه نیز از روز گذشته با ثبت رکوردهای جدید دمایی آغاز شده است؛ بهطوریکه دمای هوا در اغلب نقاط کشور به داغترین مقادیر تابستان رسیده است. با وجود رشد ۵ درصدی تأمین توان و ۳ درصدی تأمین انرژی نسبت به سال گذشته، پیشبینی میشود مصرف برق در روزهای آینده از مرز ۷۵ هزار و ۵۰۰ مگاوات عبور کند.
گستردگی هوای گرم در کشور، ضرورت صرفهجویی در مصرف برق را بیش از پیش الزامآور میکند؛ چرا که در صورت رشد شارپی پیک مصرف برق، امکان بروز قطعیهای پراکنده و بهعبارتی شروع قطعیهای تابستانه برق، دور از ذهن نیست. سال گذشته از نیمه دوم فروردین، خاموشیهای برنامهریزیشده برق برای کنترل فرکانس شبکه آغاز شده بود اما امسال تا امروز ۲۱ تیر ۱۴۰۵ هنوز خاموشیهای برنامهریزیشده در بخش خانگی اعمال نشده و با جابهجایی پیک در بخشهای صنعتی، کشاورزی، اداری و تجاری، پیک تقاضای برق مدیریت شده است.
طبق گزارش وزارت نیرو، هماکنون بیش از ۱۰ میلیون کولر گازی و بیش از ۲۰ میلیون کولر آبی در کشور فعال است. کولرهای گازی در مجموع نزدیک به ۲۰ هزار مگاوات و کولرهای آبی حدود ۱۰ هزار مگاوات بار به شبکه برق تحمیل میکنند؛ یعنی در مجموع و در بهترین حالت، حدود ۳۰ هزار مگاوات از مصرف برق تابستان فقط به تجهیزات سرمایشی اختصاص دارد. در مقابل، رعایت چند اقدام ساده میتواند تأثیری چشمگیر بر کاهش این بار داشته باشد. تنظیم کولرهای گازی روی دمای آسایش ۲۵ درجه سانتیگراد، خاموش کردن کولرهای گازی اضافه و استفاده از دور کند در کولرهای آبی، ظرفیت صرفهجویی حدود ۴۰ درصدی در مصرف برق تجهیزات سرمایشی را فراهم میکند؛ رقمی معادل ۱۲ تا ۱۵ هزار مگاوات. ابعاد این صرفهجویی زمانی روشنتر میشود که بدانیم این میزان، معادل ۱۲ برابر ظرفیت تولید برق نیروگاه اتمی بوشهر، حدود سه برابر برق آماده تحویل به بخش صنعت در فصل گرم و نزدیک به چهار برابر ظرفیت تولید نیروگاه دماوند، حتی با فرض تولید حداکثری همه واحدهای آن است. این مقایسه نشان میدهد مدیریت مصرف، در عمل معادل ساخت چندین نیروگاه بزرگ جدید برای عبور از روزهای اوج بار تابستان عمل میکند.
هشدار وزارت نیرو
مصطفی رجبی مشهدی، معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی در این خصوص با اشاره به ورود کشور به یکی از گرمترین مقاطع تابستان اظهار داشت: دمای هوا در جنوب کشور از ۵۰ درجه عبور کرده و پیشبینیها از رسیدن دمای تهران به حدود
۴۲ درجه حکایت دارد؛ تداوم این وضعیت، مصرف تجهیزات سرمایشی و بار شبکه برق را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد. او افزود: همزمان، بخشی از نیروگاههای صنایع که سال گذشته برق مورد نیاز برخی صنایع و مجتمعهای پتروشیمی را تأمین میکردند، بر اثر آسیبهای واردشده در جنگ رمضان از مدار خارج شدهاند؛ از اینرو، شبکه سراسری اکنون باید بخشی از نیاز برق این واحدها را نیز تأمین کند و مجموعه این عوامل، شرایط بهرهبرداری از شبکه را نسبت به سال گذشته حساستر کرده است. معاون وزیر نیرو با بیان اینکه تمام گروههای عملیاتی، نیروگاهها، شرکتهای برق منطقهای، شرکتهای توزیع برق و تأمینکنندگان برق بخش خصوصی در آمادهباش کامل قرار دارند، تصریح کرد: صنعت برق همه اقدامات فنی و مدیریتی ممکن را برای استمرار خدمترسانی به کار گرفته است و در روزهای پیشرو، نحوه تأمین برق در هر منطقه متناسب با وضعیت لحظهای تولید، مصرف و امنیت و پایداری شبکه برق تنظیم خواهد شد. رجبی مشهدی ادامه داد: در صورت بروز حوادث پیشبینینشده، آسیب تجهیزات و تأسیسات در اثر گرمای نامتعارف، یا عبور مصرف از ظرفیت قابل تأمین، ممکن است برای حفظ پایداری و امنیت شبکه و جلوگیری از اختلال احتمالی و گستردهتر، تدابیر موقت مدیریت بار در برخی ساعات و مناطق ضرورت پیدا کند و شرکتهای برق موظفند هرگونه تصمیم درباره محدودیت احتمالی را با رعایت ملاحظات فنی و اطلاعرسانی به مشترکان اجرا کنند. وی با تأکید بر اینکه استانهایی که سقف مصرف تعیینشده را رعایت کنند، میتوانند در چارچوب ظرفیت تخصیصیافته، اولویت تأمین برق بخشهای مختلف استان خود را متناسب با شرایط و نیازهای مشترکان مشخص کنند، افزود: این سازوکار به مدیریت دقیقتر شبکه برق در سطح کشور کمک خواهد کرد. معاون وزیر نیرو خاطرنشان کرد: تأمین برق پایدار در مناطق جنوبی و گرمسیر، به دلیل دمای بسیار بالا و وابستگی بیشتر زندگی روزمره به وسایل سرمایشی، در تصمیمهای بهرهبرداری شبکه مورد توجه ویژه قرار دارد و مدیریت شبکه برق در سراسر کشور با آمادگی کامل نیروهای خدوم صنعت برق و رصد لحظهای تولید و مصرف ادامه خواهد یافت.
فرهنگسازی برای صرفهجویی
رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفتوگو با جامجم، در پاسخ به راهکارها برای جلوگیری از خاموشیها، بهخصوص در صنایع، بر ضرورت تبدیل «صرفهجویی» به یک فرهنگ عمومی تأکید کرد. سنگدوینی گفت: مهمترین راهکار برای کنترل مصرف و جلوگیری از خاموشی، صرفهجویی است. این موضوع باید مانند استفاده از کمربند ایمنی به یک فرهنگ تبدیل شود. مردم باید در زمان اوج مصرف، چراغهای اضافی را خاموش کرده و دمای کولر را روی ۲۴ یا ۲۵ درجه تنظیم کنند. همچنین استفاده از وسایلی نظیر ماشین لباسشویی باید به ساعات غیرپیک منتقل شود. عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به تشکیل قرارگاه ناترازی طی سالهای گذشته در کمیسیون انرژی، بیان کرد: جلساتی که امسال با وزیر و معاونان وزارت نیرو داشتیم، مشخص شد که وضعیت ذخایر سوخت نیروگاهها مناسب است. البته بخش زیادی از این ذخایر نفتگاز برای زمستان نگهداری میشود تا در صورت کمبود گاز، از سوخت جایگزین و مایع، یعنی نفتگاز و نفتکوره، استفاده شود. وی ادامه داد: امسال وضعیت ما نسبت به تابستان سال گذشته بهتر است؛ هرچند برخی زیرساختها مانند نیروگاههای پتروشیمی و فولاد در جنگ تحمیلی سوم مورد حمله قرار گرفت و آسیب دیدهاند. البته برخی از این مجموعهها که نیروگاههای خود را از دست داده بودند، اکنون دوباره وارد مدار شدهاند و چون به برق بیشتری نیاز دارند، از شبکه سراسری استفاده میکنند. سنگدوینی با اشاره به ظرفیتهای جدید نیروگاهی خاطرنشان کرد: بیش از ۵۰۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی وارد مدار شبکه برق شده است. همچنین به دلیل بارندگیهای مناسب در پایان زمستان و فصل بهار، میزان آب و تولید برق سدهای برقآبی نسبت به سال گذشته بیشتر است؛ بنابراین شرایط تابستان ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته بهتر ارزیابی میشود. عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به چالشهای موجود تصریح کرد: امسال گرما را خیلی زود احساس نکردیم، با این حال تا این لحظه شرایط کشور از لحاظ تأمین برق، با توجه به ورود به فصل تابستان، خوب است. وی با تأکید بر بهینهسازی مصرف در همه بخشها، تصریح کرد: صرفهجویی نباید فقط معطوف به مردم باشد؛ ادارات و دستگاههای دولتی نیز باید همکاری کنند. طبق آمار، با تغییر ساعت کاری کارکنان دولت، حدود ۲۰۰۰ مگاوات صرفهجویی شده است. اگر این موضوع در بخش تولید و دستگاههای دولتی تداوم یابد، امسال خاموشی نخواهیم داشت یا بسیار محدود خواهد بود.
عبور از گرمای تابستان با همت مردم
رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس درباره پروژههای در دست اقدام گفت: وزارت نیرو در حال وارد کردن نیروگاههای خورشیدی به مدار است. همچنین نیروگاههای تولید همزمان برق و حرارت (CHP) نیز در حال تولید هستند؛ به طور مثال در استان گلستان، نیروگاههای ۲۵ و ۱۶ مگاواتی از این نوع در حال ورود به مدار است. عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت: طبق اعلام سازمان هواشناسی، شنبه یکی از گرمترین روزهای سال بود. معتقدم مردمی که در هفته گذشته برای تشییع پیکر رهبر شهید و عزیزمان در تهران، قم، مشهد و همچنین در عراق، کربلا و نجف حضور پیدا کردند، با همت خود از این مسیر نیز عبور خواهند کرد تا با افزایش تولید و صرفهجویی در مصرف برق، تابستان را پشتسر بگذاریم. او در پاسخ به پرسشی درباره میزان ناترازی برق در سال جاری، خاطرنشان کرد: اگر صرفهجویی در بخشهای تجاری، خانگی و معابر انجام شود، برق بیشتری برای تولید کارخانهها و صنایع فراهم خواهد شد. شرکت توانیر طرحهایی از جمله تعویض رایگان موتور کولرهای آبی را در حال اجرا دارد. این اقدامات آینده مناسبی دارد و میزان انرژی صرفهجوییشده میتواند در اختیار واحدهای تولیدی، فولاد و پتروشیمی قرار گیرد.
گستردگی هوای گرم در کشور، ضرورت صرفهجویی در مصرف برق را بیش از پیش الزامآور میکند؛ چرا که در صورت رشد شارپی پیک مصرف برق، امکان بروز قطعیهای پراکنده و بهعبارتی شروع قطعیهای تابستانه برق، دور از ذهن نیست. سال گذشته از نیمه دوم فروردین، خاموشیهای برنامهریزیشده برق برای کنترل فرکانس شبکه آغاز شده بود اما امسال تا امروز ۲۱ تیر ۱۴۰۵ هنوز خاموشیهای برنامهریزیشده در بخش خانگی اعمال نشده و با جابهجایی پیک در بخشهای صنعتی، کشاورزی، اداری و تجاری، پیک تقاضای برق مدیریت شده است.
طبق گزارش وزارت نیرو، هماکنون بیش از ۱۰ میلیون کولر گازی و بیش از ۲۰ میلیون کولر آبی در کشور فعال است. کولرهای گازی در مجموع نزدیک به ۲۰ هزار مگاوات و کولرهای آبی حدود ۱۰ هزار مگاوات بار به شبکه برق تحمیل میکنند؛ یعنی در مجموع و در بهترین حالت، حدود ۳۰ هزار مگاوات از مصرف برق تابستان فقط به تجهیزات سرمایشی اختصاص دارد. در مقابل، رعایت چند اقدام ساده میتواند تأثیری چشمگیر بر کاهش این بار داشته باشد. تنظیم کولرهای گازی روی دمای آسایش ۲۵ درجه سانتیگراد، خاموش کردن کولرهای گازی اضافه و استفاده از دور کند در کولرهای آبی، ظرفیت صرفهجویی حدود ۴۰ درصدی در مصرف برق تجهیزات سرمایشی را فراهم میکند؛ رقمی معادل ۱۲ تا ۱۵ هزار مگاوات. ابعاد این صرفهجویی زمانی روشنتر میشود که بدانیم این میزان، معادل ۱۲ برابر ظرفیت تولید برق نیروگاه اتمی بوشهر، حدود سه برابر برق آماده تحویل به بخش صنعت در فصل گرم و نزدیک به چهار برابر ظرفیت تولید نیروگاه دماوند، حتی با فرض تولید حداکثری همه واحدهای آن است. این مقایسه نشان میدهد مدیریت مصرف، در عمل معادل ساخت چندین نیروگاه بزرگ جدید برای عبور از روزهای اوج بار تابستان عمل میکند.
هشدار وزارت نیرو
مصطفی رجبی مشهدی، معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی در این خصوص با اشاره به ورود کشور به یکی از گرمترین مقاطع تابستان اظهار داشت: دمای هوا در جنوب کشور از ۵۰ درجه عبور کرده و پیشبینیها از رسیدن دمای تهران به حدود
۴۲ درجه حکایت دارد؛ تداوم این وضعیت، مصرف تجهیزات سرمایشی و بار شبکه برق را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد. او افزود: همزمان، بخشی از نیروگاههای صنایع که سال گذشته برق مورد نیاز برخی صنایع و مجتمعهای پتروشیمی را تأمین میکردند، بر اثر آسیبهای واردشده در جنگ رمضان از مدار خارج شدهاند؛ از اینرو، شبکه سراسری اکنون باید بخشی از نیاز برق این واحدها را نیز تأمین کند و مجموعه این عوامل، شرایط بهرهبرداری از شبکه را نسبت به سال گذشته حساستر کرده است. معاون وزیر نیرو با بیان اینکه تمام گروههای عملیاتی، نیروگاهها، شرکتهای برق منطقهای، شرکتهای توزیع برق و تأمینکنندگان برق بخش خصوصی در آمادهباش کامل قرار دارند، تصریح کرد: صنعت برق همه اقدامات فنی و مدیریتی ممکن را برای استمرار خدمترسانی به کار گرفته است و در روزهای پیشرو، نحوه تأمین برق در هر منطقه متناسب با وضعیت لحظهای تولید، مصرف و امنیت و پایداری شبکه برق تنظیم خواهد شد. رجبی مشهدی ادامه داد: در صورت بروز حوادث پیشبینینشده، آسیب تجهیزات و تأسیسات در اثر گرمای نامتعارف، یا عبور مصرف از ظرفیت قابل تأمین، ممکن است برای حفظ پایداری و امنیت شبکه و جلوگیری از اختلال احتمالی و گستردهتر، تدابیر موقت مدیریت بار در برخی ساعات و مناطق ضرورت پیدا کند و شرکتهای برق موظفند هرگونه تصمیم درباره محدودیت احتمالی را با رعایت ملاحظات فنی و اطلاعرسانی به مشترکان اجرا کنند. وی با تأکید بر اینکه استانهایی که سقف مصرف تعیینشده را رعایت کنند، میتوانند در چارچوب ظرفیت تخصیصیافته، اولویت تأمین برق بخشهای مختلف استان خود را متناسب با شرایط و نیازهای مشترکان مشخص کنند، افزود: این سازوکار به مدیریت دقیقتر شبکه برق در سطح کشور کمک خواهد کرد. معاون وزیر نیرو خاطرنشان کرد: تأمین برق پایدار در مناطق جنوبی و گرمسیر، به دلیل دمای بسیار بالا و وابستگی بیشتر زندگی روزمره به وسایل سرمایشی، در تصمیمهای بهرهبرداری شبکه مورد توجه ویژه قرار دارد و مدیریت شبکه برق در سراسر کشور با آمادگی کامل نیروهای خدوم صنعت برق و رصد لحظهای تولید و مصرف ادامه خواهد یافت.
فرهنگسازی برای صرفهجویی
رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفتوگو با جامجم، در پاسخ به راهکارها برای جلوگیری از خاموشیها، بهخصوص در صنایع، بر ضرورت تبدیل «صرفهجویی» به یک فرهنگ عمومی تأکید کرد. سنگدوینی گفت: مهمترین راهکار برای کنترل مصرف و جلوگیری از خاموشی، صرفهجویی است. این موضوع باید مانند استفاده از کمربند ایمنی به یک فرهنگ تبدیل شود. مردم باید در زمان اوج مصرف، چراغهای اضافی را خاموش کرده و دمای کولر را روی ۲۴ یا ۲۵ درجه تنظیم کنند. همچنین استفاده از وسایلی نظیر ماشین لباسشویی باید به ساعات غیرپیک منتقل شود. عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به تشکیل قرارگاه ناترازی طی سالهای گذشته در کمیسیون انرژی، بیان کرد: جلساتی که امسال با وزیر و معاونان وزارت نیرو داشتیم، مشخص شد که وضعیت ذخایر سوخت نیروگاهها مناسب است. البته بخش زیادی از این ذخایر نفتگاز برای زمستان نگهداری میشود تا در صورت کمبود گاز، از سوخت جایگزین و مایع، یعنی نفتگاز و نفتکوره، استفاده شود. وی ادامه داد: امسال وضعیت ما نسبت به تابستان سال گذشته بهتر است؛ هرچند برخی زیرساختها مانند نیروگاههای پتروشیمی و فولاد در جنگ تحمیلی سوم مورد حمله قرار گرفت و آسیب دیدهاند. البته برخی از این مجموعهها که نیروگاههای خود را از دست داده بودند، اکنون دوباره وارد مدار شدهاند و چون به برق بیشتری نیاز دارند، از شبکه سراسری استفاده میکنند. سنگدوینی با اشاره به ظرفیتهای جدید نیروگاهی خاطرنشان کرد: بیش از ۵۰۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی وارد مدار شبکه برق شده است. همچنین به دلیل بارندگیهای مناسب در پایان زمستان و فصل بهار، میزان آب و تولید برق سدهای برقآبی نسبت به سال گذشته بیشتر است؛ بنابراین شرایط تابستان ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته بهتر ارزیابی میشود. عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به چالشهای موجود تصریح کرد: امسال گرما را خیلی زود احساس نکردیم، با این حال تا این لحظه شرایط کشور از لحاظ تأمین برق، با توجه به ورود به فصل تابستان، خوب است. وی با تأکید بر بهینهسازی مصرف در همه بخشها، تصریح کرد: صرفهجویی نباید فقط معطوف به مردم باشد؛ ادارات و دستگاههای دولتی نیز باید همکاری کنند. طبق آمار، با تغییر ساعت کاری کارکنان دولت، حدود ۲۰۰۰ مگاوات صرفهجویی شده است. اگر این موضوع در بخش تولید و دستگاههای دولتی تداوم یابد، امسال خاموشی نخواهیم داشت یا بسیار محدود خواهد بود.
عبور از گرمای تابستان با همت مردم
رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس درباره پروژههای در دست اقدام گفت: وزارت نیرو در حال وارد کردن نیروگاههای خورشیدی به مدار است. همچنین نیروگاههای تولید همزمان برق و حرارت (CHP) نیز در حال تولید هستند؛ به طور مثال در استان گلستان، نیروگاههای ۲۵ و ۱۶ مگاواتی از این نوع در حال ورود به مدار است. عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت: طبق اعلام سازمان هواشناسی، شنبه یکی از گرمترین روزهای سال بود. معتقدم مردمی که در هفته گذشته برای تشییع پیکر رهبر شهید و عزیزمان در تهران، قم، مشهد و همچنین در عراق، کربلا و نجف حضور پیدا کردند، با همت خود از این مسیر نیز عبور خواهند کرد تا با افزایش تولید و صرفهجویی در مصرف برق، تابستان را پشتسر بگذاریم. او در پاسخ به پرسشی درباره میزان ناترازی برق در سال جاری، خاطرنشان کرد: اگر صرفهجویی در بخشهای تجاری، خانگی و معابر انجام شود، برق بیشتری برای تولید کارخانهها و صنایع فراهم خواهد شد. شرکت توانیر طرحهایی از جمله تعویض رایگان موتور کولرهای آبی را در حال اجرا دارد. این اقدامات آینده مناسبی دارد و میزان انرژی صرفهجوییشده میتواند در اختیار واحدهای تولیدی، فولاد و پتروشیمی قرار گیرد.